Ахметтің тағылымы тақырыбына сабақ жоспары 6-сынып

САБАҚ: Ахметтің даналық тағылымы

Мектеп: Абай атындағы мектеп гимназия

Күні:

Мұғалімнің есімі: Төребек Сандуғаш

СЫНЫП: 6 «б»

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ негізделген оқу мақсаты (мақсаттары)

6.2.4.1 Энцеклопедия , сөздік, балаларғ арналған газет –журналдардан қажетті ақпаратты алу авторына сілтеме жасау

6.4.3.1 Көнерген сөз эвфемизм, дисфемизм табу сөздерінің қолданыс аясын түсіну және ажырата білу

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

Энцеклопедия , сөздік, балаларғ арналған газет –журналдардан қажетті ақпаратты алу авторына сілтеме жасай алады

Көнерген сөз эвфемизм, дисфемизм табу сөздерінің қолданыс аясын түсіну және ажырата біледі

Оқушылардың басым бөлігі:

Газет – журналдармен жұмыс жасауда авторына сілтеме жасай отырып, көнерген сөз эвфемизм мен дисфемизмді ажырата отырып мәтін құрайды

Кейбір оқушылар

Энцеклопедия , сөздік, балаларғ арналған газет –журналдардан қажетті ақпаратты алу авторына сілтеме жасай алады

Көнерген сөз эвфемизм, дисфемизм табу сөздерінің қолданыс аясын өмірмен байланыстыра отырып өзө ойын дәлелдеп жеткізеді

Тілдік мақсат

Оқушылар:

Дисфемизм дегеніміз- Дисфемизм (лат. dis, гр. dus - қарама-қарсылық не болымсыздық мағына тудыратын қосымша, гр. рһemi - айтамын), какофемизм — ауыс мағынаның бір түрі. Қалыпты қолданылатын зат, құбылыс атауларын неғұрлым дөрекі, тұрпайы сөздермен ауыстырып айту. Дисфемизм - мағынасы жағынан эвфемизмге қарама-қарсы құбылыс. Дисфемизм кеміту,қорлау,жаратпау ұғымын тудырады. Мысалы:боқ мұрын бала,боқтан өзгені сөз қылу,боғымен жасты баламен ойнады,боғын пышақтады,қолынан боқ келмейді,боққа татымайды,боғы ботқа,т.б. Қазақ тілінде бәр сөзге қатысты осыншама дисфемизмдер бар.Дисфемизмдер - әдеби тілдің үлгісіне жатпайды.Бұлар көбінесе көркем шығармада ауызекі тілдің сөйлеу үлгісі ретінде кейіпкерлердің тілінде ұшарасады.Сол арқылы әр жазушы өзінің қаһарманының мінез-құлқын,іс-әрекетін,ой-өрісін бейнелеп,нақтылы шынайы бейнесін жасайды.

Эвфемизм дегеніміз- Эвфемизм (грек. eu – жақсы, phemі – айтамын) – мағынасы тұрпайы сөздерді басқа атаумен ауыстырып, сыпайылап жеткізу. Эвфемизм қоғамдағы моральдық, этикалықнорма негізінде қалыптасып, сыпайыгершілік пен әдептілікке байланысты туған. Эвфемизм – тілдегі ауыспалы мағынадағы сөздерді толықтырып отыратын көркемдеуіш, бейнелеуіш құралдардың бірі.

Көнерген сөз дегеніміз- күнделікті қарым-қатынаста жиі қолданылмайтын, бірақ тілдің сөздік қорында сақталған, көпшілікке түсінікті сөздер. Көнерген сөздер көнелену дәрежесі мен себебі және қолданылу сипатына қарай өзіндік лексика жүйесін құрайды

Алдыңғы тақырып

Күй атасы- Құрманғазы

Құндылықтарға баулу

Тарихтың, мәдениет пен тілдің ортақтастығына баулу

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз)

Ресурстар

Басталуы

Психологиялық ахуал қалыптастыру: 3 минут «Өзі туралы кластер» тренинг

Оқушылар танысу үшін өздері туралы кластерлер құрастыруы керек. Олар парақтың ортасындағы шеңберге өз есімдерін жазып, одан таралатын шеңберлерге өздерінің өмірінде маңызы бар бір негізгі рөлін жазады. Мысалы: Айжан ажарлымын. Топқа бөлемін 2 мин : «Билеттер арқылы» топқа бөлінеді. Оқушыларды кассадан билеттер алып, 1,2,3, бөлініп отырады.

қағаздар, қалам.

1-топ:

«Көнерген сөздер»

2-топ:

«Дисфемизм»

3-топ:

«Эвфемизм»

«Ой қозғау»

Қылыш, Қанжар, садақ , адырна , өлді, қайтыс болды. Қолының сұғы бар, ұры, соқыр, көзінде кеміс бар, ақсақ, мешел , жүгермек, мыжың ,…