8 сынып, 1-тоқсан “Би Темірге бірінші толғауындағы Темір образы” ҚМЖ

Бөлім: Дананың сөзі – ақылдың көзі

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сыныбы: 8

қатысқаны: қатыспағаны:

Сабақтың тақырыбы:

Шалкиіз жыраудың Би Темірге бірінші толғауындағы» Темір образына сипаттама.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.2.2.1 автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасының тілдік көрінісін талдау;

Сабақ мақсаттары

Шалкиіз жыраудың «Би Темірге бірінші толғауындағы» жыраудың өз тұлғасы мен әмірші бейнесіне, жыраулық дәстүрге сай берілген ақыл-кеңестерге талдау жасау.

Бағалау критерийлері

автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасын анықтайды;

тілдік көрінісіне талдау жасайды;

Тілдік мақсаттар

Оқушылар:

Толғаудағы жыраудың өз бейнесіне, әмірші бейнесіне, ондағы елдік мұраттың бейнелену ерекшелігіне талдау жасайды.

Пән ерекшелігіне сай лексика мен терминология:, толғау, автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасы, толғаудағы тілдік көрінісі т.б.

Диалог пен жазылым үшін қажетті тіркестер: менің ойымша, авторлық қолданыс, мен ... ойлаймын т.б.

Құндылықтарға баулу

«Мәңгілік ел» жалпықоғамдық құндылығы:

Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы (6-құндылық)

Аталған құндылықтар сабақ тақырыбы арқылы оқушылардың топтаса және жеке отырып жұмыс жасаулары, сын тұрғысынан ойлай білу, ақпаратты өңдей білу,өзіндік көзқарасын дәлелдей алу дағдылары негізінде жүзеге асады.

Пәнаралық байланыс

Қазақстан тарихымен байланыс. Шалкиіз жырау қазақ пен ноғайлы хандарымен, соның ішінде ноғайлының билеушісі Би Темірмен жақын араласқаны белгілі.

Музыкамен байланыс. Б.Тілеуханның орындауындағы Шалкиіз толғауын тыңдатуға болады.

Алдыңғы білім

Ақтамберді, Шалкиіз жыраулардың толғауларымен танысып, «Би Темірге бірінші толғаудың» мазмұнын толықтай меңгерді.

Сабақтың барысы:

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі.

1. «Жұбыңды тап» жаттығуы. Мұғалім жаттығу шартын түсініреді: оқушылар дөңгеленіп тұрады, жетекші 3-ке дейін санайды, «1» деген кезде барлық оқушы басын төмен қаратады, «2» дегенде көздерімен жұптарын іздеп, бір-біріне белгі береді, «3» дегенде жұптасуға келіскендер бір-бірінің қолдарынан ұстайды.

2. Өткен тақырып пен жаңа сабақты байланыстыру.

ЖЖ. «Глоссарий» стратегиясы

Тапсырма: тізімде берілген сөздерді бір қарап шығып, мәтінмен байланысты болуы мүмкін дегенін белгілеп қойыңыз. Толғауды қайтадан оқып шығып, тізімге оралып, олардың мағынасы мен мәтіндегі қолданысын қайта қараңыз.

ГЛОССАРИЙ

МАҒЫНАСЫ

МӘТІНДЕГІ ҚОЛДАНЫСЫ

көкшілі

су айдынында, сұңқар

алдаспан

наркескен қылыш

Қағба

Меккедегі мұсылмандар құлшылық еткенде бет түзейтін қасиетті орын

күлік

сәйгүлік, жүйрік жылқы

Жұптар бір-бірінің жауаптарын тексеріп бағалайды.

3. Сабақ тақырыбы, оқу мақсаты, бағалау критерийлері таныстырылады.

Оқушылар жағымды ахуал қалыптастырады.

Тізімде берілген сөздерді бір қарап шығып, мәтінмен байланысты болуы мүмкін дегенін белгілеп қойыңыз. Толғауды қайтадан оқып шығып, тізімге оралып, олардың мағынасы мен мәтіндегі қолданысын қайта қараңыз.

Жұптар бір-бірінің жауаптарын тексеріп бағалайды.

ҚБ

8-сынып «Қазақ әдебиеті» оқулығы

кестелер, таратпа-лар

Сабақтың ортасы

Мағынаны тану. Оқушыларға толғау мәтіні таратылады. «Әмірші» және «Жырау» бейнесін ашатын тапсырмаларды топ мүшелері ақылдасып таңдайды. Әрқайсысына қатысты сипаттамаларды мәтіннен тауып, тілдік көрінісін талдайды.

БИ ТЕМІР БЕЙНЕСІ

ЖЫРАУ БЕЙНЕСІ

Алп, алп басқан, алп басқан

Арабы торым өзіңсің.

Жазылы, алтын, қол кескен

Алдаспаным өзіңсің!

Білерді білмес не демес,

Сұлтан ием, сен менің

Бармай тапқан Қағбамсың!

Көбең семіз торыңмын,

Көп құлыңның бірімін.

САЛЫСТЫРУ, БАЛАУ:

Сен – алтынсың, мен – пұлмын,

Сен – жібексің, мен – жүнмін,

Сен – сұлтансың, мен – құлмын,

Сен – сұңқарсың, мен – қумын,

Жемсауыңа келгенде, Сұлтан ием, сом жүрегім аяман!

Талдаудың түйіні: