Ұйғыр тілі мен тілдік қатынас сабақ жоспары 2 сынып

Дәрис реҗиси №1

ДӘРИС: Уйғур тили МӘКТӘП: Долата оттура мәктиви Мавзуси: Тил вә нутуқ КҮНИ: 04.09.17 МУӘЛЛИМНИҢ ИСИМ-ФАМИЛИЯСИ:Флорям Хавайдуллаева СИНИП: 2 ҚАТНАШҚАНЛАР САНИ: 10 ҚАТНАШМИҒАНЛАР

САНИ: 0 ОҚУШ МӘХСИТИ: 2.1.1.1 Тиңшалған материал бойичә чүшәнмигән сөзләрни бәлгүләш, мәтин мәзмуни бойичә қоюлған соалларға җавап бериш. 2.1.4.1 Тирәк сөзләрни пайдилинип, берилгән мавзу бойичә һекайә түзүш. ДӘРИСНИҢ МӘХСИТИ Барлиқ оқуғучилар билишкә тегиш: •Тиңшалған мәтин бойичә қоюлған соалларға җавап берип, мәтиндә немә тоғрилиқ ейтилғанлиғини чүшиниш. Оқуғучиларниң көпчилиги билишкә тегиш: •Берилгән мавзу вә тирәк сөзләр арқилиқ һекайә түзүшни. Бәзи оқуғучилар билишкә тегиш: •Берилгән мавзу вә тирәк сөзләр арқилиқ һекайә түзүшни. ТИЛЛИҚ МӘХСӘТ: Оқуғучилар адәмләрниң охшаш мүҗәз-хулқини тәһлил қилиду. Асасий аталғулар билән сөз тәркиви: Тил, мунасивәт, пикирлишиш, сөһбәтлишиш. Дәристә диалог /йезиш үчүн пайдилинидиған тил: Тәһлил қилиш үчүн соаллар: •Мурат көзгә көрүнмәйдиған бала болуп қалғуси кәлмиди. •Сөзләш немә үчүн керәк? •Тил вә нутуқниң адәм һаятиға муһимлиғи немидә? Бурундин бар билими 1-синипта үгәнгәнлиригә асаслинип өзләштүриду.

РЕҖӘ Реҗилән

гән вақит

Реҗиләнгән паалийәт Мәнбәләр

Дәрисни

ң беши 8минут 2 минут

3 минут

Шатлиқ чәмбири: « Иллиқ ләвиз». Чәмбәргә жиғилип, бир-биригә иллиқ ләвиз-тиләк ейтиш. Коллективлиқ иш «Тил вә нутуқ» мавзусиға кластер ясаш. Үлгә:

Кластерни интерактивлиқ тахтида толтуруп,

Тил

вә нуту

қ

мунасивәт

3 минут

пикирлишиш. «Ойлан-җүпләш-тәһлил қил» стратегияси. «ББҮ» җәдвили билән иш.

Билимән Билгүм

келиду

Үгәндим

ББҮ» җәдвили билән иш

Дәрисни

ң оттуриси 22 минут

2 минут

3 минут

1 минут 3 минут

5 минут

(МК) Һекайә-чөчәкни зеһин қоюп тиңшаш.

«Бурун Үсән дегән бала бопту. У көп сөзләйдиған, чоңларниң ейтқинини тиңшимайдиған бала екән. Бир күни у хошниси Азатниң оюнчуғини тартивелип, бәрмәпту. Азат жиғлап, момисини чақирип кәпту. Үсән болса оюнчуқни суға ташлаветипту. Үсәнниң бу қилиғиға қаттиқ рәнҗигән момай бирнәрсиләрни ейтип, Азатни өйигә елип кетиду. Мана, қизиқ! Батурлинип турған Үсәнниң үни өчти. Буни өзима, қешидики достлириму байқимайду. Һечқайсиси Үсән билән сөзләшкүси кәлмиди вә униң сөзигә җавап бәрмиди. Хапа болған Үсән өйигә қайтип келиду.

Аписи билән кичик дадиси чай ичип олтарған екән. Аччиғи кәлгән аписи чайға чақирмиди.

