Жаһандану жағдайындағы көпмәдениетті білім беру

ЖАҺАНДАНУ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ КӨП МӘДЕНИЕТТІ БІЛІМ БЕРУ

Нұрланбаева Аяжан Ерланқызы

Бастауыш оқыту педагогикасы мен әдістемесінің 2 курс магистранты

Ілияс Жансүгіров атындағы

Жетісу университеті, Қазақстан

Аннотация: Мақалада болашақ педагогтердің көпмәдениетті құзыреттілік жүйесін қалыптастырудың теориялық негіздері баяндалған. Білім беру аясындағы зерттеу жүргізген ғалымдар еңбегіне шолу жасалып, көпмәдениеттілік ұғымының терминологиясы талданған.Көпмәдениетті құзыреттілік жүйесін дамытудың мүмкін болатын бірнеше жолы ұсынылған.

Кілттік сөздер: Көпмәдениетті білім беру,көпмәдениетті құзыреттілік, көпмәдениетті орта,толерантты көзқарас.

Көпмәдениетті білім беру – бұл мәдениеттердің алуан түріне яғни ұлт, этнос, дін, нәсіл, жыныс, әлеуметтік және басқа да ерекшеліктер деңгейінде әртүрлі мәдени көріністерге оң көзқарасты қалыптастыруды алға тартатын күрделі ұйымдастырылған жүйе. Осыны ескере отырып, жаһандану процестері жағдайында, біздің ойымызша, көпмәдениетті білім беруді мәдени әмбебаптарды қабылдаудың, мәдениеттердің бірегейлігін сезінудің, ауқымдағы әлеуметтік-мәдени тәжірибелердің алуан түрлілігін растаудың мәдени дәйекті процесі ретінде қарастыру орынды.

Көпмәдениетті білім берудің бірқатар өзіндік ерекшеліктері бар. Оның маңызды белгілері ұлттық категорияларға (тіл, тарих, өнер, фольклор, салт-дәстүр) негізделген халық педагогикасы т.б.) ұлттықпен ұштастыра қарастырады. Көпмәдениетті білім беру процесі жеке тұлғаның бүкіл дамуының әр түрлі дәрежедегі өзектілігімен дамиды. Көпмәдениетті білім беру мазмұны планеталық сананы, жаһандық дүниетанымды және негізгі жеке мәдениетті қалыптастыруды көздейді.

Бұл бағытта көпмәдениетті білім беру үдерісі этникалық, азаматтық және жаһандық деңгейлерді қамтуы мүмкін.

Бірінші, этникалық деңгей – мәдениетпен таныстыру, өз этносы және басқалардың этномәдениетімен танысу, халықтарға деген толерантты көзқарасты қалыптастыру,ұлтаралық қарым-қатынас мәдениетін меңгеру.

Екінші, азаматтық деңгей – азаматтық ұстанымын, патриоттық сезімін дамыту, өзін ел азаматы ретінде сезіну, саяси, құқықтық, экономикалық мәдениетін қалыптастыру.

Үшінші, жаһандық деңгей көпмәдениетті әлемде бірге өмір сүрудің оң тәжірибесін құруға бағытталған адам құқықтары мен бостандықтары туралы білімдер жүйесімен танысуға негізделген.

Көпмәдениетті білім беру үш стратегиялық идеямен: плюрализм, теңдік және бірігумен қатар жүруге арналған. Оның мазмұны сәйкес болуы керек: социомәдени сәйкестендіру принциптеріне тұлғалық, позитивті толерантты көзқарас мәдени әртүрлілікке;

Көпмәдениетті ортаның ерекшеліктері мен мәдениетаралық қарым-қатынас дағдылары туралы түсініктер мен идеяларды қалыптастыру. Көпмәдениетті білім беру адамдарға көмектесуге арналған өзін және айналасындағы адамдарды түсіну және адамның…