Ағылшын тілінде ақпараттық технологияларды пайдалану

Ағылшын тілі сабағында жаңа ақпараттық технологияларды пайдалану арқылы оқушы белсенділігін арттыру

Киркимова Амангуль Турагалиевна

Жамбыл облысы, Т.Рысқұлов ауданы, Жақсылық ауылы, Қ.Сұлтанбеков атындағы шағын орталықты орта мектебі

Аңдатпа.Бұл жұмыста жаңа технологияның тиімді әдіс-тәсілдерін үйлесімді және шығармашылықпен пайдалана отырып, оқушының пәнге деген қызығушылығын арттыру мақсаты қарастырылған. Ақпараттық технологиялардың көмегімен ағылшын тілін үйрету процесінде компьютер, анимациялық суреттер, видеокөріністер, презентациялар және т.б. әртүрлі дыбыстар арқылы оқушылардың белсенділігін арттыру, ағылшын тілінде сөйлеу қабілетін жетілдіру баяндалған

Кілт сөздер: Жаңа ақпараттық технология, әдіс-тәсіл,

Қазіргі уақытта жаңа педагогика ғылымындағы проблема – оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыру болып табылады. Жаңа технологияның әдіс-тәсілдері оқушылардың білімін толықтыруға көмектеседі.Осыған орай озық озық тәжірибе, жаңа технологияның тиімді әдісін таңдап алып, оларды үйлесімді, тиімді және шығармашылықпен пайдалану – ұстаз шеберлігінің белгісі. Елімізде білім беру саласында қазір демократияландыру іске асырылуда.Ағылшын тілін ана тілімен қатар оқыту оқушының сөйлеу қабілетін жіне жалпы дамуын ғана жетілдіріп қана қоймайды, оны өзін қоршаған айналасындағы адамдармен қарым-қатынас мәдениетіне де үйретеді. Оқушының ағылшын тілінде сөйлеу қабілетін жетілдіру мектепте берілетін бүкіл білім мазмұнының негізгі мақсаты болып табылады, өйткені мұғаліммен, оқулықпен және басқа оқушылармен қарым-қатынас барысында оқушының дүние танымы кеңейеді.

Шәкірттерді сөйлеуге, тілдік қарым-қатынасқа екі адамның өзара іс-әрекеті ретінде іске асалы.

Мектепте оқытуды ұйымдастыратын бірден бір нұсқа сабақ болса сабақтың нәтижелі болуына ықпал ететін нұсқа – сол сабақты өткізудің әртүрлі әдіс-тәсілдері, яғни жаңашыл сабақ. Қазіргі кезде шығармашылықпен жұмыс жасайтын мұғалімдердің тынымсыз ізденуі нәтижесінде оқу-тірбие жұмыстарының тиімділігін арттырудың жаңа технологиялары өмірге келді.

«Оқытатын адам, баланы оқыту ғылымын жақсы білу керек» деп Ахмет Байтұрсынұлы айтқандай, қазіргі ең басты мәселе – өз жұмыс орнында және бүкіл техникалық тізбекте технологияның үздіксіз өзгеруіне бейімделе алатын орындаушы тұлғасын қалыптастыру, яғни оқушы білімін халықаралық деңгейге жуықтату. Бұл дегеніміз – білім беру саласындағы жаңа идеяларды және оқыту технологияларын тиімді пайдалану.

Оқушы енді тек дайын білімді қабылдаушы, есте сақтаушы ғана емес ол өз бетінше ізденуші, жеке тұлға, тапқан білімін өмірлһде қолданушы.

Мұғалімнің міндеті – оқушының міндеті ойлау деңгейін жоғары ойлау деңгейіне жеткізу.

Ақпараттық технология мүмкіндіктерін қолдану – оқушының пәнге деген қызығушылығын арттырып, сөздік қорын дамытып, анализ жасау дәлелдеу қабілеттерін дамытуға мүмкіндік береді. Ағылшын тілі пәнін шәкірттерге үйретуде жазу, тыңдау, сөйлеумен қатар біліктілігін арттыруда да ақпараттық технология мүмкіндіктері бізге көп көмек көрсетеді. Шет тілі болғандықтан оның оқылуын тыңдау, содан кейін айту өте қажет.

