Блум таксономиясы бойынша тапсырмалар семинары

ҚазақстанРеспубликасыбілімжәнеғылымминистрлігі

«Өрлеу» біліктіліктіарттыруұлттықорталығы»

АҚ филиалы «Ақмолаоблысыбойыншапедагогикалыққызметкерлердіңбіліктілігінарттыру институты»

Өздік жұмысы

Блум таксономиясы негізінде пәндер бойынша тапсырмалар құрастыру

Орындаған : Қуаныш Гүлнаш

Ақмола облысы.Шортанды ауданы.

Бектау орта мектебі

бастауыш сынып мұғалімі

Жетекші: Сагындыкова Г.М.

МКД ППС кафедрасының аға оқытушысы

Көкшетау - 2017

Мазмұны

Кіріспе.................................................................................................................3

Негізгі бөлім...................................................................................................4-7

Қорытынды ..................................................................................................10

Қолданылған әдебиеттер ................................................................................11

Кіріспе

Бенджамин Блум – америкалық оқыту әдістемесінің психологі, Блум таксономиясының авторы. Пенсильванияда Ленсфорд қаласында туылған, 1935 жылы Пенсильван университетін бакалавр және магистр деңгейлерімен бітірген, 1942 жылы Чикаго университетінде докторлық деңгейін қорғады. «Блум таксономиясы» атты кітабында өз теориясын дамытқан: адами мінездеменің өзгеруі мен бірқалыптылығы және білім беру мақсаттарын жүйелеу.

Таксономия (грекше. táxis — орналасу, құрылыс, тәртіп және nómos — заң). Таксономия – берілген нысандарды олардың иерархиясын (белгілі бір құрылымдағы бірізділігін, реттілігін) құрастыру мақсатында нақты бір өлшемдер мен қағидалар бойынша жіктеу.

Таксономия барлық оқу мақсаттары мен нәтижелері бірдей маңызға, құндылыққа ие бола алмайтындығына негізделген.

Б.Блум таксономиясы бойынша танымдық салада оқу мақсаттарының категориялары.

1. Білу;

2. Түсіну;

3. Қолдану;

4. Талдау;

5. Жинақтау;

6. Бағалау.

Блум таксономиясы танымдық үрдісті ең қарапайым деңгейден бастап бірте - бірте күрделенетін 6 деңгейге жіктейтіндігін ескере отырып, қарапайым деңгейге есте сақтау, түсіне білу, еске түсіру; ал одан кейінгі түсіну деңгейінде сол ақпаратты басқаша, өз сөзімен жеткізе алумен жалғасады. Жаңа ақпаратты бөліктерге бөліп зерттеуден кейін оны өз тәжірибесінде тасымалдай алу сияқты алдыңғыға қарағанда күрделі әрекетке ұласады. Оқушының білімін дамытудағы ойлаудың жоғары деңгейінде жүретін қарама – қарсылық туғызу, шешім қабылдау, баға беру жұмыстарының әдістемесін меңгеру арқылы мұғалім ретінде өз - өзіме деген сенімім орнады. Сөз етіліп отырған деңгейлерге сәйкес танымдық үрдістің мақсаттары бірте - бірте күрделену заңдылығын түсіну мені үнемі ізденісте болуға жетеледі.

Негізгі бөлім

Бенджамин Блум таксономиясы — 1956 жылы американдық психолог

Блум (1913—1999) ұсынған танымдық өрістегі 6 педагогикалық мақсаттар таксономиясы.

Оқу мақсаттарының деңгейлері

Осы деңгейге жеткені туралы оқушының нақты іс-әрекеті

1. Білім. Бұл категория нақты фактілерден толық теорияға дейін еске сақтау мен оқыған материалды еске түсіру.

-терминдерді,нақты фактілерді, негізгі түсінікті, ереже мен ұстанымды, әдісі мен орындау түрін еске түсіру.

