Азот, фосфор және калий тыңайтқыштары, 8 сынып

Сабақтың тақырыбы: Тыңайтқыштар жайлы қысқаша мәлімет.

Азот, фосфор, калий тыңайтқыштары

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: тыңайтқыштар –азот, фосфор, калий тыңайтқыштары туралы және олардың тірі ағзадағы маңызы туралы мәлімет беру, бұрынғы білімдерін жетілдіру.

Тәрбиелік: ұқыптылыққа, жауапкершілікке, отансүйгіштікке тәрбиелеу.

Дамытушылық: шәкірттердің ой-өрісін, білімге деген құштарлығын, шығармашылық қабілеттерін дамыту.

Көрнекілігі: Тыңайтқыштардың үлгілері, кестелер, интерактивті тақта, слайдтар.

Пәнаралық байланыс: Биология, география, математика, әдебиет

Сабақ түрі: Саяхат сабақ

Сабақ әдісі: Сұрақ-жауап, баяндау, ойын

Сабақ барысы:

І.Ұйымдастыру

Балалар, бүгінгі сабағымыз – саяхат сабағы деп аталады. Саяхат

барысында мынадай аялдамаларға тоқтаймыз:

1-аялдама “Зеректер елі”

2 - аялдама “Білімқұмарлар елі”

3 - аялдама “Қызықты химия елі”

4 - аялдама “Атамекенде”

Сабағымыздың ұраны: Бәрін білгім келеді.

1аялдама- “Зеректер елінде”. Үй жұмысын пысықтау.

1 деңгей сұрақтары:

Фосфордың периодтық жүйедегі орнына сәйкес сипаттама беріңіздер?

Фосфор атомының құрылысын жазып түсіндіріңіздер?

Фосфордың қандай тотығу дәрежелерін білесіңіздер?

2 деңгей сұрақтары:

Қазақстанда қандай фосфорит кен орындары бар?

Фосфордың қандай аллотропиялық түрөзгерістері бар?

Лабораторияда фосфор қышқылын қалай аламыз? Реакция теңдеулерін жазып көрсетіңіздер.

3 деңгей сұрақтары:

Фосфат ионға сапалық реакция (қосылысты атаңыз)

Табиғи фосфаттар қалай өңделеді және қандай минералдық тыңайтқыш алынады?

Фосфор қышқылының сатылап диссоциациялану теңдеуін жазыңыздар?

2 аялдама- “Білімқұмарлар елінде” Жаңа сабақты түсіндіріп, балалардың қызығушылықтарын ояту.

Оқушылар, осы жұмбақты шешсеңіздер, жаңа сабағымыздың

тақырыбы ашылады.

Жұмбақты шешу.

Өсімдікке нәр беріп, қуат болған

Өнімі артып, егістің қырман толған.

Бұл қандай зат: қанындай өсімдіктің,

Беретуғын химиктер жасап қолдан

- Тыңайтқыштар

- Дұрыс балалар, бүгінгі сабағымыздың тақырыбы – тыңайтқыштар деп аталады. Ол жайлы қысқаша мәлімет берелік.

Азот, фосфор, калий тыңайтқыштары

а) Тыңайтқыштарды жіктеу

Тыңайтқыштар

Агрегаттық күйіне қарай

Шығу тегіне қарай

Қоректік элементтің болуына қарай

Сұйық, қатты

Азотты, фосфорлы, калийлі

Бейорганикалық, органикалық

Азот тыңайтқыштары

Минералдық

Органикалық

Мал қиы, құс саңғырығы, жасыл өсімдіктер шіріндісі, қорда

Сұйық

Қатты

Селитра, мочевина

Аммиак суы

Фосфор тыңайтқыштары

Суда ерімейтіндер

Суда нашар еритіндер

Суда еритіндер

Фосфорит ұны

Преципитат

Жай суперфосфат, қос суперфосфат, аммофос, нитрофос

Калий тыңайтқыштары

Жай

Кешенді