Бордың адам ағзасына химиялық әсері туралы ғылыми жұмыс

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

Орал қаласы

№19 орта жалпы білім беретін мектебі

9 в сынып оқушысы

Сайлауова Мөлдір

Жоба тақырыбы:

«Бордың адам ағзасына тигізетін химиялық әсері»

Жетекшісі: химия пәні мұғалімі

Г.К. Мустафина

Орал 2018ж

Абстракт

Зерттеу жұмысының тақырыбы:

Бордың адам ағзасына тигізетін химиялық әсері

Мақсаты:Мектеп борының адам ағзасына тигізетін химиялық қасиеттерін зерттеу.

Міндеттері:

Мектеп борының шығу тарихы,оның қасиеттері және қолданылуы жөнінде ақпарат жинау.

Мектеп борының химиялық құрамын анықтау,сандық және сапалық жағын тәжірибе жүзінде зерттеу,оны қаншалықты қолдануға болатынына талдау жасау,басқа мектеп борымен салыстыру.

Мектеп борының адам ағзасына тигізетін әсері жайында мұғалімдермен әлеуметтік сауалнама жүргізу.

Мектеп дәрігерімен кездесу,ыны салу жолдарымен ауыратын оқушылар жөнінде мәлімет алу.

Мектеп борының ағзаға тигізетін әсеріне талдау жасау.

Жұмыс барысында зерттеудің төмендегідей әдіс-тәсілдер қолданылды:

- қажетті мәліметтерді кітапханадағы оқулықтан,интернеттен іздеу,талдау жасау;

- химиялық тәжірибе;

- мұғалімдерден сауалнама алу,қорытындысын талдау;

-мектеп дәрігерімен кездесу

Зерттеу түрі: жеке , эксперименттік, ұзақмерзімді, пәнаралық (химия, экология және биология)

Зерттеу нәтижелерін ұсыну нысандары:зерттеу тақырыбы бойынша баяндама, компьютерлік презентация

Зерттеу нәтижесі және қорытындысы:

мектептерде қолданып жүрген бордың құрамындағы заттардың адам ағзасына тигізетін зиянды әсері болғандықтан, мектептегі оқушылар мен мұғалімдердің денсаулықтары алаңдаушылық туғызып отыр.Мәселе туындап жүргенімен мектебімізде зерттелмеген,сол себептен де, дәрігерден тынысалу жолдарымен ауыратын балалар бар екенін анықтап, мұғалімдердең,оқушылардан сауалнамалар алу арқылы зерттеу жұмысы қолға алынды.

Мазмұны

Аннотация..................................................................................2

Кіріспе....................................................................................3-4

Бордың шығу тарихы, қасиеттері, қолданылуы..................................5

І.Негізгі бөлім............................................................................6

1.Бордың физико-химиялық қасиеттерін тәжірибе

жолымен анықтау.................................................................... .7-8

2.Тәжірибе бөлімі бойынша қорытынды .............................9-10

II.Мектеп борының мұғалімдер мен оқушылардың

денсаулықтарына әсері.........................................................11-12

1-Қосымша. Дәрігерден алынған мәлімет............................13-14

2- Қосымша. Сауалнама талдауы.........................................15-16

Қорытынды......................................................................... 17-18

Әдебиеттер тізімі....................................................................19