2. Түсіну

Түсінудің көрсеткіші - материалды бір формадан екінші формаға өзгертіп көрсету, материалды түсіндіру, қысқаша баяндау (интерпретациясы), құбылыс пен оқиғаның әрі қарай барысы туралы ой болуы мүмкін.

- фактіні, ережені, ұстанымды түсіндіру;

- мәтінмен берілген материалды математикалық шартты белгіге өзгерту;

- бар мәліметтен келешекте туындайтын болжамды ойды сипаттау.

3. Қолдану

Бұл категория оқыған материалдың жаңа ситуация мен нақты жағдайда қолдану іскерлігін көрсетеді.

- заңды, теорияны нақты тәжірибе жағдайында қолдану.

- жаңа жағдайда түсінік пен принципті қолдану.

4.Талдау

Бұл категория материалдың құрылымы анық байқалатындай, оны құрамды бөліктерге бөлу іскерлігі.

- бүтінді бөліктерге бөлу;

- олардың арасындағы өзара байланысты анықтау;

- бүтіннің түзілу принципін анықтау;

-пікір айтқанда кемшілік пен қателікті көру;

- факті мен салдар не нәтиже (следствия) арасындағы айырмашылықты анықтау;

- мәліметтің мәнділігін бағалау.

5. Синтез

Бұл категория жаңалықтың нышаны сезілетін элементтерді қиыстырып-құрастыру арқылы бүтінді алу іскерлігі.

- баяндама, шығарма, сөйлейтін сөз, мақала,реферат жазу;

- эксперимент жүргізу жоспарын немесе басқа іс-әрекетті ұсыну;

- міндеттің кестесін құру.

6. Бағалау

Бұл категория қандай да бір материалдың мәнін бағалау іскерлігі.

- жазбаша түрдегі мәтіннің құрылу логикасын бағалау;

- бар мәліметке қорытындының сәйкестігін бағалау;

- іс-әрекет нәтижесінің мәнділігін бағалау.

Негізгі категориялар

1.Білім. Бұл категория нақты фактілерден толық теорияға дейін еске сақтау мен оқыған материалды еске түсіруді көрсетеді. Сөз нақты фактіден бастап толық теорияға дейін, әртүрлі мазмұн туралы болуы мүмкін. Категорияның жалпы ерекшелігі – тиісті мәліметті еске түсіру. Оқушы:

қолданатын терминді біледі (есте сақтайды, айта алады);

нақты фактілерді біледі;

негізгі түсінікті біледі

ереже мен принципті біледі.

әдісі мен орындау жолын біледі.

2.Түсіну. Түсінудің көрсеткіші - материалды бір формадан екінші формаға өзгертіп көрсету, бір тілден екінші тілге «аудару» (сөзбен берілген мәтінді математикалық формаға түсіру) болуы мүмкін. Түсінік сапасының көрсеткіші болып оқушының материалды қысқаша түсіндіруі мен баяндауы (интерпретациясы), не бар мәліметтен (құбылыс пен уақиғадан) келешекте туындайтын болжамды ойды сипаттау болуы мүмкін. Мұндай оқу нәтижесі материалды жай ойға сақтаудан асып түседі. Оқушы:

фактіні, ережені және принципті түсінеді;

ауызша материалды кесте, график, диаграмма түрінде интерпретациялайды;

сөзбен берілген мәтінді математикалық формаға түсіреді;

бар мәліметтен (құбылыс пен уақиғадан) келешекте туындайтын болжамды ойды алдын-ала сипаттайды.

3.Қолдану. Бұл категория оқыған материалдың жаңа ситуация мен нақты жағдайда қолдану іскерлігін көрсетеді. Мұнда түсінікті, ережені, әдісті, заңды, теорияны, принципті қолдану. Түсінумен салыстырғанда қолдануда оқытудың тиісті нәтижесі материалды меңгерудің жоғары деңгейін талап етеді. Оқушы:

жаңа жағдайда түсінік пен принципті қолданады;

заңды, теорияны нақты тәжірибе жағдайында қолданады;