Вагондарды жөндеуге дайындау туралы конспект

ВАГОНДАРДЫ ЖӨНДЕУГЕ ДАЙЫНДАУ

Вагондарды қабылдау.

Жөндеуге тиесілі вагондарды жұмыстық парктен шығарып, жөндеу орнына бағыттайды.

Вагон жөндеу зауытына келгеннен соң вагондарды тапсырушыдан жөндеу көлемін анықтау бюросының (бөлімінің) қызметкерлері қабылдап алады. Вагон депосында вагондарды бос тұру базасынан депо шеберінің басшылығымен осы мақсатқа бөлінген бригадир қабылдап алады.

Вагондарды зауыттағы қабылдау кезінде оның құрамдас бөліктерінің түгелдігін, жинақтығын және техникалық жай-күйін тексереді. Сыртқы бақылау негізінде қабылдау-өткізу актісін толтырады, онда жетіспейтін, типтік емес және нормадан тыс тозып кеткен тетіктерді көрсетеді және авариялық зақымдануларын белгілейді. Вагонның барлық жинақ бірліктерінің одан әргі мұқият тексеруін, орындалмақшы жұмыстардың, оның ішінде жөндеу бойынша басшылық қарастырмаған қосымша жұмыстардың да қоса көлемін анықтауды вагонды бөлшектеу және жөндеу барысында жүргізеді. Бұл орайда жинақ бірліктері бойынша, вагон жабдықтарының жинақтары бойынша және жекелеген жұмыстар бойынша (электрлік және газдық пісіру) арнайы жөндеу ведомостары жасалады. Анықталған қосымша жұмыстарға және вагонды жаңарту бойынша жұмыстарға тапсырушымен келісілетін акт жасалады.

Жолаушылар вагонына жөндеу ведомостарын, әдетте, келесі негізгі бөліктер мен жұмыстарға: арбашалар, автотіркегіш құрылғысы және серпімді алаңшалар, автотежегіш, жылыту және су құбырлары, жиһаз, терезелер, есіктер, шанақ және рама, тоңазытқыш жабдығы, ауа кондиционерлеу қондырғылары, электр жабдықтары, желдету, электрлік жылыту, вагонның іші-сыртын сырлау жұмыстары, т.б. жасалады.

Жөндеу ведомостары негізінде материалдарға, жинақтық бұйымдарға және жұмыстар нарядына талаптар жазылады.

Сонымен бір мезгілде вагон жөндеудің технологиялық төлқұжатын әзірлейді, онда вагон типі мен сипаттамасы, жөндеу түрі көрсетіледі, негізгі технологиялық операциялар баяндалады. Жұмыстардың орындалу барысында және вагонның жөндеу позициялары бойынша өту барысында жұмыстардың сапасы тексеріліп, орындаушыдан жұмысты қабылдауды алдымен өндірістік шебер, содан соң бақылаушы шебер жүргізеді. Осындай төлқұжат депода да жасалады.

Вагондарды технолог-мамандармен описьтеу және алынған мәліметтерді ЭЕМ өңдеу әдістері әзірленуде. Вагондарды ЭЕМ-да өңдеу кезінде вагон жөндеу кәсіпорындары өндірісті жедел дайындау, жөндеудің еңбексыйымдылығын бағалау, кәсіпорындағы жарамсыз вагондардың барлық массивін өңдеуді қажет ететін күнделікті өнімсіз маневрлік жұмыстарды болдырмау мақсатында вагондарды (жүк) типтері бойынша және жұп-жұбымен күту паркіндегі арнайы жолға бөліп қою үшін қажетті ақпаратты ала алады.

Беттерді ластан тазарту және оларды қорғаныс жабынын түсіру үшін дайындау.

Машиналарды, вагондарды және басқа өндіріс өнімдерін жасау, пайдалану және жөндеу кезінде өнімдердің сапасы мен сенімділігін қамтамасыз ету және тиісті технологиялық, эстетикалық, санитарлық-тазалық талаптарын сақтау үшін тетіктер мен жинақ бірліктерін тазалау жұмыстары орындалады.

Беттің тазартылуы – бұл табиғаты мен қасиеттері бойынша әртүрлі зиянды және қажеттігі жоқ қабаттануларды (ластануларды) алып тастау.

Тоттанушылық қабаттануларды жоя отырып, ол үрдіс тоттанудың одан әрі дамуын болдырмайды және қорғаныстық жабындардың сапалы қалпына келуі үшін жағдай жасайды. Жылтыр-бояулық жабынды уақытынан бұрын ескіруден сақтайды. Беттің эстетикалық және гигиеналық сапасын туындатады.

Металл беттерді жабын түсіруге дайындау барысында белгілі бір кедір-бұдырлыққа қол жеткізу үшін қосымша жұмыстар орындалуы тиіс. Бұл тұрғыда беттерді міндетті түрде майсыздандыру қажет, ал қажет болған жағдайда берік адгезияға (жұққыштыққа) қол жеткізу үшін оны дәрілеген дұрыс. Майсыздандыру беттерден май, майлау, салқындатқыш эмульсиялар мен жалтырату пасталарының қалдықтарын олардың адгезиялық байланыстарын бұзу арқылы жою болып табылады. Майсыздандыру үрдісін органикалық еріткіштер арқылы немесе сулық сілтілік ерітінділерге батыру арқылы жүргізеді. Металды дәрілеу гальваникалық жабынды түсіру кезінде тотықтық қабықшаларды алу қажет болғанда орындалады. Бұл үрдіс әлсіз қышқылдық ерітінділерде жүргізіледі. Жеңіл дәрілеу декапирлеу деп аталады. Бір мезгілде майсыздандыру және дәрілегу арналған еріткіштер де болады.

