Тыныс алу мүшелерінің құрылысы мен ауаның қасиеті

Қазалы ауданы,Қызылорда облысы

№103 орта мектебіне қарасты

«Қарашеңгел » бастауыш сыныбының

мұғалімі Жолмырзаева Анар

(шағын комплектілі)

Сыныбы:2 Сыныбы:3Тақырыбы: Тақырыбы:

Ауа. Ауа қасиеттері Тыныс алу мүшелерінің құрылысыМақсаты:Білімділік: Оқушыларға ауаның құрамы мен қасиеттері туралы білім қалыптастыру.Тірі ағзаларға тән қасиет-тыныс алудың маңызын,тыныс алу мүшелерінің құрлысы туралы меңгерту.Дамытушылық: Ойлау қабілетін дамыту,өз бетінше ізденуін қалыптастыру. Сабаққа белсенділіктер мен қызығушылығын ояту.Тәрбиелілік: Салауатты,саналы тұлғаны қалыптастыру.Сабақтың түрі:Жаңа білімді меңгерту.Сабақтың типі:Аралас сабақСабақтың әдісі: Түсіндіру,сұрақ-жауап.Көрнекілігі:Дидактикалық материалдар.Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңіІІ.Үй тапсырмасын сұрау.ІІІ.Жаңа сабақты түсіндіру.ІҮ.Жаңа сабақты бекіту.Ү.Оқушылардың білімін бағалау.ҮІ.Үйге тапсырма беру.І.Ұйымдастыру кезеңі.Оқушыларды түгелдеп,назарын сабаққа аудару.(психологиялық дайындық жасау)Оқушылар бір-біріне жылы лебіздерін білдіріп, сабақты бастайды.ІІ:Үй тапсырмасын сұрау:2-сынып1. Табиғаттағы судың ластануы туралы айту.2.Суға қандай зиянды қалдықтар түседі ,олар ағзаларға қалай әсер етеді?3-сынып1. Донорлар деп нені атайды? (Өміріне қауіп төнгенде қан құю)2.Жүрек ауруын емдейтін дәрігерді ата. (Кардиолог)3.Адамның тамыры тыныштықта минутына неше рет соғады?4.Спортпен шұғылданбаған адамның

шөптерді көресің.Сені үнемі қоршап тұрады.үнемі бірге жүреді Ол жоқ жерде өмір сүре алмайсың.Ол не нәрсе екен,көрінбейтін сиқыршы не екен? (ауа)Ауа туралы не білесіңдер?Ол туралы не білгілерің келеді?Ауа көзге көрінбейді.Біз оны көрмейміз.Бірақ айналамызда екенін білеміз.Біз сабын көпіршектерін ұшырғанда немесе желпуішті желпігенде ауаның қозғалысын байқаймыз.Ауа-газдардын қоспасы.Иіссіз,түссіз,мөлдір болады.Оның ішінде оттегі мен көмірқышқыл газы бізге таныс.Ауа сығылады,қысылады.Ой қозғау: неліктен қыста үйдің терезелеріне екі қабат әйнек салады?

3-сынып.Жаңа сабақ. Енді балалар біз ауамен, тыныс аламыз.Адам аштыққа, шөлге шыдайды, бірақ ауасыз өмір сүру мүмкін емес.Олай болса біз бүгін тыныс алу мүшелерімен танысайық.1)Мұрын қуысы2)кеңірдек, кеңірдекше3)өкпе Мұрын қуысының құрылысы:Ауа танау тесіктері арқылы кеңсірікке барады.Кеңсірікті сүйекті шеміршекті перде оң және сол жақ жартыға бөліп тұрады.Сілекейлі қабықша қаптап,бездері болады.Олар шаң-тозаңдарды ұстап қалады,Ауа ылғалданады.Мұрын қуысы қан тамырларына бай.Ішкі танау тесігі арқылы жұтқыншақпен орналасады. Ас қорыту және тыныс алу жүйелері түйіседі.Көмекей-мойынның алдыңғы жағында орналасқан іші қуыс шеміршекті мүше.Адам дем шығарғанда дыбыс саңылауы таралып,дыбыс шығады.Ерлердің дыбыс сіңірлері үлкен-44 мм,сондықтан дыбыстары жуан,ал әйелдердің көмекейі 36мм дыбыс сіңірлері қысқа сондықтан дауысы жіңішке болады.Кеңірдек –көмекейдің жалғасы,іші қуыс түтік сияқты шеміршекті мүше. Ол өңештің алдыңғы жағында орналасады.Ұзындығы-9-12 см.