Сонымен қатар тыңдау арқылы мәтіннен кандай мағлұмат қажет екенін алдында тұрған жаттығуларынан біліп отырады. Мысалы: екі оқушы не істеп жүргендері және олар Лондон көпірі туралы не айтқандарын ғана жазып отыруы керек. Бұл жерде бала тыңдайды, керекті нәрсені жазып алады және мітінді түсінеді.

Ағылшын тілін үйретуде ән айту, оны оқып үйрену оқушының сөздік қорын байытуға, грамматикалық құрылымдарды үйренуге көп көмек береді, сондықтан мұнда да біз магнитафон, кассета, дисктерді, лингафонды қолданамыз. Ғылым мен техниканың жылдан – жылға жедел дамуына байланысты шәкірттерге дәріс беруде жаңа технологияларды енгізу оқушылардың білімін көтеруге үлкен әсер етіп отыр. Қазіргі таңда оқушыларға компютермен, интернетпен, инерактивті тақтамен сабақ өткізу толығымен жолға қойылып отыр. Көптеген мұғалімдер осы уақытқа дейін техникалық құралдармен сабақ өтіп, оны қаншалықты тмһиімді екені дәлелдеді.

Компютермен сабақ өткізу арқылы оның қолданылуын үйрене отырып телесабақтарды тыңдау, жаңа деңгейде өткізуге, оқытушы мен оқушының қарым-қатынасының педагогикалық және методикалық тұрғыдан сараланып алынған алуан түрлі қызмет түрлерінің қолданылуы жүзеге асады. Компютерді қолдану барысында өздерін қызықтыратын әртүрлі мәселелерді шешуге болады және талқылайды, компютермен бала жазады, оқиды, әртүрлі тесттерді орындауға мүмкіндігі болады.Техникалық құралдарды пайдаланудың ең тиімді жағы уақытты ұтасың, дәл, тиянақты оқу материалдарын алдын-ала дайындап, оқушыға беріп отырсаң ол өзінен- қзі жасауға тырысады, қызығады, жасамай, үлгермей отырған оқушы болмайды, себебі оның алдында бәрі дайын тұр. Оқушылар интерактивті тақтаны дұрыс қолдана білетін және мүмкіндіктерін әр түрлі жаттығулар жасау арқылы, міндеттерді оқу, оларға қойылған талаптар орындау арқылы өздеріне пайдалы оқу материалдарын оқып үйренді.

Баланың қызығушылығымен өзіне өзі баға беру жолдарын үйретуге болады. Менің байқағаным, оқушыға тақтамен сабақ өткізгенде ол басқалардан қалмауға тырысып, қатты қуанып отырады, ерекше сезім пайда болады. Оқушылар кітапты пайдалана отырып интерактивті тақтаның қаламын қолданып жазады. Әр этапты әр слайдқа салып жек-жеке ашып отырып этаптарды толық меңгеруге болады. Тақтаның көмегімен дайын тесттерді оқушы тез орындап береді.

Ақпараттық технологиялардың тиімділігі ең алдымен интеграциялық түрде оқыту үдірісін әдістемелік тұрғыда ұтымды ұйымдастыра білу өзегінде жатыр. Қазіргі таңда ұсынылып отырған ақпараттық технологиялар мектептегі білім беру жүйесіне жаңа тыныс әкелгендей. Ақпараттық технологияларды шет тілін оқытуда қолдану бұл жастардың мамандыққа бағытталған еркін түрде дамуына, жан-жақты білім алуына, шығармашылықпен айналысуына мүмкіндік береді. Ақпараттық технологиялар әдістемеде түрлі сипатта қолданысқа ие болып, техникалық жабдықтармен интеграциялық түрде өз көрінісін тауып жатыр.

