Азот, фосфор және калий тыңайтқыштары 9 сынып

Сабақтың тақырыбы: Тыңайтқыштар жайлы туралы қысқаша мәлімет

Азот, фосфор ,калий тыңайтқыштары

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Тыңайтқыш түрлері туралы,шаруашылықта сапалы өнім алудағы маңызы туралы білім беру:

Дамытушылық : Тыңайтқыштардың ерекшеліктерін айтып дамыта оқыту,оқушыларды қосымша әдебиеттерменжұмыс жасауға , тыңайтқыштарды дұрыс тани

білу дағдысын қалыптастыру.

Тәрбиелік: Кез-келген жағдайдан жеңіл шыға білуге,қорытынды жасауға, туған жерге деген сүйіспеншілікке баули отырып,табиғат байлығын қорғай білуге тәрбиелеу.

Көрнекілігі:

Тірек- сызба, слайд,химиялық реактивтер мен құралдар, тест тапсырмалары,

Пәнаралық байланыс:

география,биология

Сабақ түрі: аралас

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.Оқушылармен сәлемдесу,түгелдеу. Зейінін сабаққа аудару

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.

§20 ауызша сұрақтар

а) Фосфор элементіне сипаттама.

ә) Фосфордың қандай аллотропиялық түрөзгерісін білеміз?

б) Фосфор оксиді қандай оксидке жатады?

в) Химиялық қасиеттері Р, Р2 О5. Н3 РО4

III. Жаңа сабақ :

а) Міне,балалар біз озат,фосфор жайлы осындай

мағлұматтарды білеміз. Ендеше бүгін жаңа сабағымызда осы элементтердің

адам ағзасына,өсімдік пен жануарға қаншалықты қажет екенін

білетін боламыз. Өсімдіктердің толық өсіп-жетілуіне қажетті элементті

коректік элемент дейді. Өсімдіктердің құрамына 50-шақты химиялық

элемент кіреді. Құрамына қоректік элемент болатын заттарды

тыңайтқыштар дейді

Шығу тегіне қарай

Қоректік элементтің болуына қарай

Азотты,фосфорлы, калийлі.

Агрегаттық күйіне қарай

Сұйық,қатты

Тыңайтқыштар

Органикалық,

бейорганикалық

Юстус фон Либих

Неміс химигі, академик. Агрохимияның негізін қалаушылардың бірі. 1840ж. Өсімдіктің миниралды қоректену теориясын ұсынды. Ол көптеген анализдер негізінде әрбір өсімдікке қалыпты тіршілік ету үшін он элемент: С,H,O,N,S,K,Ca,P,Mg,Fe қажет екенін дәлелдеді. Ол бұл элементтердің үшеуі N,P,K ең маңыздысы болып табылатынын да анықтады.

KCE,K2 SO4 өсімдік күлі

Калий селитрасы KNO3 калий фосфаты K3PO4 аммофос NH4 H2 PO4

в) Азот тыңайтқышы.Слайд.Оқушы хабарламасы. Азот- селитра тудырушы (грекше) құрамында қоректік элемент-азот бар тыңайтқышты азот тыңайтқышы дейді. Азот жетіспесе орамжапырақ пен жүгерінің жапырағы бозғылт жасыл болып,бойы өспей,жапырағы жұқа,шырыны аз,гүлі майда болады.Ақуыз құрамына кіреді.Көктемде аса қажет.Өсімдікке азот тыңайтқышын берсе,өсімдіктің өсуі мен дамуы жақсарып ,өнім беруі жоғарылайды.

Селитраларда KNO, NaNo NH NO-15-16% азот бар.

Аммоний сульфатында (NH) SO-21%

Карбамид CO(NH) -46%

Аммиак суында NH HO -80% азот бар.

г) Калий тыңайтқышы Слайд.Оқушы хабарламасы

Калий-арабша сақар дегенді білдіреді. Калий жетіспесе,фотосинтез қарқыны төмендейді. Калий жеткілікті болса,өсімдікте крахмал,қантты зат,май түзілуі жоғарылайды және картоп,күнбағыс ,жоңышқа,қызылша сияқты өсімдіктердің өнімділігі артады. Астық тұқымдастардың сабағын қатайтып,жатып қалудан сақтайды.

Калий тыңайтқышы:

Жай Кешенді