Жалағаш кентін моноқала қатарына қосу ғылыми жұмыс

«Менің бастауым-менің ауылыма» атты балалар әлеуметтік республикалық жобалар байқауының облыстық кезеңіне

Жобаның тақырыбы: Жалағаш кентін моноқалалар қатарына қосу жолдары.

Оқушының аты-жөні: Молдабек А

Ауданы: Жалағаш

Мектеп: №202 З.Жарқынбаев атындағы орта мектеп

Сыныбы: 8 «Ә»

Жетекшісі: Әбсаттар Қ

2018-2019 оқу жылы

Жоспары

1.Кіріспе 1-2 б

Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың тапсырмасына орай Қазақстанда моноқалаларды көбейту жолдары

2. Негізгі бөлім 2-6 б

А) Атыңнан айналайын туған өлкем

Ә) Жалағашты моноқала дәрежесіне көтерудін тиімді жолдары

3.Қорытынды 7- б

Балалық шақтағы жоспармен-жарқын болашаққа

4.Қосымша мәліметтер 8-9 б

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 10- б

Мақсаты:

Елбасымыздың 2012 жылғы жолдауы бойынша елімізде моноқалалар қатарын көбейту міндетін басты бағдарға ала отырып,өз туған өлкеме нақты жоспарлар қою арқылы оны моноқалалар қатарына қосу;

Қазақстанның барлық аймағында халыққа өмір сүруге қолайлы жағдай жасау;

Еліміздің әлеуметтік-экономикалық жағдайын көтеру;

Қазақстан Республикасының әрбір азаматын патриоттық рухта тәрбиелеп,ұлттық рухын көтеру;

Міндеттері:

1.Жалағаш ауданындағы халық санын көбейту; 2. Халықтың 20 пайыздан астамын жұмыспен қамту; 3.Жалағаш орталығындағы кәсіпкерлерді және кәсіп түрлерін ұлғайту; 4. Жалағашта шағын және орта бизнесті дамыту

5. Экономикалық,әлеуметтік проблемаларды шешу жолдарын табу; 6.Кент орталығындағы және шет аймақтарындағы жерлерді жарықпен,сумен,жолмен қамтамасыз ету;

7.Кент орталығын түзу,таза жолдармен қамтамасыз етіп,оларды көркейтіп,жасыл желекке айналдыру;

Моноқалалар-Қазақстан экономикасы өсуінің болашағы

Н.Ә.Назарбаев

Кіріспе

2012 ж қаңтар айындағы Қазақстан халқына арнаған «Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту-Қазақстан дамуының басты бағыты» атты жолдауында тұңғыш Елбасы Н.Ә.Назарбаев Үкіметке моноқалаларды дамытудың 2012-2020 жылдарға арналған бағдарламасын әзірлеуді тапсырған болатын.Осы жоба бойынша Қазақстан Республикасында қазіргі уақытқа дейін көптеген шаралар ұйымдастырылуда.Оның нәтижесі ретінде қазіргі Қазақстан Республикасында құрылған 86елді-мекеннің 27-сі моноқалалардың қатарында.

