Тұқымқуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары 9 сынып

САБАҚ: 9.3D – Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары. Толық және толымсыз доминаттылықты салыстыру.

Мектеп: Қызылорда НЗМ

Күні: 19.02.2016ж

Мұғалімнің аты-жөні: Қайырбай А.Т

Сынып: 9 А

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар:

Осы сабақтың көмегімен қол жеткізілетін оқу мақсаттары

Толық және толымсыз доминаттылықты салыстыра алады.

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар: Толық және толымсыз доминаттылықты салыстыра алады.

Оқушылардың көпшілігі: Мысалдардың көмегімен толық және толық емес басымдықты салыстыруды жаза алады

Кейбір оқушылар: Бірнеше мысалдар толтырып, толық басымдық мысалынан оның қаншалықты ерекшеленетіндігін көру үшін қаншалықты айырмашылығы бар екендігін салыстырады.

Тілдік мақсат

Оқушылар:

Болжанатын қатынас …құрайды

Х рецессивті нышан болып табылады, себебі…

Y доминанттық нышан болып табылады, себебі…

Жыныс … анықталады

Алдын-ала білімдер

Тұқым қуалайтын және тұқым қуаламайтын өзгергіштік (8.4A бөлімі)

Хромосомалар ДНҚ-дан түзіледі, ал ДНҚ үлескісі ген деп аталады (8.4A бөлімі)

Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштіктің эколюциядағы маңызы (8.4A бөлімі

Гаметалар ядро бөлу кезінде түзіледі – ядро мейоз жолымен бөліп хромосомалар санын екі есе азайтады. «галлоидты» және «диплоидты» терминдері (9.3A бөлімі)

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жұмыс

Ресурстар

0 – 15минут

10- 25минут

25-30 минут

Жаңа сабақты баяндау

Доминантты ген рецессивті генге қарсы басымдылығын әрқашан көрсете алмайды.Мұндай жағдай толымсыз доминанттылық деп атайды.Толымсыз доминанттылық кезінде гетерозиготалар ата-енесінің аралық белгісін көрсетеді.Мысалы күлтелерінің реңінің тұқым қуалауы толымсыз доминанттылыққа жатады.

Есептер шығару

1.Бұршақ өсімдігінің тұқымының қара түсі,ақ түсінен басым.Мұндай будандастырудан алынған өсімдіктердің тұқымының түсі қандай болмақ.

Аа х Аа

АА х Аа

аа хАА

Аа х аа?

2.Қан тобына байланысты есептер

Қан тобы I қыз,қан тобы IIIжігітке тұрмысқа шығады.Олардың балаларының қан тобы қандай болады?

3. Миоплегия (паралич)-доминантты тұқымқуалайды.Осы ауру бойынша әкесі гетерозиготалы шешесі –сау отбасында ауру балалардың туу мүмкіндігі қандай?

4.Қызыл жемісті бүлдіргенді ақ жемісті бүлдіргенмен будандастырғанда алынған ұрпақтың жартысы қызыл жемісті,екінші жартысы ақ жемісті болып шыққан.Ата-енесінің генотипін табуға болама?

5.Тегіс пішінді асбұршақты бұдыр пішінді асбұршақпен будандастырғанда ,біркелкі тегіс пішінді асбұршақ алынған.Будандастыруға алынған даралардың генотиптін анықта.