Аннотация

Мені толғандырып жүрген мәселе адам денсаулығы болғандықтан, жобамды күнделікті қолданып жүрген пиязымыздың емдік қасиеті бар екенін біле отырып, зерттеуге алған болатынмын. Пияз өсімдігін қаншалықты, қанша мөлшерде, қандай мақсатта қолданатынымыз әлі белгісіз. Адам денсаулығына пайдалы қандай дәрумендер бар екен деген оймен, оның адамға тигізер пайдалы әсерін білгім келді. Біз болашақ еліміздің жастарымыз, сондықтан да деніміздің сау болғанын қалаймыз. Жалпы барлық мектептегі оқушылар үнемі дәрігердің бақылауында . Сондықтан да оқушының денсаулығын жақсарта отырып, білім береді. Әрине деніміз сау болмаса, онда біз оқи алмайтын едік, денсаулығымыздың мықты болуы ең басты мәселе болып отыр. Бірақ оқушылардың көпшілігі жасанды консерваттармен тамақтанып(чипсы, бургер т.б.), дәрумендерге бай тағамдардың, соның ішінде пияздың қаншама пайдасы бар екенін біле бермейді. Көпшілігі, әсіресе оқушылардың басым көпшілігі пияздың жағымсыз иісінен, тағам ретінде жеуден бас тартады, өзімде осы күнге дейін солай ойлап келген болатынмын. Бірақ пияз өсімддігін зерттей отырып, пікірімнің қате екеніне көз жеткізіп, соны оқушыларға ға жеткізгім келген ойым бар еді.

Жұмыс үш бөлімнен тұрады: кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды

Аннотация

Поскольку проблема, которой я обеспокоена, это здоровье человека, я смогла изучить тот факт, что лук, который мы используем каждый день, обладает целебными свойствами лука. До сих пор неясно, сколько мы,в каких целях используем лука. Я хотела узнать и узучить о его благотворном влиянии на здоровья человека, и какие витамины входят в его состав. Мы будущее нашей страны, поэтому хотим быть здоровыми. Все школьники всегда под контролем врача. Поэтому, чтобы улучшить студенческое образование в области здравоохранения. Конечно, если бы мы не были бы здоровыми, то мы не могли бы учиться, самое главное, чтобы иметь хорошее здоровье. Многие, особенно большинство школьников, избегают употребления неприятных запахов пищи, о которой я тоже думала до сих пор. Но, изучая растения лука, я убедилась, что мое мнение ошибочно, и я хотела донести его до учеников. Работа состоит из трех частей: введение, основная часть, заключение.

Annotation

Since the problem I’m concerned about is human health, I was able to study the fact that the onions that we use every day have the healing properties of onions. It is still unclear how much we use the onions for. I wanted to learn and learn about its beneficial effects on human health, and what vitamins are included in its composition. We are the future of our country, so we want to be healthy. All students are always under the supervision of a doctor. Therefore, to improve undergraduate health education. Of course, if we would not be healthy, then we could not learn, the most important thing is to have good health. Many, especially most schoolchildren, avoid eating the unpleasant smells of food, which I also thought about so far. But, studying the onion plants, I was convinced that my opinion was wrong, and I wanted to convey it to the students. The work consists of three parts: introduction, main part, conclusion.good health. But the school still uses the school borın.Work consists of three parts: introduction, main part, conclusion

Мақсаты: Мектеп борының адам ағзасына тигізетін химиялық,физикалық қасиеттерін зерттеу.

Өзектілігі: мектептерде қолданып жүрген бордың құрамындағы заттардың адам ағзасына тигізетін зиянды әсері болғандықтан, мектептегі оқушылар мен мұғалімдердің денсаулықтары алаңдаушылық туғызып отыр.

Мәселе туындап жүргенімен мектебімізде зерттелмеген,сол себептен де, дәрігерден тынысалу жолдарымен ауыратын балалар бар екенін анықтап, мұғалімдердең,оқушылардан сауалнамалар алу арқылы зерттеу жұмысы қолға алынды.

Кіріспе

Мектептің негізі білім беретін көзі-мектеп боры екені бәрімізге мәлім. Талай жылдардан бері бор мен тақтаның арқасында білім алып жатқан адамдар қаншама. Алайда заман өзгеріп жатыр, мектептің материалдық базасы жаңару үстінде,тақта мен бордың келешекте қажеті де болмайтын шығар.Заманауи кезеңде ғылым мен техниканың дамып,қарыштап жатқанында еліміз ілгері,жаңаша қадамдауда. Қазіргі мектептерде интерактивті,маркерлі тақталар шығып жатыр.Әрине бұндай тақталар әр сыныпта тұрса игі еді. Біздің мектепте 13 сынып бөлмесі бар,ал интерактивті тақта төртеу ,қалған сыныптар мектеп борын пайдаланады.

