Жастарды патриотизмге тәрбиелеу туралы эссе

ЖАСТАРДЫ ПАТРИОТИЗМ ЖӘНЕ АЗАМАТТЫҚ ҰСТАНЫМҒА

ТӘРБИЕЛЕУ.

Арғы ата – бабаларымыз жас өренді елін, жерін сүюге үндеп,

ұлттық салт – дәстүрмен сусындатуды мұрат тұтқан болатын. Сол

рухани үндеу бүгінгі күнге жеткізді. Жаңа ғасырлардың белсенді

өзінің 20 жылдық тарихына табан тіреген Қазақ елінің патриоттардың

мекеніне айналуы өзгеге үлгі, өзімізге медеу.

Жас ұрпаққа патриоттық тәрбие беру турасында Елбасымыз

Н.Ә. Назарбаев: «Қазақстанда тұратын әрбір азамат өзін осы елдің

перзенті сезінбейінше, оның өткенін біліп, болашағына сенбейінше,

біздің жұмысымыз ілгері баспайды» және «біз Қазақстандық

патриотизмді Отанын, жері мен суын шексіз сүю, халқының өнеге

дәстүрін, әдет – ғұрпын, елінің тарихын құрмет тұту, бостандығы мен

құқығын қорғау, әр адамның күш – жігерін ел бірлігін нығайтуға,

азаматтық татулықты баянды етуге және ұлтаралық татулықты

тұрақтандыруға жұмсау» – деп атап көрсеткен болатын. [1]

Отансүйгіштік сезім жеке адамда өмір бойы қалыптасып, саяси

процестерге қатысудан, Отанды қорғаудан және қоғамда алатын өз

орныңның маңыздылығын сезінуден басталады. Адамға жеке

құндылықтардан басқа да жалпы адамзаттық құндылықтар қажет.

Соның бірі отансүйгіштік қасиет болып табылады. Жастар – бұл біздің

қоғамымыздың болашағы және оның қандай болып қалыптасуы мен

еліміздің мемлекеттілігіне байланысты.

Халқымыздың батыр ұлдарының бірі Бауыржан

Момышұлы: «Патриотизм – Отанға, мемлекетке деген

сүйіспеншілік, жеке адамның аман – саулығы, қоғамдық, мемлекеттік

қауіпсіздікке тікелей байланыстылығын сезіну, өзінің мемлекетке

тәуелді екенін мойындау, яғни патриотизм дегеніміз – мемлекет

деген ұғымды, оның жеке адаммен барлық жағынан өткені мен

бүгінгі күні және болашағы мен қарым – қатынасын білдіреді», – деп

айтқан болатын.[2]

Отан – әрдайым туған анамызбен бір деңгейде тұратын, тіпті

мазмұны жағынан одан әлдеқайда биік бағалануға тиісті ең қасиетті,

ең ұлы анамыз.

Қазақ халқының өткені мен бүгінгіні таразыға сала отырып,

келешегіне отаншылдық туын арқау еткен асқақ, жандары таза жас

ұрпақты тәрбиелеу мен қасиетті отанының қадірін ұғындыру, ар,

намыс, ождан сөздерін ұлт,атамекен сияқты киелі түсініктермен

байланыстыру арқылы болашаққа бағыт сілтеу әрбір ұстаздың

міндеті.

Қазіргі кезеңде патриотизм тақырыбы, оның ішінде

қазақстандық патриотизм мәселесі барлық қоғамдық, мемлекеттік,

саяси, мәдени - рухани тақырыптардың өзегіне айналуда.

