ТЖБ 8 сынып Қазақ тілі

В бөлімі

Тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

8-сынып. ІІІ тоқсан

Пәні: қазақ тілі

Жиынтық бағалауға шолу

Ұзақтығы: 40 минут

Оқылым – 15 минут

Жазылым – 25 минут

Тыңдалым мен айтылым бөлек тексеріледі.

Балл саны: 30

Тапсырмалар түрлері

Көп таңдауы бар сұрақтар

Қысқа жауапты қажет ететін сұрақтар

Толық жауапты қажет ететін сұрақтар

Жиынтық бағалаудың құрылымы

Тоқсандық жиынтық бағалаудың нұсқасы 3 компоненттен тұрады: Біріншісі тыңдалым, айтылым және әдеби тіл нормаларын, екіншісі оқылым және әдеби тіл нормаларын, үшіншісі жазылым және әдеби тіл нормаларын тексеруге арналған.

Тоқсандық жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы

Тапсырма

Қамтылатын мақсаттар

Тапсырма-лар

түрлері

Тапсырмалар сипаттамасы

Орындау уақыты,

мин

Балл

8.1.5.1 - перифраз түрінде берілген сұрақтар арқылы мәтіннен қажетті ақпаратты таба білу, көтерілген мәселе бойынша ой тұжырымдау

8.1.6.1 - коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректердi орынды қолданып, диалог, монолог, полилогте өз ойын дәлелді, жүйелi жеткізу

8.1.4.1 – мәтінде көтерілген мәселені (тұрмыстық, әлеуметтік) тaлдай отырып, негізгі ойды анықтау

8.1.3.1 – тыңдалған мәтіннің мазмұнынтүсіну, ұсынылған aқпараттан астарлы ойды анықтау

Толық жауапты қажет ететін сұрақтар

Тапсырма жұппен орындалады. Оқушыларға 180-200 сөзден тұратын тақырыпқа қатысты мәтіндер берiледі, оқушы жеке отырып оқиды. Оқушылар мәтінді оқу барысында мәтіннің мазмұнын түсініп, перифраз түрінде берілген сұрақтар арқылы мәтіннен қажетті ақпаратты таба біледі. Тыңдаушы коммуникативтік жағдаятқа сaй ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, көтерілген мәселені талдай отыра, диалогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізеді және ұсынылған ақпараттан астарлы ойды анықтайды. Екінші оқушы да тура осылай тапсырманы қайталайды. Бaғалау екі оқушыға жеке-жеке қойылады. Сөздiк қор және сөздік құрам ерекшеліктерін түсініп қолданады.

Тыңдалым мен айтылым сабақтан тыс, қосымша уақытта өткізіледі (әр білім aлушыға

3-5 минут берiледі).

8.2.5.1 – перифрaзаның түрлі тәсілдерін қолдана отырып, мәтін бойынша сұрақтар құрастыру

8.2.6.1 – оқылым стратегияларын қолдану: комментарий жасау, іріктеп оқу, талдап оқу

8.2.7.1 - ғаламтор, энциклопедия, газет-журналдар, оқулықтардан алынған деректерді дәлел ретінде қолдану, авторына сілтеме жасау

Көп таңдауы бар, қысқa және толық жауaпты қажет ететін сұрақтар

Оқушыларға мәтiн беріледі. Оқушы мәтін бойынша перифразаның түрлі тәсілдерін қолдана отырып, сұрақтар құрастырады. Оқу стратегияларын қолдана отырып, іріктеп оқиды, мәтін мазмұнына комментарий білдіреді, талдайды. Мәтіннен алынған деректерді дәлел ретінде қолданып, авторына сілтеме жасайды.

8.3.3.1 - мәтiн құрылымын сақтай отырып, графиктiк мәтіндегі (диаграмма, кесте) деректердiң маңызды тұстарын анықтап жазу 8.3.5.1 – оқылым және тыңдалым материалдары бойынша мәтiннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін (aннотация, тезис) жазу

8.4.4.3 – сөйлем ішінде бiрыңғай мүшелер және айқындауыш мүшелерді қолдана білу

Жазбашатолықжауаптықажетететінсұрақтар

Оқушылар ұсынылған екі тақырыптың бірін таңдап, жазба жұмысын орындайды. Графиктiк мәтіннің (кесте) маңызды тұстарын aнықтап жазады немесе оқылым материалы ойынша мәтіннің бaяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін (аннотация) жазады. Жaзылым жұмысында сөйлем ішінде бірыңғай және aйқындауыш мүшелердi қолданып жазады.

