Бастауыш сынып мұғалімдеріне арналған бес беттік баяндама

ҚАУІПСІЗ БІЛІМ БЕРУ ОРТАСЫ-ЖЕКЕ ТҰЛҒА ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ МАҢЫЗДЫ ФАКТОРЫ.

Төлегенова Айгерім Тиышбайқызы

Тәрбие берудің тиімділігі мен сапасын арттырудың негізгі бағыты- тәрбиелік істе әрбір баланы жеке тұлға деп танып біліп, жан-жақты қалыптастыру. Мектеп оқушыларының жеке тұлғасын қалыптастыру мәселелері білім мен тәрбие беру тұжырымдамасында негізгі орын алады.

«Жеке тұлғаның үздіксіз күрделі процесс. Әрбір балаға жеке тұлға ретінде қарап, оның өзіне тән санасы, еркі, өзіндік әрекет жасай алатын қабілеті бар екенін ескере келіп, балалар мен жастардың білімге, ғылымға ықыласын арттыру, олардың ақыл-ой қабілетін, жеке бас қабілеттерін дамытып, оны қоғам талабына сай іске асыруға көмектесу»,-деп атап көрсетіп, мектеп алдындағы міндеттері деп қояды.

Оқушының жеке тұлғалық қасиеттерін оқушылар ұжымы арқылы тәрбиелеу адам дамуының негізгі қаланатын бастауыш сатыдан басталатын процесс.

Жеке тұлғаны дамыту мәселелері М.В.Блонскийдің, Л.С. Выгатскийдің, Л.В. Рубенштейннің, Д.Б. Элкониннің еңбектерінің негізгі арқау болып табылады.Оқушылардың жеке тұлғасы ретінде қалыптасуына ұжымның үлкен ықпалы бар.

Оқушылардың жеке тұлғасының дамуына мектептегі оқу- тәрбие жұмыстары да ықпал етеді.

Оқушының жан - жақты үйлесімді дамуы үшін тәрбие жұмыстарына мынандай талаптар қойылады.[1, 125 бет]

1.Ұйымдастырылған тәрбие жұмыстары оқушылардың шығармашылық ізденістерін дамытуы қажет.

2. Тәрбие жұмыстарын жоспарлау, жүйелі жүргізілуі қажет.

3. Оқушылар белсенділігін көтеру керек.

4. Ұжымдық, жеке іс- әрекеттің дамуы және оқушының әрекет етуіне жол беру.

Осы талаптарды орындауда оқу тәрбие жұмыстарын бүгінгі білім стандартына сай негіздеп, кешенді түрде жүргізу арқылы оқушыларды біртұтас жеке тұлға етіп қалыптастыруға болады.

Адамның шығармашылығында үш түрлі қарым -қатынас орын алады:

1. Адамның өзіне тән қарым-қатынасы .

2. Тұлғаның басқалармен қарым – қатынасы.

3. Тұлғаның айналамен қарым – қатынасы.

Осы қатынастар арқылы адам тәрбиесі жетіледі. Қазіргі психологиялық және педагогикалық зерттеуде бастауыш сынып оқушысына білім беру мен оны дамытудың әдістемелік принцпі оқу- танымдық әрекеті басымдықта игере отырып, тек соның негізінде ғана ғылыми білімдер жүйесін меңгеруі деп дәлелденеді.

«Әрекет – субъектісінің дүниені өзгертуге, рухани немесе материалдық мәдениеттің белгілі бір объектіленген өнімін туғызуға немесе өндіруге ағытталған белсенділігі. Адамның әрекеті алдымен практикалық,

материалдық әрекеті ретінде анықталады. Содан соң, одан шығармашылық әрекет бөлініп шығады».[2, 58 бет]

Бастауыш сынып оқушыларында әртүрлі деңгейдегі оқушыларды оқыту технологиясын тану компонентінің өз тән ерекшелігі мен мазмұны бар:

-Танымдық эмперикалық тәсілдері, модельдеу, сипаттау, өлшеу, тәжірибелер, практикалық жұмыстар;

-Танымның жалпы логикалық тәсілдері, анализ, синтез, индукция, дедукция, дерексіздендіру, қорыту;

- Танымның теориялық тәсілдері , модельдеу, болжау,дерексізден нақтыға өту;

- Табиғатты шығармашылық бейнелеу тәсілдері.

Бұл тәсідер жүйесімен тәсілдердің өзі бастауыш сыныпта әртүрлі оқушыларды оқыту технологиясын қолданғанда бастапқы денгейде, кейде қарапайым түрде болуы мүмкін, бірақ дәл осы жаста бала олармен танысуы, одан әрі оларды тереңдету және ұғынуды жүзеге асыру үшін оларды игере бастау қажет.

Ең бастасы оқытудың басынан оқушыларда осы қорытылған әрекет негізінде білімнің интеграциясы дүниенің ғылыми бейнесін қалыптастыру процесінде, оны жаратылыс және гуманитарлық мазмұнның интеграциясы арқылы тереңдету жүзеге асырылады. [3, 74 бет]

Біз күрделі әлемде өмір сүреміз. Ресей қоғам еңсеріп саяси, әлеуметтік, экономикалық және экологиялық дағдарыс. Бірақ ол қалады қоғам ең қорқынышты дағдарыс - адамгершілік. Бүгін қоғамдағы күрт бір-біріне қарай ұқыпты және қамқоршы тапшылығы бар. Сондықтан адамгершілік білім беру мәселелері, кім арасында барлық дерлік қызығушылық. Ішкі әлемнің басқа саладағы қарағанда адамгершілік көп адам адам қатынастар жүйесінің әлеуметтік тұрақтылықты қамтамасыз басқалары, қоғам, оның қарым-қатынасы. адамгершілік қасиеттерді қалыптастыру бала басталуы тиіс. Мектепте, отбасында бала көтеру, және Қосымша білім беру мекемелері қалыптастыру бастау керек руханилық. Балалық шақ ізгілік микробтардың қалау үшін уақыт маңызды болып табылады, олардың іс-әрекеттері, адамдарға деген сүйіспеншілік, табиғат және шетінен үшін жауапкершілік. Тапсырма адамгершілік білім беру, әлеуметтік қажетті талаптарды болып табылады қоғам, мысалы, әр баланың ішкі ынталандыру тұлғаның болып қайта құрылды баж ретінде, абырой, ар-ұждан мен қадiр.

Мораль қалыптастыру маңызды рөл мектептер мен қосымша білім беру бойынша жүктейді. Сондықтан өзгерістер біздің еліміздің қоғамдық өміріне, және білім беру саласындағы өзгерістер туғызды. Оқыту жүйесі енгізіледі. Бағдарлану «орын алады оның негізгі мақсаты оқытудың білім орталықтас «жүйесі (- дайын «мәдени сәйкестікті» жүйесі өндіріс болашақ маман), Оның енгізу үшін, адамның…