Зерттеу сабағындағы қателерді түзету жолдары 8 сынып

LESSON STUDY: МҰҒАЛІМДЕРДІҢ САБАҚТА ЖИІ ЖІБЕРГЕН ҚАТЕЛІКТЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТҮЗЕТУ ЖОЛДАРЫ

Аңдатпа

Lesson study - сыни көзқарас арқылы мұғалімнің кәсіби деңгейін арттыруға көмектесетін бірден бір тәсіл. Мақалада сабақтарды бақылаудың нәтижесінде мұғалімдердің жиі жіберген ортақ қателіктері атап өтіліп, оны шешу жолдары ұсынылып, талданады. Зерттеу жұмысы сабақтарды бақылауды және мұғалімге сұхбат түрінде берілген рефлексияны қамтыды. Нәтижесінде, мұғалімнің сабақ өткізу деңгейі және оқушылардың жауапкершілігі артқаны байқалды.

Кілт сөздер: Lesson study, кәсіби даму, сабақтарды бақылау, қызығушылық, сұхбат .

Аннотация

Lesson study – это один из методов в педагогике, который помогает повысить профессиональный уровень учителя с помощью критического подхода .В данной статье отмечаются общие ошибки, часто допущенные учителями в результате наблюдения за уроками, предлагаются и анализируются пути их решения. Исследовательская работа включала наблюдение за уроками и рефлексию, данное учителю в форме интервью. В результате, наблюдалось повышение уровня проведения уроков учителем и ответственности учащихся.

Ключевые слова: Lesson study, профессиональное развитие, наблюдение за уроками, интерес, интервью.

Сабақтағы мұғалімнің басты мақсатының бірі – білім алушылардың оқуға қызығушылығын арттыру. Білім алушыларды сабаққа қызықтыру педагогика саласында қашан да айтарлықтай мәселе болған. Оны шешу үшін классикалық педагогикада – оқушыны білімге жақындату, ол үшін ілім қалаулы, қажеттілікке айналатындай ету керек екенідігі айтылды [1, 56 б.]. Сонымен, әйгілі Чех гуманистік педагогы Ян Амос Коменский қызығушылық оқу процесі үшін қолайлы жағдай жасаудың негізгі тәсілдерінің бірі екенін өз еңбектерінде атап өткен. Ал оны қалай жүзеге асыруға болады?

Осы орайда оқушылардың қызығушылығын арттыру үшін Lesson study-ды қолданып, сабақ сапасын жақсартуға болады. Оны сабақты бақылау, мұғалімнің жіберген қателіктерін анықтау және оларды түзету арқылы жүзеге асыра аламыз. Алдыңғы ғылыми зерттеулерге сүйенсек, оның сыныпты басқару және тәртіп, сабақ беру, коммуникация, мұғалімнің жеке қасиеттері, этика, бағалау және басқа да түрлері бар [2,963 б.]. Біз оның тек сыныпты басқару, коммуникация және бағалауға қатысты бірнеше түрін қарастыратын боламыз. Сабақтарды бақылау 3 циклден тұрды: жоспар (plan), жасау (do) , көру (see) және рефлексия (reflection) [3, 2240 б.]. Бақылау мен мұғалімдермен сабақтан кейінгі сұхбаттасу нәтижесінде төрт пән мұғалімі, сабақтағы ортақ қателіктерді анықтап, оларды түзеп, оқушылардың қызығушылын арттырды.

Зерттеу әдістері

Зерттеуде 2 әдіс қолданылды: бақылау және мұғалімдердің бір-бірімен сұхбаты. Бір сыныпта сабақ беретін қазақ тілі, ағылшын тілі, ғылым, дене шынықтыру пән мұғалімдері бірігіп, бір топ құрды және сабақтарға қатысып оларды бақылады. Зерттеу барысы толық 1 циклден тұрды, әр цикл 3 сабақты қамтыды. Яғни, әр мұғалім үш сабағы бақыланды. Келесі әдіс - cұхбат. Әр сабақ өткізілгеннен кейін оның өту барысы туралы сол сабаққа қатысқан мұғалімдер өз пікірлерімен бөлісіп, кері байланыс берді.

Нәтижелер

Сұхбат алынғаннан кейін мұғалімдердің барлығы жіберген ортақ қателіктер анықталды. Олар төмендегі 1-ші кестеде көрсетілген.

Кесте 1. Мұғалімдер жиі жіберген қателіктер

No

Жиі кездескен қателіктер

Сабақ барысында бұл қателіктер қаншалықты жиі орын алды?

(Болмады-0, кейде-1, жиі-2, әрқашан-3)

Ағылшын тіл

Қазақ тілі

Ғылым

Дене шынықтыру

Мұғалімнің көп сөйлеуі

Оқушының жауабын толық тыңдамау

Жұмысты тек мұғалімнің тексеруі

Шын өмірмен байланыстырмау

Пәннің қажетті тілде өткізілмеуі

Мұғалімнің дауыс ырғағы төмен болуы

Талқылау

1-ші кестеге сүйенсек, барлық мұғалімдер жіберген қателік- оқушыларды толық тыңдамау, сабақты шын өмірмен байланыстырмау. Алайда, мұғалімдердің оқушыдан қарағанда көп сөйлеуі, мұғалімнің дауыс ырғағы төмен болуы және сабақтың қажетті тілде өткізілмеуі де байқалды.