Әлішер Науаидың нақыл сөздері туралы материал, 7 сынып
Sheber Education·24 Маусым·Қаралды:71Жүктелді:0
Материалда Әлішер Науаидың ойшыл ақын ретіндегі орны және нақыл сөздерінің мәні туралы түсіндірме берілген. Бес беттен тұратын материал жетінші сынып оқушыларына рухани-танымдық мазмұнды таныстыратын мұғалімдерге пайдалы.
Материал жүктеу үшін жазылым қажет
Алдын ала көру
Сатып алмас бұрын бірнеше бетін көре аласыз. Толық нұсқасы жүктегенде — жазусыз, сызықсыз.
Материалдан үзінді
АЛИШЕР НАВОИЙ ХИКМАТЛАРИ ХАКИДА
“Биз Алишер Навоийни мутафаккир шоир сифатида биламиз. Мутафаккир сўзининг маъноси тафаккур сохиби, кенг ва чукур фалсафий мушохада юритиш кобилиятига эга киши демакдир”. Бу кобилият хаммага хам насиб этмайди. Бинобарин, дунёда жуда оз ёзувчи ва шоир бу номга лойик кўрилган.
Навоий колдирган меросни хикмат маржонлари тўла денгизга ўхшатиш мумкин. Бу денгизга шўнгиб, имкон доирасида кўлимизга илинган маржонлардан такдим этишга каракат киламиз.
“Лайли ва Мажнун” достонида шоир шундай ёзади:
Инсонга эрур камол матлуб,
Андин даги дарду кол матлуб.
Хар кимгаки улум бўлса восил,
Гар дардию коли йўг, не госил?
Комилликни истаган инсон дард ва голни гам талаб этмоги, ўрганмоги лозим. Агар инсон бир неча илмларга эга бўлсаю, унда дард ва гол бўлмаса, бу илм эгасига кандай фойда бериши мумкин?
Хўш, бу ўринда дард ва колдан мурод не?
Алишер Навоийга кўра инсон учун умидни йўкотиш катта йўкотишдир. Инчунун, хикматларининг бирида “Эй дўстлар, менга хамма нарсадан умидингни уз, воз кеч дейишингиз мумкин, аммо зинхор Яратгувчидан умидингни уз демангиз” мазмунида бундай дейди:
Ахбоб, денгизки, хону мондан тамаъ уз,
Не хону мон, кавну макондан тамаъ уз.
Не кавну макон, жону жахондан тамаъ уз,
Лекин демангиз, меники, Ондин тамаъ уз.
Ушбу хикматда “Оллохнинг рахматидан умид узманг” ояти каримасининг мазмуни сингдирилган.
Шоирнинг замондоши муаррих Хондамир “Макорим-ул-ахлок” китобида куйидаги вокеани баён этади:
Алишер Навоий бандалик вазифасини адо этгач, жамоат билан сухбатлашар, хол-ахвол сўрар, бемор ва эхтиёжмандларнинг кўнглини кўтарар эди. Нимагадир бир куни тарки одат килиб, каергадир шошилиб бориб келдилар. Бу холга одатланмаган жамоа кизикиб сўраганларида Хазрат Навоий шундай изох бердилар:
“Икки елкамга салом берганда кўрдимки устимда бир чумоли турибди. Бу чумоли тахорат олганим жойдан чикканини билдим ва бир жонзотни ошиёнидан жудо килмокнинг гунохини, юкини ўйлаб уни ўз жойига кўйиб келдим”.
Нафакат инсонга, бир чумолига озор етказишга жасорат килолмаган Навоийнинг ушбу сатрларини битмоги табиийдир:
Кимки бир кўнгли бузугнинг хотирин шод айлагай,
Онча борким, Каъба вайрон бўлса обод айлагай.
Яъни, ким кўнгли ўксик бир инсонни хурсанд килса, йикилган Каъбани кайтадан курган, таъмирлаган каби савобга ноил бўлади, демокда шоиримиз.
Сабаққа арналған ойындар
Жазылымдар
Өзіңізге ыңғайлы жазылымды таңдаңыз
1 күн
BASIC
5 ЖИ / күн
Жасанды интеллект арқылы презентация, тест құрастыру мүмкіндігі
17 Құралдар / күн
Рефлексия, кері байланыс, таймер, топқа бөлу т.б инстурменттерге доступ
5 Материал / күн
Сайттағы 106мың материалға доступ.Кез-келген файлды жүктеп алу.
15 Ойындар / күн
Жазылым бойынша ойын жасау лимиті.
1 ай
BASIC
50 ЖИ / ай
Жасанды интеллект арқылы презентация, тест құрастыру мүмкіндігі
22 Құралдар / ай
Рефлексия, кері байланыс, таймер, топқа бөлу т.б инстурменттерге доступ
100 Материал / ай
Сайттағы 106мың материалға доступ.Кез-келген файлды жүктеп алу.
100 Ойындар / ай
Жазылым бойынша ойын жасау лимиті.

