Тұлғаға бағытталған білім берудегі жаңа тәсілдер

Тұлғаға бағытталған бағытталған білім берудегі жаңа тәсілдер

Қарағанды облысы

«Осакаровка кентінің №1

базасындағы тірек мектебі

(ресурстық орталығы)» КММ

Математика пәнінің мұғалімі Мереке Роза

Бүгінгі таңда негізгі мәселе- жеке тұлғаны жан-жақты дамыту. Жеке тұлға дегеніміз- қоғам мақсатына сай, ойлау-сөйлеу қабілетінің нәтижесінде саналы әрекет, қарым-қатынас жасайтын, рухани, зерделілік мінез-құлық ерекшеліктермен дараланатын адам. Олай болса, жеке тұлғаны дамыту үшін оқытудың жаңа әдістерімен оқытып, тәрбиелеуіміз керек.

Білімнің жаңа үлгісі өзіне сәйкес мұғалімдерді талап етеді. Ол мұғалім шығармашылықпен қызметтің барлық келеңді-келеңсіз жақтарын зерттеп-меңгеруге ынталы, өзінің пәнін жеттік меңгерген, кез-келген педегогикалық жағдайда өзінің білімділігін, парасаттылығын, ақылдылығын, мәдениеттілігі, іскерлігі, шеберлігі арөасында шеше алатын, педегогикалық үрдістің нәтижесін жақсартуға ұмтылған мұғалім болу керек.

Сабақта мұғалімнің өзінің не біліп, не істейтіні маңызды-ақ, бірақ оның ықпалымен шәкірттерінің не біліп, не істейтіні оданда маңыздырақ. Нағыз ұстаз, міне, осынысымен бағаланады. Әрбір мұғалімнің алдына қойған мақсаты- оқушылардың алған білімінің терең болуы және алған білімінің оқушы есіне сақталуы. Білім оқушы есіне сақталуы үшін оқушы осы білімді өзі қалыптастыруы қажет, яғыни мұғалім сабақта оқушыға осындай жағдай тудыруы қажет. Оқушылардың көбірек білетін басқа адамдармен, әрине, бұл рөлдерде сыныптастарымен мұғалімдері болуы мүмкін, диалог жүргізу мүмкін болған жағдайда, білім беру жеңіл болмақ. Диалог негізінде білім берумен білім алушылардың өзара сұхбаттасуы және мұғаліммен оқушы арасындағы диалогтың шәкірттердің өзіндік ой-пікірін жүйелеумен дамытуына көмектесетін амал екенін меңзейді.

Мұғалімнің жеке сұрақтары арқылы сабақ барысында талқылауға түскен тапсырмалар, оқушы мен оқушы арасындағы зерттеушілік әңгімелер оқушы есінде ұзағырақ сақталады және олар қойылған қалың сұрақтарға жауап беру сыни тұрғыдан ойлайтын тұлға болып қалыптасады. Осы мақсатта мен өзімнің сабақтарымда диалог арқылы оқытуды пайдалануға тырыстым. Менің оқушыларым өтілген «Санды өрнектер. Әріпті өрнектер» тақырыбындағы сабағымда сұрақтарға тек бір сөзбен ғана жауап бергісі келді және өздерінің ойын жеткізе алмады. Сұрақ тек «Бастама-жауап-кейінгі әрекетпен» ғана шектеліп қалды: Бастама: Мұғалім: Әріпті өрнек деп қандай өрнекті айтады?

Жауап: Құрамында әріптері бар өрнекті.

Кейінгі әрекет: Мұғалім: Жақсы!

Осының нәтижесінде сабақта диалог өз дәрежесінде көрініс таба қойған жоқ.

Сұрақ қою маңызды даңдылардың бірі болып табылады, себебі сұрақ дұрыс қойылған жағдайда сабақ берудің тимді құралына айналады және де оқушылардың білім алуына қолдау көрсетіп , оны жақсарта және кеңейте алады. Осы кездескен қиындықтарды жою үшін оқушыларға сабақ барысында берілген тапсырмалардың, сұрақтардың сипатына біршама өзгерістер енгіздім. Оқушылардың тақырыпты түсінуіне қол жеткізу үшін мұғалімдер қолданатын сұрақтың екі түрі: төмен дәрежелі және жоғары дәрежелі сұрақтар кең қолданылады деген пікір бар. Кей кездері төмен дәрежелі сұрақтарды «жабық» немесе «дұрыс емес» сұрақтар деп те атайды.

Олар жаттап алуға бағытталған және де оған берілген жауап («дұрыс» немесе «дұрыс емес» деп) бағаланады. Ал жоғарғы дәрежелі сұрақтар қойылғанда, оқушылар ақпаратты…