Биология пәнінен ғылыми жұмыс үлгісі 4 сынып

Атырау облысы Жылыой ауданы

Құлсары қаласы №18 М. Сатыбалдиев

атындағы жалпы орта білім беретін

мектептің аудандық «Зерде-2018» сайысына

қатысушы 4 «и» сынып оқушысы Сайлауова

Айнагүлдің «Жантақ өсімдігінің емдік

қасиеті» тақырыбында жазған ғылыми

жобасына

Пікір

№18 М. Сатыбалдиев атындағы жалпы орта білім беретін мектептің

4 «и» сынып оқушысы Сайлауова Айнагүлдің «Жантақ өсімдігінің емдік қасиеті» тақырыбында жазған ғылыми жоба жұмысына оқушының алып отырған тақырыбы бойынша көп еңбектеніп, зерттеу жұмыстарын жүргізгені көрініп тұр. Оқушы ғылыми зерттеу жұмысында өзінің бойындағы дарындылықты жүйелі жүзеге асыру жолында өз ізденісін тиянақты жүргізген. Оқушы ғылыми жұмыста жантақ өсімдігі туралы толық түсінік берген. Жантақ өсімдігінің пайдасы, емдік қасиетін зерттеп, ерекшеліктерін атап өткен. Сонымен бірге жантақ өсімдігінің адам ағзасына пайдасы жазылған. Жантақ өсімдігінің маңыздылығы жөнінде жобада көп тоқталған. Жантақтың қасиетті дәрілік өсімдік екендігіне зерттеу жүргізіп, жантақтың өсіп-өнуі, табиғатта таралуын зерттеген.

Қазіргі ерекше болып отырған мәселелерді, әсіресе жантақ өсімдігіне байланысты жас жетекшілерді, жастарды тәрбиелеу, бүгінгі күннің басты міндеті халыққа жантақ өсімдігі туралы, олардың пайдасы жайында үгіт насихат жүргізілуі қажет деген қорытындыға келеді.

Мектептің 4 «и» сынып оқушысы Сайлауова Айнагүлдің «Жантақ өсімдігінің емдік қасиеті» тақырыбында жазған ғылыми жобасы аудандық ғылыми жобалар байқауына ұсынылуына болады деп есептеймін.

Мектеп директоры: Жаймуханова Ұ. Ш.

Жетекшісі: Еримбетова Д. А.

Аннотация

Зерттеудің мақсаты: Жантақ-қасиетті дәрілік өсімдік екендігіне зерттеу жүргізу, жантақтың өсіп-өнуі, табиғатта таралуын зерттеу.

Гипотезасы: Жантақ өсімдігінің емдік қасиеттерін халқымыз ерте заманнан-ақ пайдаланып келген. Біздің Оңтүстік аймақта өсетін жантақ-түйетікен деп те аталады.

Кезеңдер, зерттеу рәсімі: аудандық кітапхана, интернет материалдары, аудандық мұражай, емші деректері.

Зерттеудің жаңалығы мен дербестік дәрежесі: Бұл еңбекте жантақ өсімдігінің емдік қасиетін анықтадым.

Жұмыстың нәтижесі және қорытындысы: Халық медицинасында жантақты түрлі ауруларды емдеуге кеңінен қолданылады. Жантақ өсімдігінің қасиеттері – табиғат сыйы. Оны орынды пайдалану біздің міндетіміз.

Нәтижелерді практикалық қолдану салалары: Қай елдің болмасын өсіп-өркендеуі өркениетті дүниеде өзіндік орын алуы оның ұлттық білім жүйесінің деңгейіне, даму бағытына байланысты.

Атырау облысы Жылыой ауданы Құлсары қаласы

№18 М. Сатыбалдиев атындағы жалпы орта білім беретін мектеп

Сайлауова Айнагүл Қайсарқызы

4 «и» сынып

ЖАНТАҚ ӨСІМДІГІНІҢ ЕМДІК ҚАСИЕТІ

Бағыты: Таза табиғи орта-Қазақстан-2030 стратегиясын іске асырудың негізі

Секциясы: Биология

Жетекшісі: Еримбетова Дәмебике №18 М. Сатыбалдиев атындағы жалпы орта білім беретін мектептің І санатты бастауыш сынып мұғалімі.

2018 жыл

Мазмұны

1. Кіріспе .........................................................................................

2. Негізгі бөлім .............................................................................

2.1. Жантақ өсімдігінің жалпы сипаты.....................

2.2. Жантақ өсімдігінің емдік қасиеттері туралы

2.3. Жантақ өсімдігінің мал шаруашылығын өркендетудегі алатын орны

2.4. Жантақ туралы ел аузындағы аңыз

2.8.Қорытынды. .............................................................................

