Төтенше жағдайдағы қауіпсіздік бойынша сабақ жоспары

Тақырыбы: Төтенше жағдайларда қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша бірыңғай мемлекеттік жүйе.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Қазақстан Республикасындағы тіршілік әрекетінің қауіпсіздігіне байланысты белгілі бір құжаттардын оқып білу;

Тәрбиелік: тұрғындардың денсаулығына мекендеген ортаның техногенді себептерінің әсерін анықтай алуға баулу;

Дамытушылық: өзіндік жұмыс дағдысын топ және топтар арасындағы қарым-қатынастарын арттыру.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: түсіндіру, оқып-үйрену, сұрақ-жауап.

Пәнішілік байланыс: Апаттар медицина» пәнінің міндеті, мақсаты және төтенше жағдайларды топтастыру мен сипаттары.

Пәнаралық байланыс: Алғашқы әскери дайындық.

Сабақтың жабдықталуы:

Материалдық: Әдістемелік әзірлеме, бақылау сұрақтары, тесттер.

Техникалық-программалық: интерактивті тақта, проектор.

Пайдаланылатын әдебиет:

Негізгі : Нәбиев Е.Н «Апаттар мдицинасы » оқу құралы Астана 2014 ж

Немеребаев М.Н « Тіршілік қауіпсіздігі» оқу құралы Алматы 2012 ж

Қосымша: «Төтенше жағдайлар және Азаматтық жөніндегі материалдардың әдістемелік жинағы»

Оқушы білуі тиіс:

-Қазақстан Республикасындағы Азаматтық қорғаныс (АҚ) және Төтенше жағдайлар (ТЖ) сұрақтары бойынша таңдамалы құжаттарды.

-Төтенше жағдайлардың медициналық зардаптарын анықтауды;

-Апат туралы қауіптер жөнінде халықты хабарландыру дағдыларын меңгеруді;

-ТЖ көздерінің жарақаттуашы факторларын.

Сабақтың хронокартасы

І Ұйымдастыру кезеңі – 5 минут

ІІ Үй тапсырмасын тексеру – 15 минут

ІІІ Жаңа тақырыпты түсіндіру – 40 минут

ІҮ Жаңа тақырыпты бекіту – 20 минут

Ү Қорытындылау – 3 минут

ҮІ Үйге тапсырма – 2 минут

Сабақ барысы

І Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру, жоқ оқушыларды белгілеу. Сабақты оқытушы бірізді беру керек. Жаңа сабақтың мазмұны мұғаліммен емес, оқушылардың қатысуымен де шешілуі мүмкін. Оқытушы жаңа сабақтың мақсатымен және жоспарымен оқушыларды таныстыру қажет.

ІІ Үй тапсырмасын тексеру

“Сұрақты таңда” деңгейлік тапсырмасы.

Деңгейлегі сүрақ – күрделі.

Деңгейдегі сұрақ – орташа.

Деңгейдегі сұрақ – жеңіл.

Сұрақтар:

1.Апаттар медицинасы дегеніміз не?

2.Экологиялық апат дегеніміз не?

3.Шұғыл медициналық көмек дегеніміз?

4.Төтенше жағдайлардың жіктелуі?

5.Әлеуметтік төтенше жағдайдың жіктелуі?

Жауабы:

1.Апаттар медицинасы - апат, стихикалық жағдайлар мен індет кезінде тұрғындарды құтқаруға және олардың өмірін сақтау қалуға, жарақаттар мен аурулардың алдын алуға және емдеуге, төтенше жадай ошағын жоюға қатысушылардың денсаулығын сақтауға және нығайтуға бағыталған медицинаның бір саласы.

2.Экологиялық апат — табиғат пен қоғам арасындағы тепе-теңдіктің күйреуі. Экологиялық апат кезінде төтенше жағдайлар туып, табиғи экожүйелер мен әлеуметтік жағдайлар күрт өзгереді, жалпы тіршілікке, соның ішінде адамның қалыпты өмір сүруіне қауіпті жағдай төнеді. Экологиялық апатқа ұшыраған аумақтардағы табиғат өзгерістерін бастапқы қалпына келтіру мүмкін болмайды.

3. Шұғыл медициналық көмек дегеніміз- адамның өмірі мен денсаулығына қауіп туындағанда, жарақаттарда және кенеттен ауырғанда зардап шеккендерге қысқа мерзім арасында көрсетілеиін емдік- диагностикалық және санитарлық- эпидемиологиялық шаралар кешені.

4.Табиғи, техногенді, биологиялық әлеуметік, әлеуметтік және экологиялық төтенше жағдайлар.

5.Ұлтаралық қақтығыстар, терроризм, ұлтаралық қақтығыстар.

ІІІ Жаңа тақырыпты түсіндіру

Жоспар:

1.Азаматтық қорғаныс (АҚ) құрылымдары.