Бетті бояуға дайындаудың жоғары сапасы металл бұйымдарды фосфор қышқылымен немесе марганец, темір мырыш немесе кадмий фосфаттарының ерітінділерімен арнайы өңдеу арқылы фосфаттаумен қамтамасыз етіледі. Нәтижесінде металл бетінде органикалық емес қорғаныс қабыршағы түзіледі.

Ағаш бетті дайындау оны дайындап жатқан жабын түріне байланысты. Лак немесе политура түсірер алдында столярлық өңдеуден кейінгі құрғақ бетті ажарлау қабықшасымен тазалайды. Майлы сырмен бояу алдында таза бетті ажарлаудың қажеті жоқ. Ағаш беттердегі қара түсті дақтар мен жолақтарды 20 %-дық су перекисі ерітіндісімен және 20 %-дық мүсәтір спирті ерітіндісімен ашық түстендіреді.

Тазарту әдісін таңдау ластану түріне, тазалау ортасының беттің материалына әсер ету дәрежесіне, бұйым көлемі мен пішініне, құрал-жабдықтың бар-жоғына және тазалық-гигиеналық және экономикалық талаптарға, т.б. байланысты болады.

тазартудың механикалық әдісінде механикалық әсер құралдарын, сондай-ақ сығымдалған ауаның, судың, будың екпіндік күшін қолданады;

қолмен тазалауды түрлі түйрегіштермен, металл щеткалармен, ажарлау қабықшасымен, шүберекпен орындайды;

механикаландырылған тазалау әдісінде иілгіш иіндері бар тасымалы пневматикалық немесе электр машиналарын және жұмыс құралы болып металл дискілер мен шетжақтық щеткалар, шарошкалар, ажарлау дөңгелектері мен инелік фрездер болып табылатын стационарлық ажарлағыш-жалтыратқыш станоктарды пайдаланады;

бөлшектік-ағындық (пневмоабразивтік) тазартуды бөлшектік-ағындық аппарттарының көмегімен жүргізеді. Бұл жағдайда бетті металл уағымен немесе басқа да абразивтік материалдармен өңдейді. Өңдеу үшін үшкір қырлары саптама диаметріне байланысты 0,8-2,5мм аралығында болатын болат немесе шойын бөлшектерді пайдаланады. Сонымен бірге металл құмын, майдаланған гранитті, корунд дәндерін, шыны домалақтарын, т.б. қолданады. Кейбір кездерде ылғалды кварц құмын пайдаланады. Ол үшін илеу камерасына кварцтық құмының түзілуін болдырмау үшін су жіберіледі;

бөлшек атқылау әдісінде металл бөлшектерін ротор күрегімен лақтырады. Бөлшек атқылау әдісін поковка жиектерін тазарту кезінде қолданады. Уақ бөлшектер металдың беткі қабатарын нығайтады;

гидроабразивтік (гидроқұм ағындату) тазартуды арнайы қондырғылар арқылы су екпінімен орындайды. Бұл әдісті негізінен қалыптау топырағының қалдықтарынан, құю қабығынан, т.б. түзілген ірі құйындыларды тазалау үшін қолданады.

Гидродинамикалық тазартуды сумен қысым (5-15МПа) астында брандспойттар немесе мониторлық (гидромониторлық) жуу машиналары арқылы орындайды.

Гидромонитор (су атқыш) – гидравликалық ағын екпіндерін түзуге және олардың жалпақ желпуіштік және басқа да пішінін беретін арнайы саптамалары бар атқыш көмегімен басқарып отыруға арналған сорғылық аппарат;

Беттің булық-сулық тазартуын арнайы қондырғылармен 90-100 С0 температурадағы булық гидравликалық ағын арқылы 0,5-2,0 МПа қысым астында жүргізеді. Бұл әдіс ірі көлемді өнімдерді майлы және лас қабаттардан тазарту үшін қолданылады. Кей кездері бу ағыны қолданылады;

Галтілеу (галтовка) – бұл айналып тұрған барабандарда шағын тетіктерді бір-бірімен немесе тығыздағыштармен (оның ішінде абразивтерді де қоса) араластыру жолымен дөрекі түрде тазалау. Құрғақ галтілеуді құйындылар мен қалыптарды қалыптау топырағының қалдықтары, күйіктер, тот дақтары жойылатын герметикалық барабандарда дөрекі түрде тазалау үшін қолданады. Толтырғыштар ретінде металл шарлар мен ажарлау шеңберлерінің сынықтары пайдаланылады. Ылғал галтілеуді сұйықтық құйылған ваннаға салынған перфорацияланған айналмалы барабандарда жүргізеді. Тиісті реагенттерді (болат және шыны шарлар, фарфор сынығы, вена әгі, т.б.) дұрыс таңдап…