Жалпы моноқала дегеніміз бұл бір немесе бірнеше қала құраушы, бір бейінді және шикізаттық бағыттағы қаланың экономикалық және әлеуметтік жағдайын айқындайтын кәсiпорындарда еңбекке жарамды халықтың және өнеркәсіп өндірісінің негізгі бөлігі шоғырландырылған қала.Моноқалаларда негізінен әлеуметтік-экономикасы қарқынды даму қажет.Егер Қазақстан Республикасындағы моноқалаларды дамытатын болсақ Елбасымыз айтқандай еліміздің әлеуметтік жағдайы мен экономикалық жағдайын жақсарта аламыз. Кемел болашағымыға еркін қол жетізе алатынымыз хақ. Қазіргі кезде моноқалалардың қарқынды дамуынан соң еліміздің экономикасы да қарқынды даму үстінде.Моноқалаларда халық саны 10мыңнан 200мыңға дейін жетуі,халықтың 20 пайыздан астамы жұмыспен қамтылған болуы қажет.Моноқалалардың ерекшелігі оларда әлеуметтік-экономикасының дамуы қарқынды болуы қажет.Тағы бір ерекшелігі моноқалаларға қаламен экономикалық тығыз байланыстағы қала маңындағы кенттер мен ауылдық елді-мекендермен әкімшілік байланыста болуы шарт. Елбасымыздың тапсырмасы бойынша дайындалған моноқалаларды дамыту бағдарламасының басты мақсаты-аймақтардағы экономикалық тіршілікті белсендіру, яғни тек ірі өндіруші ғана емес, өңдеуші шағын және орта бизне

Дәл осы мақсатта осы міндеттерді ұстана отырып туған өлкем Жалағашты Қазақстан Республикасының моноқалаларының қатарына қосқым келеді.

Негізгі бөлім

Сыр еліндегі тамыры терең,тарихы кенен,халқы ынтымықты сүйетін,еңбекті ту,бірлікті ұран еткен өңірдің бірі-Жалағаш ауданы.Жалағаш жері ырыс артып,ынтымағы жарасқан,береке-бірлігі көпке үлгі болған,дүбірлі додаларда топ жарған қаншама саңлақ спортшының,ақын-жыршының құтты мекені.Түп тарихы тереңде жатқан өңір бұрыннан құт дарып,бақ қонған өлке.Шығысы Сырдария,батысы Қармақшы ауданымен,теріскейі Жезқазғанға жалғасып,түстігі Қарақалпақпен қабаттасып жатыр.Осындай шырайлы мекенде қазіргі кездің өзінде 37 000-нан астам халық бір-бірімен тату-тәтті өмір сүріп келеді.Тарихы тереңде жатқан Жалағаш өңіріне талай елімізге таңылған саңлақтар туып өскен.Еліміздің кемел келешегі үшін аянбай тер төгіп еңбек еткен,сол жолға саналы ғұмырын арнаған қоғам қайраткерлері,ақын-жазушылар,ағартушы-ұстаздар,ғұлама ғалымдар шыққан,Сәрке,Бұқарбай,Бәйтік,Тоғанас батырлар ел қорғаны болған,Сырман қожа,Түмен,Мәмбет әулиелер өмір сүрген,киелі өлке талай берекелі істердің бастауы болып отыр.Бұл өңірде өмір сүрген ақын-жазушылар,жыршы-күйшілер,ғалым мен ерекше дарын иелері аз емес.Қара шешен,Мысық,Үбіс,Алданазар,Асан,Шортанбай,Тынымбай билерден аталы,ұлағатты сөз қалған.

Ұлт болашағы мен ел келешегі үшін қарқынды еңбек етіп келе жатқан азаматтарымыз да осы құтты мекенде.Оған дәлел ретінде Республика бойынша өткен«Қазақстандағы 100 жаңа есім»жобасының жеңімпаздары дәрігер Болатбек Баймаханов,жырау Айдос Рахметов,айтыскер ақын Мұхтар Ниязовтың осы Жалағаш ауданынан шыққанын айрықша атап өтсек болады.Осында туған,осында еңбек жолын бастаған азаматтар Республика,облыс,аудандарда жоғары қызмет атқарып келеді.Бұдан басқа Жалағаш ауданы денсаулық,білім,мәдениет, спорт саласында жоғары дамып ілгері қадам басып келеді. Құт дарыған,кие қонған Жалағаш жерінде бұдан да басқа қаншама жұмыстар атқарылуда.

