Түр түр критерийлері презентациясы 11 сынып биологиясы

Қызылорда облысы

Жаңақорған ауданы

Екпінді ауылы

№166 жалпы орта мектебі

Ниязова Г алия

Сериковна

Биология, химия пәні

мұғалімі

Түр-эволюциялық бірлік.

Түр критерийлері

Тақырыбы:

Биология 11-сынып

Сабақтың мақсаты: Оқушыларға түр және түрдің критерийлері, олардың ерекшеліктерін түсінуге жағдай жасау.

Міндеттері:

Ұжымдық жағдайда ақпаратты жоғары жылдамдықпен меңгеруді ұйымдастыру;

есте сақтау және зейінді жаттықтыратын тапсырмалар орындау;

пәннің құндылықтарын сезінуге ықпал ету;

өз бетінше білім алуға үйрету, ең негізгіні бөліп алу, салыстыра білуге дағдыландыру;

өзін-өзі бақылау және бағалауға үйрету; өзін-өзі түзету біліктілігін дамыту.

1-топ: Ламарк

2-топ: Линней

“Кім жылдам?” ойыны

1-топқа :

1.«Зоология философиясы» еңбегі кімдікі және қашан жарық көрді?

2.Ламарк жануарларды қалай жіктеді?

3.Трансформист деп Ламаркті не себепті атады?

4.Дарвин қашан, қай жерде дүниеге келді?

5. Экспедиция мәні неде?

2-топқа :

1.«Ботаника философиясы» еңбегі кім жазды?

2.Линней өсімдік пен жануар-ларды қалай жіктеді?

3.Линнейдің жұмысындағы кемшілікті ата.

4.Дарвин неліктен әкесінің жолымен жүрмеді?

5.Дарвиннің 3 даму факторын ата

Венн диаграммасы

1-топқа:

Ламарк, Дарвин

2-топқа:

Линней, Дарвин

Биологиялық диктант

1-топқа:

Бигль, Шрусбери, тұқымқуалаушылық, тіршілік үшін күрес, табиғи сұрыпталу, дивергенция

2-топқа:

Галапогос, эволюция, өзгергіштік, қолдан сұрыптау, түр, қағида

Түр тірі ағзалар жүйесіндегі негізгі құрылымдық өлшем бірлік.

Түр – сыртқы белгілері және тіршілік әрекеттерінің үдерістері бойынша ұқсас, біркелкі жағдайларға мұқтаж, белгілі аумақта (ареалда) мекендейтін және өзге түрлермен будан түзбейтін дарақтардың тобы. Өзара шағылысуға қабілетті даралар жиынтығы. Үнемі өзгеріп отырады. Жойылып, жаңа түрмен алмасады.

Ғалымдар пікірлері:

Линней - түр өзгермейді.

Дарвин - түр өзгереді деп 1859 ж «Түрдің пайда болуы» еңбегінде айтты.

Дж.Рей - «түр» ұғымын ХҮІІғ. соңында енгізді.

Түр критерий

Морфологиялық критерий

Генетикалық

критерий

Физиологиялық критерий

Биохимиялық

критерий

Географиялық

критерий

Экологиялық

критерий

Этологиялық

критерий

Критерий- түрді анықтайтын өлшем бірлік.

Критерий бойынша кесте

Түр критерийі

Анықтама

Мысал

Морфологиялық критерий

бір түрдегі даралардың сыртқы және ішкі белгілерінің ұқсастығы.

Физиологиялық критерий

бір түрдің зат алмасу, көбею, тітіркену, ұқсастығын сипаттайды.

Этологиялық критерий

әрбір жануардың өзіне тән ерекшеліктерін қарастырады

Генетикалық критерий