– Апа, маңа чай қуюп бериңа! Уссап кәттим! – дегән Үсәнниң сөзигә һечқандақ җавап болмиди. Немә болғинини чүшәнмигән Үсән қолиға һечкимгә бәрмәйдиған самолет оюнчуғини елип, талаға чиқти. Оюнға киришип кәткән балилар униңға қарапму қоймиди. Оюнчуғини Әзизгә, Илшатқа берип көрди. Бирақ ойнаватқан балилар униңға қаримиди. Улар көрмигәндәк, аңлимиған болувалди.Үсән өзиниң һечкимгә керәк әмәслиғини мошу йәрдә чүшәнди. Ялғуз олтирип: «Мән әнди кичикләргә тәгмәймән.Чоңларни тиңшаймән. Мениң һәммиңлар билән арилашқум келиду.Ойниғум келиду. Бәңваш бала болуш немә дегән әски!» – дәп жиғлиди. Һойлиға чиққан Азатниң момиси Үсәнниң жиғлап олтарғинини көрүп, уни бәзләп, бурунқи һалитигә кәлтүрди». (М,Қ) Қоюлған проблемилиқ соалниң җававини тепип, йәкүнләп , әкси мунасивәт орнитиш. Өтүлүватқан мавзу даирисидә мустәқил пикир қилип, хуласә чиқириш. «Үсән немишкә бәңваш бала болуп қалғуси кәлмиди?» проблемилиқ соалиға җавап берип, әкси мунасивәт орнитиш. Тетиклитиш! Видеодискидики аһаң ритми билән уссул ойнаш. К) Тилниң хизмити тоғрилиқ диалог түзүш. Схема арқилиқ, җүмлиләрни толуқтуруш. «Толуқтур» оюни. Адәм тил арқилиқ сөзлишиду. сөзлишиду ... Тил арқилиқ ... ...

3 минут

2 минут

3 миут

«Тил арқилиқ адәм йәнә немә қилиду?» соалиға җавап берип, көп чекитләрниң орниға керәклик сөзләрни тепип, җүмлини толуқтуруп ейтиш. (Җ) Диалогқа қатнишип, бир-бири билән қандақ алақә қилғанлиғини ениқлаш. Сөһбәтлишиватқан вақтида адәмләрниң бир-бири билән мунасивәткә чүшүши үчүн нутқи бәлгүлүк болиду. «Дуканда» мавзуси бойичә бири сетиқчи, иккинчиси херидар болуп диалог түзүш. Сетиқчи билән херидар немә арқилиқ алақә қилишқа чүшкәнлигини ениқлаш. (МК, Қ) «Бинго». Оқуғучилардин өз җәдвилидики мәлумат билән тонуштуруп, әң қизиқ пәйтлирини қисқичә һекайиләп бериш. Синип ичидә әркин жүрүп, бир-бири билән язлиқ тәтилдә ким билән, қәйәрдә вә қандақ өткүзгәнлиги тоғрилиқ сөһбәтлишиш. Һәрбир оқуғучи синип арисидин 7 оқуғучи билән сөзлишип, әхбарат жиғиду, мәлуматни төвәндики җәдвәлгә язиду. Оқуғучилар синипдашлириниң исимлирини өзлири язиду.

№ Оқуғучини ң исим – фамилияси

Қәйәрдә? Ким билән?

Қандақ?

1 Первиз 2 Деврат 3 Амир 4 Аббас 5 Ясмина 6 Интизар 7 Алина 8 Карим 9 Хамит 1 0

Арзум

оқуғучидин биринчи болуп әхбарат жиққан оқуғучи «Бинго» сөзини ейтиду. Мошу пәйттә оюн тохтитилиду. (Т) Әхбаратниң қандақ алғанлиғи, немә арқилиқ билгәнлиги тоғрисида пикирлишиш. Өз әхбаритини қисқичә синипқа тонуштуриду. (М) Мәтин түзүп йезиш. Җәдвәлдики әхбаратни пайдилинип, ихчам мәтин түзүп йезиш. Җүмлиниң адәм һаятиға керәклиги тоғрилиқ өз алдиға пикирлирини ейтиду.

Оқуғучилар

ға җәдвәлни

тарқитип

бериш

Хуласә

бөләк 15 минут

5 минут

(Т;Қ) Постер ясап, қоғдаш, тәһлил қилиш. Топта өз пикри билән ортақлишип, әкси мунасивәт орнитиш. Топлуқ иш уюштуруш. Оқуғучилар синиптики китап булуңини, оқуш қураллирини пайдилиниду. Һәрхил йөнилиштә тапшуруқларни тәвсийә қилиш. Тапшуруқ үлгилири: «Тил» тоғрилиқ мақал-тәмсилләр; «Тил» тоғрилиқ шеирлар; «Тил» тоғрилиқ ребус түзүш; «Тил, мунасивәт қилиш» мавзусиға коллаж тәйярлаш

Шеирлар

Мақал- тәмсилләр

Чөчәкләр Рәсимләр Тепишмақл