Әдеби кейіпкерлер әлемі таныстырылымы 7 сынып

5-7 сыныптар

Тақырыбы: «Әдеби кейіпкерлер әлемі» (Сыныптан тыс жұмыс) Мақсаты: Оқушылардың көркем әдебиетті оқуға деген қызығушылықтарын арттыру. Кейіпкерлер бейнесін анықтап, тануға баулу. Түрі: интеллектуалдық олимпиада. Әдісі: сұрақ-жауап, анықтау, сахналандыру. Көрнекілігі : электронды слаидтар Барысы:

-Бүгінгі ойынымызды бастамас бұрын сіздерге мынадай сұрақ қойғым келеді.

-Кітаптың біздің өміріміздегі маңызы қандай? -Кітап оқығанда қандай күйге бөленесіздер? -«Кітап-заманалар толқынында тербеліп, үстіндегі қымбат қазынасын ұрпақтан-ұрпаққа жеткізіп келе жатқан ой кемесі»- деген Ф.Бэкон сөзі біздің бүгінгі жұмысымызға эпигроф болады.(ойнға үш ойыншыдан құралған екі топты шақыру.)

Ойын шарттары І Тур. Әдеби шығармалардан үзінді беріледі. Кейіпкерлер бейнесін анықтау. 10 сұрақ қойылады, әр сұрақ 10 балды құрайды. ІІ Тур. Әлем әдебиетінің озық шығармаларынан үзінділер беріледі.Авторы мен шығарманың атауын табу керек. Алдын ала ұпай сандары тігіледі.

Жауап алынбаған жағдайда 3 мүмкіндікті пайдалануға болады. Әр мүмкіндік алған сайын ұпай шегеріле береді. ІІІ Тур. Мысал өлең арқылы көрініс қою. Сахна мәдениетіне -5 ұпай,

Кейіпкерді сомдау шеберлігіне – 5 ұпай, Дауыс ырғағының үйлесімділігіне -5 ұпай.

І Тур 1- топқа 1. «Менің қалтамда садағымның ұшын шығаратын Төстіктің егеуі бар,

Төстік онсыз жүре алмайды. Мен соны осы араға тастап кетейін.Төстік іздеп келеді, сонда өзің ұстап ал» Бұл «Ер Төстік» ертегісіндегі Кенжекейдің сөзі. (әкесі Ерназар) Иә Жоқ 2. Е, жарандар, жарандар,

Бәрің де бермен қараңдар! Бүгін жатып түс көрдім, Түсімде жаман іс көрдім, Заманым менің қағынды, Қағынбаса не қылды? Бір арыстан өзіме шабатұғын көрінді. «Алпамыс батыр» жырындағы Тайшық ханның түсі. Иә Жоқ 3. Балталы, Бағаналы ел, аман бол!

Бақалы, балдырғанды көл, аман бол! Кірім жуып, кіндігім кескен жерім, Ойнап- күліп, ер жеткен жер, аман бол! «Қозы Көрпеш –Баян сұлу» жырындағы баянның елімен қоштасуы. (Ай мен Таңсық)

Иә Жоқ 4. Қайрат деген қыран бар,

Қайғыға тізгін бермейтін, Қайғы деген жылан бар, Өзекті шалып өртейтін, Үміт, сенім, тілек бар, Қуантып, қуат алдырар, Жылау деген азап бар, Қуарып отқа жандырар. Мен қайғыңды қозғағалы келгем жоқ, Қайратыңды қолдағалы келдім. Бұл Уәли хан қайтыс болғаннан кейін Айғанымға Байдалы бидің көңіл айтуы. Иә Жоқ 5. «Кейде жапа көрген ой жәбіршіге қарғыс айтқысы келеді.Дүние желі олай соғып, бір теңбіл шаңды соның ішіп отырған шайына апарып түсірсе қандай жақсы болар еді дейді.Ар жағы белгілі, о да сондай мүгедек... Туатын баласы қиқы-шойқы, жарымжан... Баласының баласы тағы сондай...» Ғ.Мүсіреповтың «Жапон балладасындағы» Тастың әңгімесі. (Көздің әңгімесі) Иә Жоқ

