Жыл басына таласқан хайуанаттар ертегісі

«Жыл басына таласқан хайуанаттар»

Жүргізуші:Қазақ бағзы замандардан бері он екі жылды бір мүше санап келген. Мүшел жылдар 12 түрлі хайуан атымен аталады

Қазақ бағзы замандардан бері он екі жылды бір мүше санап келген. Мүшел жылдар 12 түрлі хайуан атымен аталады. Бұлар төмендегідей: 1- жыл(басы)- тышқан, 2 жыл –сиыр, 3 – барыс, 4 –қоян, 5 – ұлу, 6 – жылан, 7 – жылқы, 8 – қой, 9 – мешін, 10 – тауық, 11 – ит, 12- доңыз. Аталған жылдардың жартысы үй хайанаттары да, қалғаны – түз тағылары. Сонымен 12 жылдан кейін 13 – жыл тышқаннан бастап, осы мерзім бір мүшел деп аталады. Мүшел жылдың басын қашанда 22-наурыздан санайтын болған.

Ерте, ерте ертеде хайуанаттар жыл басы болуға таласыпты.

Тышқан не айтарын білмей тұрады да бір түрлі қулық ойлап

жиылған көпке айтады:

Тышқан Нұрсұлтан

Бұл таластан еш нәрсе өнбес, жылды қарап тұралық та, кім бұрын көрсе, сол жыл басы болсын дейді.

Өзгелері қарап тұрғанда түйе өзінің бойына сеніп: «менен бұрын кім көрер дейсің»,- деп тышқанның сөзін қостайды.

Сонда сиыр айтады:

Раййан

Мө деп мөңіредім,

Молшылық төңірегім.

Жыл басы боламын деп,

Ертерек келіп едім.

Адам егін ексе менімен егеді, сүтімді ішеді, сүтімнен құрт-май істейді, жыл басы болу маған лайық.

Барыс:Мұстафа

Ырр-ырр,Барспын, Барспын, Күшіме сенемін, сенемін,

Бәріңе таныспын,таныспын. Бәрін де жеңемін, жеңемін.

Айналама сыйлымын, сыйлымын, Жыл басы болуға мен лайықпын

Қоян. Алихан

Қоян байғұс қорқақ аң,

Үрейленеді әр неден.

Дәмеленсең сорпадан,

Жақсы көңіл бөл деген.

Ұлу. Кәусар

Ұлу деген мықтымын,

Жарқын, жарқын шықты үнім.

Ойым озар өзімнен,

Ақыл, ой бар сөзімде.

Жылан. Ақтілек

Үйім бірге өзіммен,

Сабыр етем төзіммен.

Күшпен көрік құлпырар,

Салиқалы сөзімнен.

Сонда Жылқы айтыпты. Дамир

Алысқа шауып барамын,

Адамның бабын табамын.

Пайдасы мол жылқымын,

Жыл басы мен боламын.

Түйе айтады: Бексұлтан

Түйе, Түйе,Түйемін, Жан-жағыма қараймын,

Жануармын киелі. Күн мен түнді санаймын

Мен көтере алмайтын ауырды көтеріп, неше