Топтық сабақ арқылы коммуникативті дағдыларды дамыту

КОММУНИКАТИВТІК ДАҒДЫЛАРДЫ ДАМЫТУДАҒЫ ТОПТЫҚ САБАҚТАРДЫҢ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ

Қарым-қатынас дағдыларын дамытудағы топтық сабақтардың тиімділігін бағалау жүйелі тәсілді және әртүрлі әдістерді қолдануды талап етеді. Бағалаудың нақты критерийлері мен әдістерін әзірлеу маңызды [1]. 5-кестеде көрсетілген бірнеше бағалау критерийлері мен әдістерін қарастырыңыз.

Кесте 1. Топтық сабақтарды бағалау критерийлері

Критерий

Критерий сипаттамасы

Қатысушылардың белсенділігі

Топтық жұмыс процесінде әр қатысушының белсенділік деңгейін бағалау. Бұл пікірталастарға қатысуды, идеяларды ұсынуды, сұрақтар мен жауаптарды қамтуы мүмкін.

Топтағы оқушылардың өзара әрекеттесуін, олардың өз ойларын білдіруге және басқалардың көзқарастарын тыңдауға дайындығын бақылау

Байланыс сапасы

Топ ішіндегі қарым-қатынас сапасын талдау. Бұл сөздердің анықтығын, басқаларды тыңдай білуді, вербалды емес байланыс құралдарын (жест-ишара, мимика және т.б.) қолдануды қамтуы мүмкін.

Оқушылардың өз идеялары мен көзқарастарын басқа қатысушылардың пікіріне құрметпен білдіру қабілетін бағалау

Жанжалдарды шешу

Топтың жұмыс барысында туындайтын қақтығыстарды тиімді шешу қабілетін бағалау. Бұл шешім қабылдау процесін талдауды жәнеромаға келуді білуді қамтуы мүмкін.

Жанжалдардың болуын және олардың сәтті немесе сәтсіз шешілуін анықтау үшін топтық жұмыстан кейін қатысушылармен сұхбаттасу

Кері байланыс

Қатысушылардан топтық сабақтар нәтижесінде олардың қарым-қатынас дағдыларының дамуын қаншалықты бағалайтыны туралы Кері байланыс алу. Қарым-қатынас дағдыларын бағалауға қатысатын оқытушылардан және мүмкін басқа оқушылардын кері байланыс жинау.

Топтық жұмыс нәтижелерін бағалау

Топтық қызметтің соңғы өнімдерін талдау, егер бар болса (жобалар, презентациялар, зерттеулер және т.б.).

Қойылған міндеттерді шешуде және мақсаттарға жетуде топтың жетістіктерін бағалау

Қатысушылардың өзін-өзі бағалауы

Оқушыларға топтық сабақтар барысында және аяқталғаннан кейін олардың қарым-қатынас дағдыларын өзін-өзі бағалауға мүмкіндік беру.

Оқушыларға өз тәжірибелерін талдап, жақсартуларды бөліп көрсету үшін рефлексивті тапсырмаларды әзірлеу

Ынтымақтастық

Командада жұмыс істей білу және өз әрекеттерін басқа қатысушылармен үйлестіру.

Қақтығыстарды шешу және компаға келу мүмкіндігі.

Көшбасшылық және бастама

Бастама көтеру және топты басқару қабілетін бағалау.

Қатысушылар міндеттерді қалай бөледі және жұмысты қалай ұйымдастырады.

Әр түрлі пікірлермен жұмыс

Топтың барлық мүшелерінің көзқарастарын құрметтеу және жұмысқа қосу қабілетін бағалау.

Қатысушылар пікір айырмашылықтарын қалай талқылауға және сындарлы шешімдерге келуге шебер.

Орындалатын міндеттердің сапасы

Топтың өзіне жүктелген тапсырмаларды қаншалықты жақсы орындайтынын бағалау.

Қатысушылар алдына қойылған мақсаттармен қалай күреседі.

Коммуникативті дағдыларды дамытудағы топтық сабақтардың тиімділігін бағалау жан-жақты болуы керек және жеке және топтық аспектілерді ескеруі керек. Мұндай тәсіл қатысушылардың күшті және әлсіз жақтарын анықтауға көмектеседі, сонымен қатар топтың коммуникативті тапсырмаларды қаншалықты сәтті орындағаны туралы ақпарат береді [2].

Жоғарыда аталған критерийлердің әрқайсысын бағалау үшін коммуникативті дағдыларды дамыту бойынша топтық жұмысты бағалау кезінде әртүрлі құралдар мен әдістерді қолдануға болады. Бағалау құралдары жас тобына, пәндік аймаққа және бағалаудың нақты мақсаттарына байланысты бейімделуі мүмкін. Топтың нақты сипаттамалары мен оқу мақсаттарына сәйкес келетін құралдарды таңдау маңызды. Сонымен, топтық жұмысқа белсенді қатысу құрал арқылы анықталады-мұғалімнің топтағы қатысушылардың өзара әрекеттесуін бақылауы, белсенділіктің нақты мысалдары көрсетілген қатысу журналын жүргізуге болады. Коммуникацияның тиімділігі-рубрикаларды немесе чек-парақтарды пайдалана отырып, қатысушылардың мәлімдемелерінің сапасын бағалау арқылы. Идеялардың айқындылығы мен қисындылығын бағалау үшін графиктер немесе схемалар сияқты көрнекі құралдарды қолдануға болады [3].