Барлығы

40 минут

Тыңдалым мен айтылым

Тапсырма

1. Мәтінді мұқият оқыңыз. Коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, қажетті ақпаратты тауып, көтерілген басты мәселені талдаңыз және өзіндік көзқарасыңызды жан-жақты тұжырымдап, мысалдар арқылы дамытып, дәлелдеңіз, астарлы ойды анықтаңыз. 2. Өз жұбыңызды мұқият тыңдаңыз. Оның мәтіні бойынша маңызды деп санайтын перифраз түрінде 2 сұрақ қойыңыз, басты идеясын анықтауға белсенді қатысып, пікіріңізді білдіріңіз [10].

А мәтіні

«Қазақстанның Қызыл кітабы» - Қазақстан Республикасы аумағында жойылып кету қаупі төнген және сирек кездесетін жануарлар мен өсімдіктердің сипаттамасы берілген арнайы басылым 1978 жылдан шығарыла бастады. Оның омыртқалы жануарларға арналған бірінші бөлімі жеке кітап болып, 1978 жылы жарық көрді. «Қазақстанның Қызыл кітабының» екінші бөлімі 1981 жылы өсімдіктерге арналып шығарылды.

Бірінші басылым. «Қазақстанның Қызыл кітабының» бірінші басылымына тіркелген өсімдіктер мен жануарлар түрлері екі категория бойынша:А категориясы – жойылып кету қаупі төнген түрлер; Б категориясы – сирек кездесетін түрлер деп берілді.

«Қазақстанның Қызыл кітабының» жануарларға арналған бірінші басылымында омыртқалы жануарлардың 87 түрі: балықтың 4, қосмекенділердің 1, бауырмен жорғалаушылардың 8, құстардың 43, сүтқоректілердің 31 түрі тіркелді.

Екінші басылым. 1991 жылы «Қазақстанның Қызыл кітабының» толықтырылған екінші басылымы шықты. Кітаптың екінші басылымына омыртқалы жануарлардың 129 түрі мен түр тармақтары тіркелді. Онда балықтың 16, қосмекенділердің 3, бауырмен жорғалаушылардың 10, құстардың 58, сүтқоректілердің 42 түрі мен түр тармақтары туралы мәліметтер берілген. «Қазақстанның Қызыл кітабының»екіншібасылымында алғаш рет омыртқасыз жануарлардың 105 түрі берілді, онда жәндіктердің 96, шаянтәрізділердің 1, ұлулардың 6, құрттардың 2 түрі туралы деректер тіркелген.

Islam.kz сайтынан қысқартылып және өңделіп алынды.

Ә мәтіні

Ұлттық байлық - халық қолына

Біздің қоғамдағы қарапайым адамдар ұлттық байлық дегенді әртүрлі түсінеді. Мысалы, ұлттық байлығымызға жерімізді, жердің асты мен үстіндегі табиғи ресурстарымызды, салт-дәстүрімізді, рухани құндылықтарымызды жатқызуға болады. Жердің асты мен үстіндегі табиғи ресурстарымызды өндіретін, шикізаттан дайын өнім шығаратын зауыт-фабрикаларымыз да ұлттық байлығымызға жатады. Қазір осы байлығымыз халықтың қолына сатылып жатыр. Елімізде кең ауқымдағы жекешелендіру іс-шаралары – осыған дәлел.

Қарапайым адамдар көп нәрсеге терең үңіле бермейтіні белгілі. Олар жекешелендіруге қатысты да: «Әй, мұндай науқан жүрсе жүре берсін! Маған оның қатысы жоқ» дей салуы мүмкін. Бұл – қате пікір. Өйткені, қазақстандықтар да, жер бетіндегі басқа халықтар сияқты жаһандық бәсекелестікке белсене араласуда. Қазіргі кезде мемлекеттер арасында ғана емес, адамдар арасында да қызу бәсекелестік жүріп жатыр. Әрбір қазақстандықтың болашағы оның әлемдік деңгейдегі бәсекеге қабілеттілігіне байланысты болмақ. Осыны дұрыс түсінуіміз керек.

Әрбір қазақстандық бәсекеге қабілеттіліктің ұлтымызды дамытудың негіздік критерийі екенін есте ұстағаны абзал. Өйткені, жекешелендіру шараларының нәтижесінде ұлттық экономиканың бәсекеге қабілеттілігі артады, салық түсімдерінің көлемі ұлғаяды. Ең бастысы, алдағы уақытта мемлекеттің шаруашылық субъектілеріндегі үлесін қысқарту арқылы нарықтық механизмдер нығая түседі. Ендеше, бұдан біздің еш ұтылмасымыз анық.

Әмірлан Әлімжан.

Abai.kz сайтынан қысқартылып алынды.

Балл қою кестесі

Балл

Грaмматика мен лексикaны дұрыс қолдaнуы

Сұрaқты түсiну мен толық жaуап беру қабiлеті

Грамматикалық және лексикалық құрылымдардың қолдану аясын өте жақсы түсінеді. Сөз саптауы дұрыс, анда-санда мардымсыз қателер жібереді.