2.ТЖ бойынша коммиссиялар және олардың міндеттері.3.Төтенше жағдай Министрлігінің (ТЖМ) негізгі міндеттері.

4.Төтенше жағдай кезіндегі халықты қорғауды ұйымдастыру.

Төтенше жағдайда қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша біртұтас мемлекеттік жүйе.

ТЖ бойынша коммиссиялар және олардың міндеттері.

Біздің еліміз төтенше жағдайлардың масштабы мен саны бойынша басқа мемлекеттермен салыстырғанда артта қалмайды. Қазақстанда жер сілкінісі, су тасқыны, су тасқыны, селдер, нысандардағы апаттар, аймақтардың радиоактивті заттармен ластануы, жол –көлік апаттары және т.б. оқиғалар жиі кездесетіні белгілі.

Қазақстан Республикасында төтенше жағдайлардың алдын – алу және олардың зардартарын шеттету мақсатында біртұтас мемлекеттік жүйе қызмет атқарады (азаматтық қорғаныс жүйесі). Осы қызмет табиғи, техногенді, әлеуметтік және т.б. төтенше жағдайларда халықты, экономикалық нысандарды және территорияны қорғауға бағытталған.

Еліміздегі азаматтық қорғанысты ұйымдастырудың барлық іс – әрекеттері Қазақстан Республикасынының 07.05.1997ж. бекітілген «Азаматтық қорғаныс туралы» заңында реттелген. Премьер –министрге жүктелген (ол ҚР Азаматтық қорғанысының бастығы). АҚ – ты тікелей басқару үшін орталық атқарушы ұйым, яғни ҚР-ның Төтенше жағдай Министрлігі құрылған.

Төтенше жағдай Министрлігінің (ТЖМ) негізгі міндеттері:

Төтенше жағдайлар зардаптарын шеттету жұмыстарына жетекшілік атқару және материалды – техникалық қорды мобилизациялау;

Азаматтық қорғаныстың әскери бөлімінің мобилизациялық дайындығын қамтамасыз ету;

Халықты, территорияны және материалдық құндылықтарды қорғауға бағытталған біртұтас мемлекеттік комиссияны құру;

Төтенше жағдайлар зардаптарын азайту бойынша орталық және жергілікті атқарушы ұйымдардың қызметін үйлестіру және құтқару жұмыстарының дайындығын қызметін үйлестіру және құтқару жұмыстарының дайындығын қамтамасыз ету;

Республикалық қордан бөлінген қаржыны бақылау;

Қажет жағдайда ҚР –ның Үкіметіне мемлекеттік және мобилизациялық қорда тіркелген қаражатты қолдану жөнінде ұсыныс жасау.

Министрліктің орталық аппараты департаменттер және құрылым бөлімшелерден құралған. Департаменттер құрамын ҚР – ның Үкіметі бекітеді, ал департаменттің директорын ТЖМ министрі тағайындады. ТЖМ министрі ҚР азаматтық қорғанысы бастығының орынбасары болып саналады.

ТЖМ территориялық ұйымдарының жетекшілері (облыстық, аймақтық, қалалық, аудандық басқарылуы) және олардың көмекшілері (территория бойынша бас мемлекеттік инспекторлар) сәйкес аймақтық – әкімшілік бірліктердің әкімдерімен келісе отырып ТЖМ министрімен тағайындалады.

ТЖМ бойынша маңызды мәселелерді қарастыру және ұсыныстарды әзірлеу үшін оның жанында ғылыми – техникалық кеңес құрылады. Оның құрамына қызығушылық білдіретіндер Министрліктер, орталық және жергілікті атқарушы ұйымдар ғылыми және қоғамдық мекемелер және қоғамдық бірлестіктердің өкілдері кіреді.

ТЖМ қызметі ҚР үкіметінің бірнеше заңдарымен негізделген: 05.07.1996ж., «Табиғи және техногенді сипаттағы төтенше жағдай туралы» заңы, 23.03.1997., «Авариялық – құтқару қызметімен құтқару статусы туралы»заңы, 15.10.1993ж., «ТЖ- дың құқықтық режимі туралы» заңы 22.11.96ж., «Тұрғындардың өрт қауіпсіздігін сақтау туралы» заңы, 23.04.1995ж., «Тұрғындарды радиациялық қауіптен сақтау» заңы.

Азаматтық қорғаныс (АҚ) құрылымдары еңбекке жарамда жастағы әйелдер мен ерлерден құрылады. Бұл құрылымға бірінші, екінші, үшінші топтағы мүгедектер, жүкті әйелдер, 8 жасқа дейін баласы бар әйелдер және соғыс уақытында әскери міндетті адамдар кірмейді.

Азаматтық қорғаныс (АҚ) құрылымдары атқаратын міндеті бойынша келесідей бөлінеді: