6 сынып, 1-тоқсан НЕЛІКТЕН VIII-XII ҒАСЫРДЫ ИСЛАМ МӘДЕНИЕТІНІҢ "АЛТЫН ҒАСЫРЫ" ДЕП АТАЙДЫ? слайд

6 сынып

Дүниежүзі тарихы

Неліктен VIII-XII ғасырды ислам мәдениетінің "алтын ғасыры " деп атайды ?

БҮГІН САБАҚТА

Сенің білетінің :

- Мұсылман елдерінің мәдениетіне талдау жасай білесіздер .

Сенің меңгеретінің :

- Ислам мәдениеті гүлдену кезеңінде күнделікті өмірдегі өзгерістеріне сипаттау , Шығыс ойшылдарының жетістігіне бағалау жасайсыздар .

Ой қозғау Суретке назар аудара отырып , бүгінгі тақырып туралы не айтуға болады ?

Араб халифатына енген Мысыр , Сирия, Палестина, Орта Азия елдерінің мәдениеті жоғары дамыған еді . Бұл елдерде араб тілі кеңінен тарады . Барлық халифат жерінде мектеп-медреселер ашылып , оқу араб тілінде жүргізілді . Мемлекеттік тіл — араб тілі болды . Араб тілі әдебиет пен ғылымның тіліне айналды . Мектептерде Құранды оқытуға басты назар аударылды . Ислам діні рухани қазынаның көзі саналды .

« Адамның ең басты көркі — білім » деді арабтар . Халифатта математика, астрономия, география ғылымдары дамыды . Бағдад қаласында үлкен кітапхана жұмыс істеді . Онда грек ғалымдары еңбектерінің қолжазбалары сақталған .

Мұсылман елдерінің мәдениеті

Араб мәдениеті қазақ жеріне де игі әсерін тигізді . Ислам дінінің таралуымен араб тілі мен жазуы енді . Ежелгі түркі жазуы біртіндеп ығыстырыла бастады . Исламның орнығуы жергілікті мәдениетпен қабысқан араб- мұсылман мәдениетін қалыптастырды . Арабтар біздің жерімізде мешіттер салып , медреселер ашты . Арабша оқып , білім алған қандастарымыздың есімдері әлемге әйгілі болды . Олар әлемнің екінші ұстазы атанған Әбу Насыр әл-Фараби , ғұламалар Әбу Ибраһим Ысқақ әл-Фараби , Әбу -л- Қасым дл-Фараби , Қожа Ахмет Йасауи , Жүсіп Баласағұни және т.б . еді .

Түркі ғұламалары

Әбу Райхан әл-Бирунидің ғылыми мұрасының бірсыпырасы бізге жетпеген , сақталып қалған шығармаларының көпшілігі толық жиналып жарияланбаған . Жалпы алғанда ол жүз елу еңбек жазған , олардың қырық бесі астрономия мен математикаға арналған . Астрономиялық шығармаларында Әбу Райхан әл -Бируни дүниенің гелиоцентрлік жүйесін ( Коперниктен 500 жыл бұрын ), денелердің Жерге қарай тартылуын (Галилей мен…