Әйтеке би тақырыбына арналған 9-сынып ашық сабағы

Мұғалім: Мухатова Н. Н.

Сынып:9 "А"

Пән:қазақ әдебиеті

Сабақтың тақырыбы:Әйтеке би.

Сабақтың мақсаты:білімділік-Әйтеке бидің өмірі мен шығармашылығын таныстыру,шешендік сөздің мазмұнын меңгерте отырып,идеясын ашу;дамытушылық-оқушылардың өз ойын ашық айтуға,еркін сөйлеуге,мәнерлеп оқуға дағдыландыру,танымдық қабілетін дамыту,өзіндік ой-пікірін қалыптастыру;тәрбиелік-жас ұрпақты жаман әдеттен жирендіру,білімділікке,адамгершілікке,мәдениеттілікке баули отырып,көрсеқызарлық,күншілдік сияқты жаман әдеттерден аулақ болуға тәрбиелеу.

Түрі:жаңа сабақты меңгерту.

Әдісі:баяндау,шешендік сөздерді талдау,мәнерлеп оқу.

Көрнекілігі:Төле би,Қаз дауысты Қазыбек би,Әйтеке би портреттері,жеті жарғы заңдар жинағы,Қазақстан Республикасының Конституциясы,жеті қазына,қазақ хандығының картасы.

Пәнаралық байланыс:қазақ тілі,тарих

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру кезеңі:Оқушылардың сабаққа қатысын,сынып тазалығын тексеру.Үш бидің суреті арқылы оқушыларды үш топқа бөліп,топтың ережелерін еске түсіріп шығамыз.Әр топ өздерінің есіңде қалған немесе өздеріне ұнаған шешендік сөздерді айтып шығады. Мысалы:"От сықылды жылы болсын жүзіңіз бен сөзіңіз",-деп Шәкәрім Құдайбердіұлы айтқан.

Үй тапсырмасын сұрау:Қазақ даласында болып,халқымыздың бойында асыл қасиеттерді жете көріп,терең түсініп,ерекше сүйіспеншілікпен тамашалай білген шетел саяхатшы зерттеушілерінің естелік жазбаларынан үзінділер 3-4 оқушыдан сұраймын.

Жаңа сабақ:

Егер мына картаға қарайтын болсақ,әр жүздің өзінің төбе билері болған.

Төле би Қазбек би Әйтеке би

Ұлы жүз Орта жүз Кіші жүз

Қызығушылықты ояту сатысы (ассоциация) Әйтеке би туралы білетіндерімізді жазып шығамыз.Класстер,ноутбук,планшет арқылы.

КЛАСТЕР ҚОРҒАУ

Уақытты пайдалануы

Атақты шешен

Мемлекет және қоғам қайраткерлері

Тәуке ханның кеңесшісі

«Жеті жарғы» әдет-ғұрып заң жинағын шығаруға үлес қосқан би

Ұлт тәуелсіздігі мен бостандығын, татулық пен бірлігін насихаттаушылар.

Мағынасын таныту:қазақ әдебиеті хрестоматиясының 58 беттіндегі Әйтеке бидің әйгілі нақылдарын жеке-жеке оқытқызып,жұп-жұп болып мазмұндап,әр топтап бір оқушы шығып мазмұндап шығады.

Берілген әрекеттерді тиісті кейіпкерлердің қасына орналастырады.Үш топта орындайды,үш кейіпкерді жазып,бір-бірлеріне тексеруге береді.

Кейіпкер

Әрекеті

Билер сөзін тыңдаймыз.Әр топ өздерінің билерінің шешендік сөздерін айтып шығады,біз бұл жерде оқушылардың шешендік сөйлеу өнерін қадағалаймыз.

Билер сөзін әр топ өздерінше қорытындылап,жүйелі ортақ пікір танытады.Мысалы: "Билер бойындағы ортақ асылқасиеттер:даналық,турашылдық,тапқырлық,

дарындылық,шешендік,алғырлық,елін берекеге шақыру,ұтқырлық,

әділдік,қайраткерлік,зиялылық,саясаткерлік, т.б. сияқты ұщан-теңіз рухани қасиет-қабілеттер мол" деген тұжырымдар білдіреді.

Сабақты қорыту,бекіту:

Төмедегі сұрақтарға жауап беріледі.

1.Қай би "Қарлығаш әулие" атанған?

2.Тағы қандай би-шешендерді білесіңдер?

3.Шешендік дау,арнау,толғауға мысал келтіру.