Адамдардың шаруашылық өмірі және еңбек құралдары, 5 сынып

1 тоқсан

Пәні

Қазақстан тарихы

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні

Оқулық

Қазақстан тарихы. Т.Омарбеков, Г.Хабижанова, Т.Қаратаева,М.Ноғайбаева 5 сынып, Алматы «Мектеп» 2017

Бөлімі

5.1 А Қазақстандағы ежелгі адамдардың өмірі

Сабақ № 8

Сабақ тақырыбы

Адамдардың шаруашылық өміріндегі өзгерістер және еңбек құралдарының жетілдірілуі

Оқу мақсаты

Алғашқы адамдардың шаруашылығындағы өзгерістердің маңыздылығын түсіндіру

Зерттеу сұрағы

Мезолит пен неолит дәуірлерінде алғашқы адамдардың өмірі қалай өзгерді?

Тілдік мақсаттар

Неолит ,қыш,тесе,өндіргіш шаруашылық

Ресурс

Қосымша сілтеме

https://bilimland.kz/kk/subject/qazaqstan-tarihy/5-synyp/adamdardyng-sharuashylyq-omirindegi-ozgerister-zhane-engbek-quraldarynyng-zhetilui?mid=33:simple

Сабақтың барысы:

Қысқаша конспект.

Неолиттік төңкеріс.Жаңа тас дәуірінде (Неолитте) адамдар терімшіліктен егіншілікке ауысты. Жұмсақ ылғал топырақ,қолайлы климат азық ретінде пайдаланатын дақылдарды қоныстарға жақын жерде өсіруге мүмкіндік берді.Адамдар жер өңдеп,егін егуді үйренді.Олар негізінен бидай,тары,арпа өсірді. Неолитте адамдар дәнүккіш,тас орақ,қайла,тесе,келі сияқты еңбек құралдарын ойлап тапты.

Адамдар ет пен сүт алу үшін жануарларды қолға үйрете бастады.Малды қолға өсіру арқылы терісін,етін,сүтін,жүнін өнім ретінде пайдаланды. Шыбықтан щарбақ,дуал тоқып одарға қора жасады.Бірте-бірте аң аулау мен терімшілік, балық аулау қосалқы кәсіпке айналды.Қызылорда облысындағы Сексеуіл тұрағынан табылған неолит дәуірінің жануарлар қаңқаларының 80 % (пайызы) қой мен сиыр малдарына жататынын ғалымдар анықтап отыр. Неолиттік төңкеріс нәтежиесінде терімшіліктен егіншілік,аңшылықтан мал шаруашылығы шықты.Адамдар өз дамуында жаңа сатыға көтерілді.

Қазақстан аумағында неолитке жататын 600-дей тұрақ анықталды.Бұл тұрақтардан қыш ыдыстардың сынықтары көптеп табылды.Қыш ыдыстыр- күйдірілген саздан жасалған.

Сабақ барысында орындалатын тапсырмалар:

Тапсырма

«Неолиттік төңкеріс» тіркесіне толық анықтама беріңдер.

Тапсырма.

Суреттердегі ежелгі адамдардың кәсіптерін анықтап, суретке тақырып қойып, сипаттама беріңіз.

Дескриптор Білім алушы

- ежелгі адамдардың алғашқы кәсіп түрлерін атайды;

- берілген суреттерге тақырып қояды;

- суреттер бойынша ежелгі адамдардың айналысқан кәсіп

түрлерін сипаттайды.

3- тапсырма.

Қыш ыдыстың тоқылған себеттен қандай артықшылықтары бар?

Сабақты қорытындылау

«Мeн түсiнгeн 3 ұғым»

Мeнiң түсiнгeнiм

Мeнiң бiлгeнiм

Мeнiң түйгeнiм

Үйге тапсырма.

§7 оқу. 26-29 беттер. Қосымша тапсырма. Алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігі жайлы

«Адамның өмірі» тақырыбында әңгіме жаз.