Жазылым дағдысында кездесетін қиындықтар туралы мақала

«Жазылым дағдысында кездесетін қиындықтар»

Көптеген оқушылар жазу барысында түрлі қиындықтарға тап болады:

Әріптерді шатастыру – «н» мен «ң», «ы» мен «і» сияқты әріптерді дұрыс қолданбау;

Грамматикалық қателер – сөздерді дұрыс байланыстырмау, қосымшаларды шатастыру;

Сөйлем құрылымындағы қателер – оқушылар ойын толық жеткізе алмайды, сөйлем аяқталмай қалады;

Жазудың баяулығы – кейбір оқушылар жазуды өте жай орындайды, бұл олардың ойларын тез жеткізуіне кедергі келтіреді;

Қазақша сөздерді дұрыс түсінбеу – мысалы, «масқарасы шықты» деген тіркесті кейбір оқушылар «пазоры шықты» деп қана түсіне алады.

Сұхбат барысында алынған мәліметтер

Мен осы жазылым дағдыларын қалыптастыру бойынша Ақтау қаласындағы Саламат Мұқашев атындағы №16 жалпы білім беретін мектептің тәжірбиелі мұғалімі Тұрғынбайқызы Райхан апаймен сұхбаттастым. Ол оқушылардың жазу барысында кездесетін қиындықтарын атап өтті. Мысалы, оқушылар сөйлемнің аяқталғанын білмейді, өз ойын толық жеткізе алмайды. Сонымен қатар, олар «н» мен «ң», «ы» мен «і» әріптерін шатастырады. Осы мәселелерді шешу үшін Райхан апай оқушыларға қосымша оқулықтарды пайдалануды ұсынады, әсіресе кішкентай шрифтпен жазылған мәтіндерді оқыту арқылы олардың оқу жылдамдығын арттыруға тырысады. Оқушылардың сауаттылығы өте маңызды, сондықтан әрдайым грамматикалық қателерге мән береді. Жазу барысында көлбеу жазуға талап қояды, себебі көлбеу жазу арқылы балалар әдемі әрі тез жаза алады. Қосымшаларды қолдануда қиындықтар бар, екендігін айтты. Мен балалардың дәптерлеріне зерттеу жүргіздім.

Оқушылардың жазылым дағдыларын жетілдіру үшін, оларға үнемі жазу жаттығуларын жасап, кері байланыс беру қажет. Оқушылардың жазу стилін дамыту үшін, мұғалімдер түрлі әдістерді қолданып, олардың сауатты жазуын қамтамасыз етуі керек.

Жылдам әрі сауатты жазуға дағдыландыру үшін қосымша әдебиеттер оқу ұсынылады. Жазылым – тек грамматикалық ережелерді меңгеру ғана емес, ойды жүйелеп жеткізудің, шығармашылық қабілетті дамытудың бірден-бір жолы. Сондықтан, мектеп бағдарламасында бұл дағдыға ерекше мән беру керек. Алдағы уақытта мұғалімдер, ата-аналар және білім беру ұйымдары бірлесе отырып, оқушылардың жазу дағдыларын дамыту бағытында жүйелі жұмыс жүргізуі қажет. Жазылым дағдысы дамыған оқушы болашақта кез келген салада ойын еркін жеткізе алатын, сауатты және шығармашыл тұлға болып қалыптасады.

Суретте Райхан Тұрғынбайқызы және сыныбы.