Туған тілмен шығар анық асқақ үн әдеби сазды кеш

«Туған тілмен шығары анық асқақ үн» әдеби-сазды кеші

Өтетін орны: мектеп акт залы

Жүргізуші: Жұмагүл Амантайқызы

Құрманғазының «Адай» күйімен 11-сынып оқушылары Әбенов Абылай, Өренұлы Айдын, Назар Әділет (хабарланбайды)

Жүргізуші: Қайырлы күн, құрметті көрермен қауым! «Кімде-кім қазіргі уақытта ана тілін, өзінің әдебиетін сыйламаса, бағаламаса, оны сауатты, мәдениетті адам деп санауға болмайды» деген Мұхтар Әуезовтің XX ғасырда айтқан сөзі әлі құндылығын сақтап тұр. Туған тіл мен әдебиетіміздің мәртебесі қашанда биік. Олай болса, «Туған тілмен шығары анық асқақ үн» атты қазақ тілі мен әдебиет пәндері апталығының ашылу салтанатына қош келдіңіздер!

Жүргізуші: Туған тілмен шығары анық асқақ үн,

Бұл ғұмырда барлығы да қас қағым.

Ана тілде сөйлемесек егер біз,

Біздің тілде сөйлейді екен басқа кім?

7 «В»-сынып оқушысы Қамай Ақкерімді Қадыр ақынның «Тілдің туы» өлеңімен қарсы алайық.

Жүргізуші: XIX ғасырдың II жартысы мен XX ғасырдың бас кезінде Маңғыстаудың өнер сахнасына “Адайдың жеті қайқысы” атанған Жаңай Өскенбай Қалманбетұлы, Медет Жылкелді, Мая Досат, Кенже Әділ Өтеғұлұлы, Майлан Шолтаман, Сүйіндік Тастемір Шыршығұлұлы, Қаржау Тұрсын сияқты дарындылар келеді. “Жеті қайқы” құрамындағылар – сазгерлік, ақындық, жыршылық, күйшілік, әншілік өнерлердің дәстүрлі дүлдүлдері. Бұлардың әрқайсысы бірнеше өнер иелері болған. Осылардың ішінде Өскенбай мұралары кейінгі ұрпаққа көбірек жеткен. Досаттың “Досат”,“Босмойын”, Жылкелдінің “Құнан нар”, Тұрсынның “Оймауыт”, Шолтаманның “Дәләйшім” (“Тал кеме”), Тастемірдің “Маңғыстау”, Әділдің “Жайма қоңыр” дейтін әндері халық арасына кең тараған.

“Жеті қайқы”, “Досат”, “Оймауыт”, “Құнан нар” сияқты әндерді А.Затаевич нотаға түсіріп, “Қазақ халқының 1000 әні” жинағында жариялаған. “Жеті қайқының” өздеріне дейінгі алуан өнер, асыл мұраларды келесі буынға жеткізіп, үрдіс үлгі-өнеге тастауы – өнер тарихындағы ерекше құбылыс, ғажап дәстүр.

Ендеше, осы игі дәстүрді жалғастырушы 11 «А»-сынып оқушысы Әбенов Абылайдың орындауында Адайдың жеті қайқысы Медет Жылгелдінің «Құнан нарын» қабыл алыңыздар

Жүргізуші: Маңғыстаудағы жыраулық дәстүрдің соңғы тұяғындай ақпа-төкпе ақын Түмен Балтабасұлының «Маңғыстау» өлеңін оқу үшін 7 «А»-сынып оқушысы Әбіш Аиданы ортаға шақырамын.

Жүргізуші: Ұранымсың, жан баба,

Жыр-әнімсің, жан баба.

Жебеушім, жан баба,

Демеушім, жан баба,

Бекет ата – Пір баба! Маңғыстау десе, бірден аузымызға бірден Бекет ата не 362 әулиетүседі.

Сондай аңызға айналған айтулғы тұлға Бекет ата туралы ел ішінде аңызәңгіме, өлең-жыр өте көп. «Бекет ата» рухына» өлеңі (Қабиболла Сыдиықов)Темірханова Үмітай 10 «А»

Жүргізуші: «Бір ұлттың тілінде сол ұлттың жері, тарихы, тұрмысы, мінезі айнадай ашық көрініп тұрады. Қазақ тілінде қазақтың сары сайран даласы біресе желсіз түндей тымық, біресе құйындай екпінді тарихы, сары далада үдере көшкен тұрмысы, асықпайтын, саспайтын сабырлы мінезі — бәрі көрініп тұр. Қазақтың сары даласы кең. Тілі де бай»,-дейді Мағжан Жұмабаев. Сол көріністі көз алдымызға әкеліп, сөзімізді дәлелдей түсу үшін көзі тірі классиктеріміздің бірегейі Сабыр…