Дегенімен білім беру ісін ақпараттандыру өте күрделі, белгілі бір уақытты талап ететін, кезең-езеңімен орындалатын процесс. Ол ең алдымен:

Жаңа ақпараттық технологиялар қатарын қамту;

Компютерлік кластар: лингафондық класс, видеокластар жабдықтау;

Заманға сай мұғалімдерді қайта оқыту, компьютерлік сауаттандыру;

Оқушыларды компьютерлік оқытуға жаттықтыру ісін қолға алу;

Ақпараттық құралдар қатарын дәстүрлі оқыту ісіне кірістіру.

Ағылшын тілін оқытуда мәдениетаралық қарым-қатынас біліктілігін дамыту ісінде әдістемелік тұрғыда компьютерлік (ақпараттық) технологиялардық қолданудың мүмкіншілігі зор.Аталған мәселелерді зерттей келе ғалымдарымыздың бірі А.Есжанов келесі түсіндірме негізін қалайды: «Барлық мультимедиа» -зерттелетін обьектілерді бейнелеу тәсілдерінің бай жинағы. [1] Т.Ю.Кудрявцева мультимедия терминін текст, графика, дыбыс, анимация, видео, проектор және т.б өзара байланыстырып, оған мынадай анықтама береді: Мультимедия бұл – оқытуда тиімді пайдаланылатын және интерактивті режимде жұмыс жасауға мүмкіндік беретін бағдарламалық және техникалық құралдарды пайдаланатын ақпараттық технологиялар жиынтығы болып табылады.

Демек инофондық контекстегі ақпарат ресурстарының мәдениетаралық қарым-қатынас біліктілігін дамытуда қолданылуын жеңілдету, сонымен қатар оның сенімділігі мен жылдамдығын көтеру, лингвомәдени ақпараттың жинақталуын, сақталуын, түрлі каналдармен (визуалдық,аудиалдық.т.б.)таралуын, өңделіп, сарапталуын және бейнеленуін қамтамасыз ететін технологиялық-бағдарламалық құралдар жиынтығын ақпараттық технологиялар катары деп анықтаймыз.

Жаңа ақпараттық технологиялардың оқыту процесінде қолдану мәдениетаралық қарым-қатынас біліктілігін дамытуда білім, дағды. Іскерлікті қалыптастырудың көптеген әдістемелік, педагогикалық мүмкіншіліктерін ашады. Оқытудың техникалық құралдары электрондық оқытумен жүзеге асырылады. Электрондық оқыту компьютер арқылы оқытуға негізделген. Мұндай ақпараттық құралдар рецептивті, интерактивті түрде оқытуды қамтамасыз етеді.

Жаңа ақпараттық технологиялардың рецептивті түрлері өте күрделенген болып келеді. Оқыту адам мен техниканы интерактивті, өзара әрекеттестік, диалогтік тәртіпте жүруі арқылы іске асады. Г.М. Коджаспирова топтастыруы бойынша оқытудың жаңа ақпараттық технологиясының мәдениетаралық қарым-қатынас біліктілігін дамытуда қолданысы келесі құралдық мүмкіншілігін анықтайды.

Универсалды ақпаратты құралдар (тексттік редакторлар, графикалық редакторлар, мәліметтер базасын басқару жүйелері, электрондық кестелер, үлгілеу жүйелері т.с.с)

Телекоммуникацияның компьютерлік құралдары

Электрондық оқулық, компьютерлік оқыту және бақылаушы құралдар [3]

Оқытуды жаңа технологиялар арқылы жүргізу ең алдымен оқытудың прагматикалық принциптерңне негізделеді. Оқушыларға ағылшын тілін беру барысында табиғи қатысым ортасының жоқ болу себебінен оқыту процесі тұрақты көрсеткіштер бере алмайды. Сондықтан оқыту үрдісін ұйымдастыру аталған мультимедиалық бағдарламалық өнімдер арқылы вертуальді шындық әсерін туғызу арқылы тиімді болады. Бағдарламалық құралдар арқылы компьютерлік ортада эльюзиялық бейне тудыру компьютердің тұтынушысына әсерін береді. Оқу барысында көптеген ақпараттық материалдарды оқушыға тікелей берілу мүмкіндігі болады. Осындай амалдар арқылы оқыту формасын мектеп қабырғасында өзге арнаға бұру оқушыны пассивті…