Үш бәйтерек туралы сыныптан тыс әдеби шара

Бөгенбай батыр атындағы спортта дарынды балаларға арналған

мектеп-интернаты

Өткізген: қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімі: Айгожина А.С.

Әдеби кештің сценарийі «Үш бәйтерек, үш діңгек»

1-жүргізуші: Армысыздар құрметті қауым! Қадірлі қонақтар,ұстаздар мен оқушылар!

2-жүргізуші: Бүгінгі әдеби кешіміз қазақ жұртының ХХ ғасыр басындағы ақыл-ойы, көрер көзі, қайытпас патриоттары болған, бүгінгі күні «Үш бәйтерек» аталып кеткен Сәкен Сейфуллин,Ілияс Жансүгіров, Бейімбет Майлиннің –өмірбаяны мен шығармашылығына арналмақ.

1-жүргізуші: -Бүгінгі біздің кештің тақырыбы «Үш бәйтерек, үш діңгек».

2- жүргізуші: Ілис Жансүгіров,Сәкен Сейфуллин,Бейімбет Майлин қазақ әдебиетіне айтулы ақын,қарымды қаламгер,дарынды драматург ретінде үлкен үлес қосты. Олардың қаламынан Қазақстанның дарқан даласы,еңбек адамдарының іс-әрекеттері, өмірге деген құштарлықтары,болашаққа үміт- сенімдері кеңінен көрінеді. Ұлт руханиятын даңқты туындыларымен, тақырып байлығымен, жанрлық қырларымен,көркемдік әлемімен байытты.

1-жүргізушісі: Әдебиеттің «Үш бәйтерегі» өмірдегі өрнекті өнегелерімен халық жүрегінде жол тапты.

Слайд (Бейімбет туралы)

2-жүргізуші: Алаш қайраткері аса көрнекті суреткер жазушы, ақын,драматург Бейімбет (шын аты-Бимағамбет) Жармағамбетұлы Майлин 1894 жылы Қостанай уезі,Дамбар болысы, Әйет өзені бойындағы Ақтөбе деген жерде туған.

1-жүргізуші:Жасынан әкесінен айырылып,анасының тәрбиесінде болған. Бай есігінде жүріп, бейнет пен жоқшылықты көп көрген.

Ауыл молдасынан хат танып, Троицкідегі «Уәзифа», Уфадағы «Ғалия» медресесінде оқыған. Татар, башқұрт ақын-жазушыларымен достық байланыста болып, алғашқы өлең,әңгіме, очерктерін жазды.

2-жүргізуші: Бейімбет Майлиннің қысқа да әрі нұсқа әңгіме жанрының қазақ әдебиетіндегі мектебін ашты. Ол елуден аса жарық көрген әңгімелерінде ауыл өмірін бейнелеп, қарапайым қазақ адамының шынайы образын жасады.

1-жүргізуші: Ақын қазақ байларының дәурені жүріп,дегені болып тұрған патша тұсындағы у сойқы-соқпыты мен Қазан төңкерісінен кейін бақ пен тақтан, байлық пен биліктен жұрдай сорлаған сиқын салыстыра, шонжарлардың кешегі қылығы мен бүгінгі құлқын қарама-қарсы қойып, оны бір кейіпкердің басына жинақтайды.

2-жүргізуші: -Уа, кімсіз?

-Ыбыраймыз.

-Жаймысыз?

-Жаймыз –деп басталатын өлеңін бастауыш сыныпта жаттадық,әлі болса есімізде, олай болса назарларыңызға

Б.Майлиннің «Ыбыраймысыз,Ыбыраймын» қойылымы.

Бай ролінде –Жеңіс

Кедей ролінде – Тукенов Қайырбек

1-жүргізуші: Иә, ақынның «Шұғаның белгісін»айтсаңшы, Әбдірахман мен Шұғаның арасындағы сырлы сезім суреттелген шығарманы бәріміз жата жастана оқығанбыз.

2-Жүргізуші: Айтпақшы «Шұғаның белгісі» повесін жазушы Уфадағы Ғалия медресесінде оқып жүрген кезінде жазды емес пе?

1-жүргізуші: -Иә,дәл солай Ғалиядағы қазақ шәкірттері «Садақ» журналын шығарады. Журналдың алғашқы редакторы да Бейімбет Майлин болды. Сол журналда жарияланған.

«Шұғаның белгісі» повесінен үзінді көрініс.

2-жүргізуші: Қазақ әдебиетінің құлагер ақыны атанған Ілияс Жансүгіров туралы кешімізді әрі қарай жалғастырмақпыз. Ақын Алматы облысы,Ақсу ауданында туған. Ілияс анасынан ерте айырылып, әкесі Жансүгірдің үлгі-өнегесін көп көрген. Ескіше хат таныған. Аңыз-әңгіме, шежіре сырларын естіп өскен.

Слайд (Ілияс Жансүгіров жайлы)

1-жүргізуші: Жетісудың бай табиғаты,ақындық,батырлық дәстүрлері Ілиястың өмірге, ізгілікке, сұлулыққа құштар болып өсуіне көп ықпал етті.

Оқушылар «Жетісу суреттері» өлеңінен үзінділер оқиды. (Жалпы сын, Тау суреті, Жетісуда су суреті,Жетісу жәндігі, Жер түгі)

2-жүргізуші: Ілияс Жансүгіров Алматы,Ташкент қалаларындағы ағарту ісіне қатысты курстарда оқыды. Фольклорлық экспедицияға шығып,баспасөзге араласты. «Сағанақ» атты алғашқы кітабы 1928 жылы жарық көрді. Ілиястың ақындығы «Тілші», «Кедей еркі», «арман», «Әншіге» деген шағын өлеңдерінен басталып,…