Үш жүздің биі Төле би және көнерген сөздер 6 сынып

Бөлім атауы: Тарихи тұлғалар. Лексика

Сабақтың тақырыбы:

Үш жүздің төбе биі – Төле би

Мұғалімнің аты-жөні: Тоғаева Н.Б.

Күні: 28.11.2018ж.

СЫНЫП: 6

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспаған оқушылар саны:

Сабақ негізделген оқу мақсаттары

6.О.5. Мәтіннен негізгі және қосымша ақпаратты, көтерілген мәселені анықтау, нақтылау сұрақтарын құрастыру

6.ӘТН3. Көнерген сөз,эвфемизм,дисфемизм,неологизм,термин,диалект сөз,кәсіби сөз,табу сөздерінің қолданыс аясын түсіну және ажырата білу.

Сабақ мақсаты

Оқушылардың барлығы: Мәтін мазмұнын түсінеді, мәтіннен көерген сөздерді таба алады;

Оқушылардың көбісі: Мәтіннен негізгі, қосымша ақпараттарды анықтайды, көнерген сөздердің түрлеріне ажыратады.

Оқушылардың кейбіреуі: Нақтылау сұрақтарын құрастыра отырып, мәтіндегі негізгі көтерілген мәселені анықтайды, қорытынды жасайды.

Бағалау критерийі

мәтіннен негізгі және қосымша ақпаратты анықтайды;

мәтінде көтерілген негізгі мәселені анықтайды, нақтылау сұрақтарын құрастырады

көнерген сөздердің түрлерін ажыратады, қолданады.

Ойлау деңгейі

Түсіну, қолдану, талдау

Құндылықтар

Өмір бойы білім алу: таным, талант, сыни тұрғыдан ойлау арқылы білімге деген сүйіспеншілікті қалыптастыру. Ақыл, дене, қарым-қатынас, мінезді дамыту. Оқушылардың өз бетімен білім алуына қажетті дағдыларды қалыптастыру.

Пәнаралық байланыс

Қазақстан тарихы, қазақ әдебиеті

Алдыңғы оқу

Астана циркі

Сабақтың жоспары

Сабақтың кезеңдері

Сабақ барысы

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылар үй тапсырмасы ретінде берілген тіл құдіреті туралы қанатты сөздер айтады.

Топтарға бөлу.

Қағаз қиындылары бойынша топқа бөліну.

Қағаз қиындыларында Төле биге, Қазыбек биге, Әйтеке биге қатысты сөздер берілген, сол сөздер бойынша сынып 3 топқа бөлінеді.

1-топ: Ұлы жүз, Қарлығаш би, Шу өңірі, Сабалақ, Әлібекұлы, шешен

2-топ: Орта жүз, шешен, Қаз дауысты, Келдібекұлы, арғын, елші

3-топ: Байбекұлы, кіші жүз, әлім, би-шешен, Ашу деген ағын су...

Топ ішінен оқушылардың белсенділігіне баға беріп отыратын топ басшысын –«биді» сайлап алады.

Оқылым алды тапсырмасы

«Топтастыру» әдісімен қағаз қиындыларындағы сөздерді билер суреттеріне топтастырады, сол туралы білетін ақпараттарымен бөліседі.

ҚБ. Мадақтау

«Топтастыру» әдісі

Сабақтың ортасы

Сабақтың соңы

Бағалау

ІІ. Оқылым тапсырмалары

1-тапсырма

Мәтінді оқып шығады.

«Екі шындық, бір жалған» әдісімен оқушылардың мәтінді меңгергендігі тексеріледі.

Дескриптор:

-мәтін мазмұнын меңгереді;

-дұрыс ақпарат пен жалған ақпаратты ажыратады.

2-тапсырма

Үш топ үш түрлі әдіспен мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты, көтерілген мәселені анықтайды, нақтылау сұрақтарын құрастырады.

«Төле би» тобы: «Пирамидалық талқылау» әдісі

«Қазыбек би» тобы: «Жылқы сұлбасы» әдісі

«Әйтеке би» тобы: «Фиш-боун» әдісі

Дескриптор:

негізгі және қосымша ақпараттарды анықтайды;

көтерілген мәселені табады;

нақтылау сұрақтарын құрастырады

Бағалау түрі: «Бағдаршам» әдісімен топтар бірін-бірі бағалайды.

Әдеби теориялық норма: Көнерген сөздердің ережесін мәтінде кездесетін сөздердің көмегімен оқушылардың өздері шығарады.

Көнерген сөздер деп қолданыстан шығып қалған, тарихи шығармаларда ғана кездесетін, мағынасы көмескі сөздерді айтамыз. Олар екі топқа бөлінеді:

архаизмдер;

тарихи сөздер (историзмдер)