ҚР Президенті Қазақстан халқына Жолдауында «оқыту

үдерісінің тәрбиелік құрамдасын күшейту қажеттілігін» ерекше

ескерткен және олардың ең бастыларының қатарында «патриотизм,

мораль мен парасаттылық нормалары, ұлтаралық келісім мен

толеранттылық, тәннің де, жанның да дамуы, заңға

мойынұсынушылық» аталып өткен, сонымен қатар, «бұл құндылықтар

меншіктің қандай түріне жататынына қарамастан барлық оқу

орындарында да сіңірілуге тиіс». [3]

Ендеше, патриотизм идеясы жастарға білім мен тәрбие берудің

барлық бағдарламаларынан көрініс табуы керек, жалпы көпшіліктің

де одан хабардар болғаны жөн.

Патриоттық сезім отбасынан басталады. Өкінішке қарай,

нарықтық қатынастардың кеңінен орын алуы, ересектердің тәрбиеге

жеткіліксіз көңіл бөлуі, ата-аналардың уақытының жетіспеушілігі мен

қолдарының тимеуі отбасындағы жастар тәрбиесінің ролін түсірді.

Әрине, мұндай жағдайларда өзінің ескі арнасын жоғалтқан

патриоттық, отансүйгіштік сезімдерді қалыптастыру мен оған

тәрбиелеудің жаңа жолға оңайлықпен түсіп кете алмасы анық.

Патриоттық сананы қоғамдық өмірде бекітетін бірден-бір институт –

жоғары оқу орындары мен басқа да білім мен тәрбие беру

мекемелері. Олардың көмегімен патриоттық сана қоғамдық өмірге

бекітіліп, мемлекет тарапынан қолдауға және бағдарлауға ие болады.

Студент жастар қоғамның әлеуметтік құрылымында ерекше орын

алады.

Ендеше, қазіргі студент жастар өздерінің тұлғалық-кәсіби

нығаюға бет алуының жоғары деңгейімен, шығармашылық

потенциалымен, Қазақстанның әлеуметтік жаңғыру процесіне

шынайы іс жүзінде қатысуға деген белсенді қызығушылығымен,

қоғамдық өмірдің түрліше жақтарына, өзінің әлеуметтік

бағдарларына деген даралық көзқарастарымен ерекшеленуі тиіс.

Олар еліміздің әлеуметтік-саяси, экономикалық және мәдени

дамуының анықтаушы күші де болып табылады. Олай болса, студент

жастардың тұрмысы мен болмысына, тәлімі мен тағылымына үстірт

қарауға болмайды.

Осы ұстанымды басшылыққа алатын болсақ, бізге, жоғары оқу

орындары ұстаздарына, тек оқу және оқыту процестерін

төңіректемей, жастар болмысына әсер ететін құбылыстарды

тұтастыра қарағанымыз жөн.

Білім беру мекемелері қазіргі заман талаптарына сай, кәсіби

дайындығы

жоғары маманды дайындап қана қоймай, рухани адамгершілігі

жоғары –мамандарды дайындау қажет. Оқу орындарының түлектері

біздің қоғамда тек қана білікті маман ғана емес, патриот – азамат

ретінде де қажет. Бүгінгі күні мемлекеттік білім беру

бағдарламасында тәрбие жұмысының негізгі мақсаты – Қазақстандық

патриотизм, азаматтық, ізгілік және жалпы азаматтық құндылықтар

идеяларының негізінде тәрбиелеу. Білім беру мен тәрбиенің негізгі

міндеті – өз елінің азаматын, патриотын тәрбиелеу болса, осыған

сәйкес «қазақстандық патриотизм мен азаматтылық» жас ұрпақтың

тәрбиелік деңгейін бағалаудағы көрсеткіш болып табылады.

Тәрбиенің негізі, оның мақсаты, міндеті, мазмұны, түрі,

құрылымы, әдісі, тәсілі, заңдылықтары, принціптері, құралдары бар.

Сол сияқты қазақстандық патриотизмнің мақсаты, міндеті, түрі, әдіс–

тәсілі бар. Егер патриоттық тәлім – тәрбиемізде осы негіздер болмаса

ол жай сөз болып қалуы мүмкін. Өзін–өзі білмеген адам өзінің кім

екенін түсінбейді.