Жылу мөлшері тақырыбына сабақ жоспары 8 сынып

Сабақ жоспары

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

8.1 A Жылу құбылыстары

Мектеп: №114 ЖОМ

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Зулпыхаров Алмас

Сынып: 8

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Жылу мөлшері. Заттың меншікті жылу сыйымдылығы.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.3.2.5 – жылу алмасу процесі кезінде алған немесе берілген жылу мөлшерін анықтау;

8.3.2.6 – заттың меншікті жылу сыйымдылығының мағынасын түсіндіру;

Сабақтың мақсаты

1. Барлық оқушылар үшін: Жылу алмасу процесі кезінде алған немесе берілген жылу мөлшерін сипаттау.

2. Оқушылардың басым көпшілігі үшін: Заттың меншікті жылу сыйымдылығының физикалық мағынасын түсіну, формуласын пайдаланып есептер шығару.

3. Кейбір оқушылар үшін: Дененің жылу алмасу кезінде температураны анықтау.

Бағалау критерийі

Жылу алмасу процесі кезінде алған немесе берілген жылу мөлшерін сипаттайды.

Заттың меншікті жылу сыйымдылығының физикалық мағынасын түсіну, формуласын пайдаланып есептер шығарады.

Дененің жылу алмасу кезінде температураны анықтайды.

Тілдік мақсаттар

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер

Жылу мөлшері, температура, масса, эксперимент, энергия, график, жылусыйымдылық, уақыт, табиғат.

Диалогтер мен жазу үшін қолданылатын тіркестер:

Температуарның өзгерісін …. деп белгілейміз.

Массасы 0,8 кг алюминий шәйнектің жылу …….. анықтаңдар.

168 кДж ……… мөлшерін жұмсап, қанша мөлшердегі суды 100С-ке қыздыруға болады?

Құндылықтарға баулу

Еліміздің ғылым саласында, техника саласында, ауыл шаруашылығында жылу өндірісін инновациялық индустриялық кластерлерді дамытуда.

Пәнаралық байланыс

Фосфор өндірітен химиялық заводтарында жылу пештерінің жүзеге асырылады.

Алдыңғы білім

Тірі ағзалардың тіршілігінде жылу құбылыстарының атқаратын рөлін біледі.

Жануарлар мен өсімдіктердің ағзаларындағы жылу реттелуі қалай жүзеге асырылатынын түсінеді.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

3 минут

Ұйымдастыру.

Оқушылармен сәлемдесу.

Сыныпқа ынтымақтастық атмосфераны орнату.

Оқушылардыы «Шаттық шеңбер» бойымен тұрғызып «Жүректен жүрекке» әдісі арқылы бір-біріне жақсы тілектер айтады.

Топтастыру. «Мозайка» әдісі сурет қиындылары арқылы сыныпты 3 топқа біріктіру.

1-топ «Жылуөткізгіштік»

2-топ «Конвекция»

3-топ «Сәуле шығару»

Оқушылардың өткен тақырыпты «Ой қозғау» әдісі арқылы пысықтаймын.

1.Күн ыстық кезде металдардың беті неге ағашқа қарағанда ыстығырақ болады?

2.Сұйықтағы қозғалыс қандай күштің әсерінен болады?

3.Жылу алмасуды тоқтату үшін екі дененің арасына қандай затты қоюға болады?

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырып: Жылу мөлшері. Заттың меншікті жылу сыйымдылығы.

Мақсаты: Жылу алмасу процесі кезінде алған немесе берілген жылу мөлшерін сипаттау.

Заттың меншікті жылу сыйымдылығының физикалық мағынасын түсіну, формуласын пайдаланып есептер шығару.

Тапрсырма-1. «Миға шабуыл» әдісі арқылы оқушыларды сұрақтар қою арқылы жаңа тақырыпты пысықтаймын.

1.Жылу мөлшері дегеніміз не?

2.Оның өлшем бірлігі қандай?

3.Жылу алмасу кезіндегі жылу мөлшері мен ішкі энергияның өзгерісі бір-бірімен қалай байланысқан?

4.Заттың меншікті жылусыйымдылығы дегеніміз не?

5.Оның өлшем бірлігі қандай?

6.Температураның өзгерісін қандай әріппен жазамыз?

