Жеті модульді қазақ тілі сабақтарына енгізу мақаласы

Әліпаева Айгерім Қалиқанқызы

қазақ тілі мен әдебиет пәні мұғалімі, 6 жыл

Железин ауданы «Т.П.Праслов атындағы Прииртышск ЖОББМ» ММ

Жеті модульді қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында ықпадастыру

Қазіргі жаңартылған білім беру саласының талаптарына сәйкес әрбір педагогтың алдында «Мен оқушыларды қалай оқытамын?» деген көкейтесті мәселе тұрғаны анық.

Орыс мектебі, қазақ тілі мен әдебиет пәні екінші тіл ретінде оқытылады, сол себептен болар, оқушылардың пәнге деген қызығушылықтары төмен, тілді меңгеру де көптеген қиындықтарға тап болып жатады, осыдан шығып білім деңгейі де мәз емес, яғни төмен деңгейде. Сыныптың қызығушылығын арттырып, тілді меңгеру, қарым-қатынасқа түсе білу дағдысын қысқа мерзімді жоспадағы оқу мақсаттарына жету үшін алдыма келесі мақсаттарды қойып отырмын.

Оқушылардың сабаққа деген қызығушылығын арттырамын;

Білім сапасын көтеру үшін оқушылармен бірлесе отырып жұмыс жасаймын;

Сабақ барысында жеке жұмыс оқушылардың өз білімдерін көрсетуге мүмкіндік туғызса, жұптық және топтық жұмыстарда оқушылар ынтымақтастыққа, бірін-бірі сыйлауға, ұжымда бірлесіп жұмыс жасауға, тапсырма бойынша өзара пікір алысып, өз ойын ортаға салып, өз идеясын дәлелдей алады. Мерсер (2000) сипаттағандай, білімді бірлесіп алуда немесе «пікір алмасу» барысында тең құқылы серіктестер болып табылады. Бірлесіп ойлау оқушылармен диалог құру арқылы іске асады, дегенмен оны оқушылар бірлескен зерттеу барысында да анықтай алады деп тұжырымдайды [1].

Дарынды оқушылардың әлеуетін арттыру үшін топпен жұмыс барысында көшбасшылық қабілеттерін дамытуға, ашылуына жағдай туғызамын деген сенімдемін. Ал деңгейлік тапсырмалар (АВС тапсырмалары) оқушылардың сабақ барысында өздерін еркін сезінуіне, яғни әр оқушы өз деңгейін жетік орындап сабаққа толыққанды қатысуына жағдай туғызады.

Ал оқушылардың білімді меңгеруіне көрнекіліктер мен ресурстардың болуы, АКТ-ны қолданудың да пайдасы зор. Орта мергізді жоспар негізінде бірінші сабақ «Абай лирик ақын» деген тақырыпты тұр. Тыңдалым тапсырмасына Абай туралы ютуб желісінен бейнежазба көрсетсем, оның өзі оқушылар үшін кітапта жазылған қара сөзден қарағанда қызығырақ болары анық. Кахут, слидо сынды әдіс-тәсілдер оқушыларға сабақты бекітуде таптырмас тапсырма болады.

Сабақ барысында қалыптастырушы бағалау түрлеріне ішкі уәжді ояту үшін орындаған тапсырмалан соң мадақтау, «Екі жұлдыз, бір тілек», «Смайликтер», «Блоб ағашы», «Бір ұсыныс, бір тілек» әдістерін қолдануды жоспарға енгіздім. Мұғалімге арналған нұсқаулықта: «оқу үшін бағалау – бұл білім алушылар өздерінің оқудың қандай сатысында тұрғанын, қандай бағытта даму керек және қажетті деңгейге қалай жету керек екендігін анықтау үшін оқушылар мен олардың мұғалімдері қолданатын мәліметтерді іздеу және түсіндіру үдерісі» [2] деген анықтама берілген.

Қазақ тілі мен әдебиет пәнінен 6-сыныпта 4 тоқсанда қарастыратынымыз: 11-бөлім «Абайды оқы, таңырқа! Абай Құнанбайұлы. Табиғат лирикасы». (қосымша-1, орта мерзімді жоспардан қысқартылып алынған) Сабақты жеті модуль негізінде өткізуді жоспарладым. Себебі оқушыларды өздеріне деген сенімділікке, шынайылыққа, көшбасшылыққа баулып, таланты мен қабілеттерін ашып, оларды оқыту барысында дамыту. Орта мерзімді жоспарды құрастыру барысында сабақтарыма жағымды психологиялық ахуал орнатып, оқушыларды бір сарынды сабақтармен жалықтырмау үшін, сабаққа деген ынталарын арттырау мақсатында жеті модульді әрбір сабағыма кірістіріп отыруды жоспарлап қойдым. «Гүлмен тілек», «Қарлы кесек», «Болжау», «Тізбектеп оқыту», «Дауыстап ойлау», «Сли-до», «Кахут әдісі», «Блоб ағашы», «Рефлексия пирамидасы», «Ассоциация» т.б. әдіс-тәсілдер мен стариегияларды сабақтың басы қолдансам оқушылардың сабаққа деген қызығушылығын арттырам, ортасында қолдану арқылы негізгі сабақ мақсатына жететін тапсырмаларға негіздеп беру арқылы сабақты, тақырыпты жетік түсінуге ықпал етемін, аяғында жіберу арқылы оқушылар не түсінде, неге қол жеткізді, сабақтан не алды деген сауалдарға жауап аламын.