Тыныс алу және тыныс шығару механизмі 6 сынып

Ұзақ мерзімді жоспардың

тарауы:

Күні:

Сынып:8

Мектеп:

Мұғалімнің аты-жөні:

Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Тыныс алу және тыныс шығару механизмі

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары:

8.1.4.2 Тыныс алу және тыныс шығару механизмін түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Тыныс алу механизмінің түрлерін анықтай алады

Тыныс шығару механизмдерін ажырата алады.

Сұрақтарға жауап бере алады.

Бағалау критерийі

Тыныс алу механизмінің түрлерін анықтайды

Тыныс шығару механизмінің түрлерін анықтайды

Тілдік мақсаттар

Тыныс алу және тыныс шығару механизмін талдай алады..

Пəнге қатысты сөздік қор мен сөз тіркесі:Мұрын қуысы.Жұтқыншақ.Көмей.Бронхылар сөздерінің мағынасын түсінеді.

Құндылықтарға баулу

Оқушылардың бойында бір-біріне деген сенімділігін арттыру,достық қарым-қатынастарын орнату,салауатты өмір салтын баулуға бейімделу.

Зиярлы қоғам және жоғары руханият

Пəнаралық байланыс

Салауатты өмір салтын сақтау арқылы тыныс алу жолдарын біледі..АКТ

Алдыңғы білім

Тыныс алу жолдары туралы біледі.

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

3 мин

1.Ұйымдастыру кезеңі.Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.Сабақтың басталуына жағымды ықпал ететін көңіл күй қалыптастыру.Сабақ мақсатымен таныстыру.

2.Топқа бөлу. (Балалардың зейінін,ойлау қабілетін қалыптастыру мақсатында топқа бөлдім)

Шарлардың түстері арқылы 2-топқа бөлу.

Дескриптор Білім алушы

1.Оқушылар жаңа тақырып аясында көңіл-күйлерін көтеру мақсатында өздеріне ұнайтын түстерді таңдайды

Үй тапсырмасын тексеру."Кім жылдам?". /5 минут/А. Тыныс алу мүшесі?Б. Өкпе қайда орналасқан?В. Диафрагма деген не?С. Өкпені қаптаған жұқа қабықшаД. Сероз деген не?Е. Өкпе қандай бөліктерге бөлінген?Ж. Өкпе көпіршігі мөлшері қанша?З. Өкпенің тіршілік сыйымдылығыИ. Адам бір рет тыныс алғанда ауа мөлшеріК. Кеңірдек шеңберінің саныЛ. Дыбыс қай жерден шығады?М. Газ алмасу деген не?Н. Тыныс алуға қандай бұлшықеттер қатысады?О. Тыныс алу орталығы орналасқан жеріС. Оттегі қайда сіңіріледі?

Үлестірмелер

Сабақтың ортасы

Тыныс алу

1.Мүшелер мен қоршаған орта арасындағы газ алмасу

2.Адам оттексіз 3минутта өмір сүре алмайды

3.Газ алмасу-оттегі ішке ену,көмірқышқыл газы сыртқа шығу

4.Оттегінің маңызыОрг. заттарды ыдырату.Энергия бөліну

Тыныс алу жолы:

Мұрын қуысы аңқа көмекейкеңірдек бронхылар өкпе көпіршіктері

Мұрында ауа зарарсыздандырылады,жылытылады,ылғалданыладысүйек-шеміршек арқылы екі бөлікке бөлінген. сыйымд.100см 2 Сілемейлі қабықпен қапталған.Эпителий кірпікшелері бар.Мұрын қуысындағы жасушалар бетіндеі нәзіk өсінділеркірпікшелер

Көмей:

Мойын омыртқаның IV-VI деңгейде орналасқан. Ерлерде ұзындығы -44мм,әйелдерде -35 мм.

Кеңірдек. Ұзындығы-9-13см шеміршекті жартылай сақиналардан тұрады . Диаметрі 15-18см

ауатамырға(грекше “bronchioli”-кішірею) бөлінеді, өкпе көпіршіктерімен( “alveolus”-ұяшық, көпіршік, қуыс (альвеолалармен)) аяқталады . Диаметрі 0,2-0,3мм

Өкпе-кеуде қуысында орналасқан,плеврамен қапталған,жүлге арқылы 2-ге (оң,сол)бөлінген

Қан тамырларына бай,сондықтан қызыл түсті мүше .Өкпенің тіршілік сыйымдылығы 3500-6500мл,Әр жұтқанда 500мл

Оң және сол өкпеге бағытталған,ұшына қарай жіңішкереді оны бронхила деп атаймыз.Өкпе көпіршіктері

Ауаға толы,700 млн болады.Капилярлармен шырмалғангаз алмасу жүреді.

Темекінің кері әсері:Өкпенің қабынуы оттегінің аз келуі тыныс алудың нашарлатады.

Темекі шеккенің, денсаулықтың түбіне жеткенің

Құрамында никотин және 4 мыңға жуық улы зат бар.

Темекінің елі Америка болып табылады

Колумб және достары 1511 жылы

Petrus (Tabaccoc) атымен Испанияға және Португалияға әкелді.

Темекі жапырағында танин, желім,шайыр,крахмал жәнеалколоидтер бар өсімдік.

Өкпе аурулары туралы мәліметтер:

Оқушылардың дайындағаны

1-тапсырмада оқушылар мәтінмен танысады,топпен жұмыс істейді.Модельдеу әдісін пайдалана отырып оқушылар жеке және топпен жұмыс жасайды,ортақ шешім табады,дәлелдейді. Өз бетінше жұмыс істеуге дағдыланады. Шығармашылық тұрғыда қолдана білу қабілеті дамиды.

«Жұптасып - ойлан - бөліс» 15 мин Мәтін мен жұмыс.Алдын- ала іздену тапсырмасы бойынша топ болып талқылау.

Муляж , суреттер арқылы оқушылар түсіндіреді

Дескриптор Білім алушы

1. Тыныс алу және тыныс шығару мүшесін муляж арқылы анықтайды

Бағдаршам смайликтерін жапсыру.

2-тапсырмада суретпен танысады. Оқу мақсатына сәйкес сурет түрі түсіндіріледі.Суретті талдау бойынша сөйлеу,есте сақтау дағдыларын жетілдіруге бағытталған.Өз бетінше жұмыс істеуге дағдыланады.

2-тапсырмада берілген «Ойлан тап» әдісін орындау бойынша оқушылардың сын тұрғысынан ойлау дағдылары қалыптасады,ішкі уәжі артады.

Ойлан тап!.5мин