Жалағаш өнер мен білімнің ошағы ғана емес тарихи және ұлттық ескерткіштерге де бай мекен.Аудан маңында археологиялық Жент,Құмқала,Атаусыз асар,Сорлыасар,Көктоңды асар,Домалақ асар,Қособалы асар,Үңгірлі асар секілді қалашықтар қоршап жатыр.Одан басқа аудан маңайында әртүрлі кесенелер мен тұрақтар орналасқан.Бұл дегеніміз жеріне құт дарыған,кие қонған құтты мекен Жалағаш ауданының тарихы тереңде жатқанын білдіреді.

Елбасымыздың 2012 жылғы 27 қаңтарындағы «Әлеуметтік - экономикалық жаңғырту – Қазақстан дамуының басты бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауына байланысты қаулы етілген моноқалаларды дамыту жобасына байланысты Жалағаш кентін моноқалалардың қатарына қосу..Бұл ретте ең алдымен Жалағашты әлеуметтік-экономикалық жағынан дамытуды талап етеді. Бұл жоба бойынша сәйкесінше көптеген қарқынды жұмыстар күтіледі. Ең алдымен бұл жоба бойынша іске асыру шеңбері әзірленеді.Бағдарлама бойынша Жалағаш кентін ҚР моноқалалардың қатарына қосылу болып табылады.

Әлеуметтік-экономикамызды дамыту үшін ең алдымен халықтың әлеуметтік жағдайын жақсартуымыз қажет.Бұл дегеніміз аудан халқының жағдайын оңалту.Біріншіден жұмыссыздық мәселесін шешуіміз қажет.Ол үшін ең алдымен аудандағы еңбек қатынастарын реттеп, жұмыс беруші мен жұмысшы арасындағы диологті жақсартуымыз қажет.Екіншіден халыққа берілетін әлеуметтік көмекті қарастыруымыз қажет.Үшіншіден шағын және орта бизнесті дамытуымыз қажет.Егер де халықтың әл-ахуалын жақсартатын болсақ экономикамызды дамыту оңай болар еді.Демек ең алдымен әлеуметтік жағдайымызды жақсартып,одан кейін экономикамызды дамытуымызға болады.

Ал ол үшін не жасауымыз қажет? Ең алдымен мен өз қолымнан келетін шаралардан бастамақпын.Яғни мен осы кезеңнен бастап болашаққа дейін осы жұмысымды жалғастырсам деп ойлаймын.Осы әлеуметтік жобаны қолға алған сәттен бастап мектеп оқушылары мен көше тұрғындары арасына үнпарақтар тараттық.Басты мақсат-бұл әр адам өзі тұратын жерді таза ұстап,оны үнемі қадағалап отыруға шақыру. Бұл бастама жақсы нәтиже көрсетіп оқушылар мен қарапайым халық арасынан қолдау тапты.Осы істің нәтижесінде көшелерді тазалаудан бастадық.Қысқаша айтқанда мен сенбіліктер жасау арқылы лас көшелерді тазартқым келді. Бұл ретте менің ойыма алғаш келгені мектеп оқушыларының арасынан осы іске қызығушылығы бар оқушыларды жинақтап жас ерекшеліктеріне орай «Жас қамқоршы», «Жас көмекшілер» атты еріктілер тобын жасақтадық.Тазалық өткізетін көшелерді арнайы зерттеу жұмыстары барысында нақтылап көлеміне қарай топтарға бөліп берілді.

Осылайша біздің бірнеше көшелеріміз тазарып қана қоймай,оқушыларымызды еңбектенудің маңызы мен қоса туған жерді құрметтеуді үйрететініміз анық.

Ал ендігі кезекте менің ойыма тағы бір сұрақ келді.Ол осы жиналған қоқыстарды қайда апарамыз деп бұл мәселенің шешімін ұзақ уақыт ойландым.Бір күні кешке жақын үйіміздің артында белгісіз жүк көлігінің біз жинаған секілді қоқыстарды өз ақшасына алып жатқанын әкемнен естідім.Осы кезде мен неге біз жинаған қоқыстарды сол…