Жылу мөлшері – дененің жылу алмасу кезінде алған немесе жоғалтқан энергиясы.

Жылу мөлшері Q әрпімен белгіленеді. ХБЖ-да жылу мөлшерінің негізгі өлшем бірлігі – джоуль:

[Q] = Дж

Ішкі энергияның өзгерісі ∆U деп белгілейік, сонда :

∆U = U2 – U1 мұндағы U1 – жылу алмасуға дейінгі ішкі энергия, U2 - жылу алмасудан кейінгі ішкі энергиясы.

Жылу алмасу кезіндегі жылу мөлшері мен ішкі энергиясы тең: ∆U = Q

Массасы тұрақты дененің температурасы өзгерген сайын, дененің алған немесе берген жылу мөлшері де өзгереді. Температураның өзгерісі деп белгілейік сонда:

∆t = t2 – t1

Мұндағы t1 – жылу алмасуға дейінгі температурасы, t2 - жылу алмасудан кейінгі температурасы.

Дененің массасы көбейген сайын, оған жұмсалатын жылу мөлшері де көбейеді. Жылу мөлшері мен массаның арасында тура пропорционал тәуелділік бар:

Q ͠ m

Заттың меншікті жылусыйымдылығы – массасы 1 кг заттың температурасын 10С –ке өзгерту үшін қанша жылу мөлшері керек екенін көрсететін физикалық шама.

Заттың меншікті жылусыйымдылығы c әрпімен белгіленеді. Оның өлшем бірлігі:

[c] =

1кДж = 1000 Дж

1 МДж = 1000000 Дж

1мДж = 0,001 Дж

«INSERT» әдісі арқылы жаңа тақырыппен таныса отырып, түртіп алу жүйесімен мәлімет жинайды, саралайды, топтар бір-бірін «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалайды.

Тапсырма-1. «Кім жылдам» әдісі арқылы еесептер беремін. (топтық жұмыс)

1-топ:

Бер: Q=cm(t2-t1)

Ссу=4200 Дж/кг*0С Q=4200 Дж/кг·0С·250 кг ·5 0С =

m=250 =5250 Дж

t1=5 0C

т/к Q-? Дж

Массасы 50 г, температурасы 250С алюминий қасықты температурасы 750С ыстық суға салса, қасық қанша жылу мөлшерін алады?

2-топ:

Бер:

cмыс=400Дж/кг·0С Q=cm(t2-t1)

m=0,2 кг Q=400 Дж/кг·0С·0,2кг (3650С-

t2=3650С 150С)=28000 Дж

t1=150С

т/к Q -? Дж

Массасы 200 г затты 120С –тан 160С-ке қыздыру үшін 304 Дж жылу мөлшері кетті. Заттың меншікті жылусыйымдылығын анықтаңдар.

3-топ:

Бер:

Q=84 kДж =84000 Дж Q=cm(t2-t1)

cсу=4200 Дж/кг·0С m=Q/ct

t1=100С m= 8400Дж/4200Дж/кг·0С·100С=

т/к m-? кг =2 кг

Бағалау критерийі

Дескриптор:

Жылу алмасу процесі кезінде алған немесе берілген жылу мөлшерін сипаттайды.

-Анықтаманы жаттыға біледі.

Заттың меншікті жылу сыйымдылығының физикалық мағынасын түсіну, формуласын пайдаланып есептер шығарады.

-Есептің формуласын пайдаланып есепті шығара алады.

Дененің жылу алмасу кезінде температураны анықтайды.

-Дене температурасының жылу мөлшеріне тәуелділік графигін сыза алады.

Әр топтар бір-біріне кезектесіп сұрақтар қойып, критерийге сүйеніп бас бармақ әдіс арқылы бағалайды.

Тапсырма-3.

«Қара жәшік» әдісі арқылы оқушылар қораптағы сұрақтарға жауап беру арқылы қорытындылаймын.

Ішкі энергияны қандай әріппен белгілейміз?

ХБЖ-да жылу мөлшерінің өлшем бірлігі ?

Меншікті жылу сыйымдылығы ең жоғары зат не?

Жылыту жүйесінде нені кеңінен қолданылады?

Сабақтың соңы

Кері байланыс: Поезд тәсілімен стикер жабыстыру арқылы кері байланыс береді.