Заманауи киім үлгілері әдістемелік материалы

Заманауи киім үлгілері

Адам қызметінің әртүрлі аумағына тікелей әсер ететін сәннің әлеуметтік мағынасының күрт өсуіне байланысты. ХХ – ғасырда сәннің орны, ерекшелігі, рөлі, даму деңгейін жан-жақты теориялық талдаудың қоғамдық тұтынуы артып отыр. Қарама-қарсы пікірлерге байланысты сәннің өндірісте алатын орнын және басқа да мәселелерді шешуді және анықтауды талап етуде. Сәннің шешілмеген мәселелерді жөніндегі қызу айтыстар мұның куәсі.

Сән туралы теориялық пікірді қалыптастыруды ғалымдар ерте бастан-ақ қолға алды. Вольтер, Руссо, Кант, Гегель бұл сұрақты жан-жақты ашуға тырысты. К.Маркс, Ф.Энгельс және В.И.Ленин «сән» ұғымын әртүрлі қоғамдық құбылыстарды сипаттауда бір емес бірнеше рет пайдаланды. Бұл әсіресе киім өнерінде айқын байқалды. Бұл әрине кездейсоқ жағдай емес. Архитектура, музыка, сурет салудан кәсіби деңгейде адамдардың аз мөлшері ғана айналысады. Киімді бәрі киеді. Міне сондықтан да адамның сыртқы бет-бейнесі жасауда сән ерекше мәнге ие.

Сән құрылысының нақтылығын анықтаудың әртүрлі заманауи бағыттарының арасынан негізгі екеуін атап көрсетуге болады. Краснов В.М-ның еңбегінде көрсетілген бірнші бағыты бойынша, сәнді қоғамдық өндірістің кейбір жағдайларына ғана тән киім тұтынуының ерекше спецификалық пішіні деп көрсетеді.

Ал екінші бағытты жақтаушылар сәнді адамның қоғамдық өмірін кеңінен қамтитын, адамның психофизиологиялық ерекшеліктерінен туындайтын және олардың құбылыстарға эстетикалық қатынасы: әлеуметтік-ақпараттық процеске негізделген адам қатынасының реттеушісі, әлеуметтік немесе әлеуметтік-психологиялық және эстетикалық феноменіне тәуелді күрделі әлеуметтік құбылыс ретінде қарайды. Сонымен бірге бір жағынан салт және дәстүр, екінші жағынан қоғамдық пікір және жаппай ақпарат-байланыс тәрізді әлеуметтік құбылыстармен жан- жақты тығыз байланысты екенін де атап көрсетеді. Қазіргі қоғамда билік етіп отырған салт-дәстүр, әдет-ғұрып сәнге де өз әсерін тигізеді. Бір жағынан салт-дәстүр өткен заманның қатталған сәні тәрізді.

Осылайша, сән негізгі психологиялық тұрғыдан қоғам өмірінің бейнесі және оның құбылыстардың ерекше түрі ретінде сипатталады. Зайцев В.М., Козлова Т.В., Андреева И.А. және басқа да киімдегі сәнді зерттеушілер сәннің даму мағынасын адамның сыртқы бейнесін заман талабына сай қалыптастыратын және қоғамдық пікірдің ажырамас бөлігі болған қоғамдық эстетикалық идеалдың бекітілген бір түрі деп түсіндіреді. Барлық зерттеушілер сәннің тұрақты емес екенін атап көрсетеді.

В.И. Толстойдың, пікір бойынша тұрақсыздық, динамизм, тез өзгеру, бұл-сәнге жалпы қалыптасқан ұғым, дамудың «жүрек қағысы» және ескіргенге «қарсы ұран». Сәннің өзгеріп отыруы жаңалықтың эстетикалық тадаптарына да тәуелді: бұл адамның