6. Ол ән салса өз-өзін ұмытады, әннің әуеніне төңкеріледі, оның даусы көмейінен шықпайды, жүрегінен шығады. Ол әннің әр нақысын ұғады, әнді ғана сүйеді. Ол тәтті үнге, топқа бола жаралған адам. Ж.Аймауытовтың «Әнші» әңгімесіндегі Ақтамақ туралы сөз болып отыр.(Әмірқан) Иә Жоқ 7. Зытып келем, зытып келем.Артыма қарай-қарай зытам...Зытып келе жатқаным-қашып келемін, артыма қарай беретінім қорқып келемін... Ғ.Мүсіреповтің «Қазақ солдаты» романындағы Бораштың сөзі. (Қайрош) Иә Жоқ 8. –Бұл кім? -Мен ғой, ата.Мен Қожамын. -Мұнда неғып отырсын? -Педсоветке келдім. -Онда сенің не шаруаң бар: -Мен жөнінде мәселе қозғап жатыр. -Мәселе, қандай мәселе? Сені мұғалім етеміз дей ме? -Директор етеміз дейді. Б.Соқпақбаевтың шығармасындағы Қожамен әңгімелесіп тұрған Сүттібай қарт. (Сәйбек) Иә Жоқ 9. –Менің атым-әйел, мына қыздың анасымын! Бәрің де анадан тудыңдар! Анамен алыспайды да,атыспайды да.Нең бар еді менің жалғызымда?Кел, ботам, өзіме! Ғ.Мүсіреповтың «Ананың анасы» әңгімесіндегі ананың сөзі. Иә Жоқ 10. –Бүгін, түн ортасында Десятидровкада жатқан 120 немістің бәрін қырып тастағаныңызға жол болсын. Ең болмаса он шақтысын тірі ұстап алып келмегеніңіз бе: Одан кейін, ол жерге өзіңіз баруға мен р

2-топқа 1. Бір күндерде қалың жиынның үстінен шықтым. «Жақсы болды ғой, осы жиында етігіме де, кездігіме де сұрай салайыншы» деп, ошақты жағалап келе жатқанымда, тойда табақ тартып жүрген баяғы қашқын етігім анадайдан көзіме түсіп кетті, қуанғаннан есім щшығып секіре беріппін». «Керқұла атты Кендебай » ертегісіндегі Кендебайдың сөзі. (Тазша бала) Иә Жоқ 2. – Бай, бағлан боп, қадірлі болмайды, жігіт өнерлі бооп, сол өнерін ұстай біліп қадірлі болады. «Өнерпаз болсаң, өр бол» дейді .Жалқы бол, жарлы бол, ол-кемшілік емес. Өнерлі ақын, асқақ әнші болсаң- ел көңіліндегі мұңды айтып, көзіндегі жасты тыйсаң, сенен зор, сенен қадірлі болмасқа тиісті!-деп Абай Барлас ақынға бір түйін тастады. (Біржан салға) Иә Жоқ

3. Оны қанша тәрбиелесе де ұрлық пен адал астың айырмасы не екенін ұға алмады.Біресе өздері беріп тұрып: «Же» дейді. Біресе сондай тамақты өзі тауып алып жеп жатса, ұрып салады. Сол себепті кей кездер алдына дайындап қойған тамақты да жемей, көзінің астымен жалт-жалт қарап жатушы еді. М.Әуезовтің «Көксерек» әңгімесіндегі көксерек туралы сз болып отыр. Иә Жоқ 4. –Айып етпесеңіз сұраймын, мұнан жиырма бес жыл бұрын Версальдегі үйіңізге барып жүрген жеріңіз бар ма еді? Ы.Алтынсариннің «Дүние қалай етсең табылады?» әңгімесіндегі Антонның сөзі. Иә Жоқ 5. Содан бері, міне жиырма жыл өтті.Мен ауруханаға он алты рет жатып шықтым.Арқамды он алты рет жаматтым. Бір елдің бедерлі географиясын арқалап жүре беру ауыр болды. Жапон географиясының бір беті ұлы Мұхит теңізі, бір беті жЖапон теңізі ғой.Сол теңіздер сияқты менің денемде де сау жер қалыпты.Содан тілдіріп алам да жаматам... Ғ.Мүсіреповтың «Жапон балладасы» әңгімесіндегі айконың сөзі. (Арқаның) Иә Жоқ 6. Орта бойлы, кең жауырынды, төстік кеуделі, ойнақылау келген дөңгелек қара көзді, желкілдеген ұзын ақ қасты, кең маңдайлы, әжімсіз қызыл күрең кескінді, ықшам сыртқы киімдерін шалбарланып алатын, беліне қазақша кісе буынатын, кісесінің тө