2.9.Пайдаланылған әдебиеттер

Тақырыбы: «Жантақ өсімдігінің емдік қасиеті»

Зерттеу мақсаты:

Жергілікті жердің дәрілік шөптерін танып, ажырата білу, оны күнделікті тұрмыста ересектердің көмегімен қолдана білу жолдарын зерттеу.Зерттеудің ғылыми болжамы:

Адам баласының тіршілігі өсімдіктер дүниесімен тығыз байланысты.Өсімдіктің емдік қасиеті адам баласына бұрыннан белгілі, оны пайдалану жолдарын зерттеу аса өзекті тақырып болып табылады.

Зерттеудің негізгі кезеңдері:

Ғылыми жұмыстың тақырыбы таңдалып, қажетті материалдар мен зерттеулер ізделіп, олар жүйеленді. Баспасөз материалдары және ғылыми еңбектер мен көркем әдебиет материалдары жинақталып, шолу жасалды. Жергілікті өлкетану мұражайына саяхат жасалып, көне жәдігерлермен таныстым. Жантақ туралы баяндама, және буклеттер дайындалды.

Жұмыстың нәтижелері мен қорытындылары:

Өсімдік–адам ағзасына қажетті дәруменнің қайнар көзі. Дүниежүзіндегі барлық дәрілердің өсімдіктерден алынатыны анықталды. Қазақстан жерінде де көптеп өсетіні белгілі болды. Дәрілік өсімдіктерде пайдалы заттар өте көп. Олардың емдік қасиеттері бар, витаминдер мен минералды заттар да бар. Көп тәжірибенің нәтижесінде өсімдік қасиеті кейбір өсімдіктің жапырағында, ал кейбіреулердің тамырында немесе тұқымдарында болатыны анықталды.Қорытындылардың практикалық тұрғыдан пайдаланылуы: Зерттелген жұмыс дүниетану сабақтарында, факультативтерде, үйірмелерде, тәрбие сағаттарында қосымша материал ретінде қолданылды.

Жантақ өсімдігі туралы жалпы сипаттама және оның емдік қасиеттері

1 Кіріспе

1. Жантақ өсімдігінің жалпы сипаты

Жантақ (АIhagi) – бұршақ тұқымдасының туысы. Оны бұталы немесе көп жылдық шөптесін өсімдіктер қатарына жатқызуға болады. Сабағының төменгі жағындағы тікендері қысқа әрі мықты, жоғарғы тікендері жіңішке шөп тәрізді, ұштары жоғары қараған. Оның жапырақтары сопақша, шеттері бүтін, сабақтары мен тікендердің түп жағына орналасқан. Гүлдері қызыл түсті, гүл сабақтары ұзын, гүл тостағаншасы қоңырау сияқты әрі тістері бар болып келеді. Жантақтың жапырақ топтамаларының кішкентай және түкті болуы ыстыққа төзімділігін арттырады. Жантақтың тамыр жүйесі кіндік тамыр болғандықтан оның тамырлары өте тереңдеп кетеді. Жантақ тамырының ұзындығы 25-30см-ге дейін жетеді. Жантақ тамыры арқылы көбейіп отыратын көп жылдық өсімдікке жатады. Жантақтың кейбір жапырақтары түрін өзгертіп, тікенге айналады. Жантақ өсімдігі тамыз айында гүлдейді. Қыркүйек, қазан айларында масақ түсіп, дән байлайды.

Оның дәні құрғақ, қоңырқай түсті, бұршақ тәріздес, дәмі қышқылтым

өседі. Жантақтың түрлері көп болады. Америка шөлінде жеті түрі, ТМД-елдерінде 5-түрі, Қазақстанда 4 түрі кездеседі. Жантақ өсімдігінің биіктігі 40-120см-ге дейін барады. Қазақстанның Каспий, Арал, Ембі, Ертіс, Оңтүстік Қазақстан, Маңғыстау, Мойынқұм, Іле-шу, Балқаш-Алакөл аймақтарында өседі. Қазақстанның Оңтүстік және Орталық аймақтарында қырғыз жантағы, және сирек жапырақты жантақ түрі, ал Республикамыздың батыс бөлігінде парсы жантағы көп кездеседі. [1]

II Негізгі бөлім.

1.Жантақ өсімдігінің емдік қасиеттері туралы.

Жантақ өсімдігінің емдік қасиеттерін халқымыз ерте заманнан-ақ пайдаланып келген. Біздің Оңтүстік аймақта өсетін жантақ-түйетікен деп те аталады. Оның себебі түйе малының ең сүйіп жейтін шөбі болғандықтан «верблюжая колючка» деп те атап кеткен. Жантақ шөбінің тамыры да оның сабағы мен масақтарының да емдік қасиеттері мол. Жантақ өсімдігінің құрамында С витамині каротин, эфир майлары, гликозидтер, фловоноид сапонин заттары, қант, суда еритін органикалық заттар С және К дәрумендері, бояғыш заттар және шайыр кездеседі. Медицина саласында…