Оқушылар осы мектепке денсаулықтарын жақсарту мақсатында келеді. Балаларды көпшілігінде тыныс алу жолдарының аурулары кездеседі.Бұндай балаларға бордан таралатын ұнтақтан зиян келетіні белгілі.Бор тақтаның бетінде сызықтар қалдырады,арасында ұсақ тастары бар,көзге көрініп тұрады.Жазғаннан кейін ұсатылып шашылады,адамның киіміне,қолына жабысады. Бордан қолдың терісі құрғап, қатаяды,шаңынан тыныс алу қиындайды.

Бордың адам ағзасына тигізетін әсері туралы мұғалімдерден сауалнама жүргізілді.

Мектеп дәрігерімен кеңесу өткізілді.Тыныс алу жолдарымен ауыратын оқушылар жөнінде мәлімет алынды. Бордың адам ағзасына химиялық әсері бағаланды.

Сондықтан да мектеп борының адам ағзасына тигізетін химиялық қасиеттерін зерттеу жұмысымның мақсаты болды.

Туындаған мәселе: сапасы төмен мектеп борының мұғалімдер мен оқушылар үшін тигізетін химиялық әсерінен түрлі аурулар туындауы мүмкін,ағзаға келтіретін зияны.

Зерттелетін жұмысымның тақырыбы:Бордың адам ағзасына тигізетін химиялық әсері

Мақсаты:Мектеп борының адам ағзасына тигізетін химиялық қасиеттерін зерттеу.

Міндеттері:

Мектеп борының шығу тарихы,оның қасиеттері және қолданылуы жөнінде ақпарат жинау.

Мектеп борының химиялық құрамын анықтау,сандық және сапалық жағын тәжірибе жүзінде зерттеу,оны қаншалықты қолдануға болатынына талдау жасау,басқа мектеп борымен салыстыру.

Мектеп борының адам ағзасына тигізетін әсері жайында мұғалімдермен әлеуметтік сауалнама жүргізу.

Мектеп дәрігерімен кездесу,тыныс алу жолдарымен ауыратын оқушылар жөнінде мәлімет алу.

Мектеп борының ағзаға тигізетін әсеріне талдау жасау.

Жұмыс барысында зерттеудің төмендегідей әдіс-тәсілдер қолданылды:

- қажетті мәліметтерді кітапханадағы оқулықтан,интернеттен іздеу,талдау жасау;

- химиялық тәжірибе;

- мұғалімдерден сауалнама алу,қорытындысын талдау;

-мектеп дәрігерімен кездесу

Бордың шығу тарихы, қасиеттері, қолданылуы.

Бор- кокколито-форидтер деп аталатын планктонды теңіз балдырларына тән кальцитті қаңқалар есебінен қалыптасқан ақ түсті шөгінді тау жынысы, жұмсақ және ұсақталғыш. Суда ерімейді.

Негізінен бордың химиялық құрамында кальций карбонаты мен магний карбонатының аздаған мөлшері мен металл оксидтері де кездеседі. Кварцтың ұсақ түйіршіктері мен теңіз ағзаларының қалдықтарынан жиналған микроскопиялық кальциттің псевдоморфозы бар. Тақтаға жазып жүрген бордың құрамында теңіз жалғанаяқтарының қаңқаларынан тұрады. Теңіз жалғанаяқтарының өлген қаңқалары теңіздер мен мұхиттардың түбінде шөгінді болып, жиналады. Мыңдаған,миллиондаған жылдар бойы жиналған үйінділерден әкті,борлы таулар қалыптасады.Бұл таулар судан биіктеп құрғақ жерде тау жыныстарын түзеді.

Жүздеген жылдар бойы борды адамдар түрлі мақсатта қолданып келеді.Мектепте қолданып жүрген борлар ұсатылып қалмауы үшін,байланыстырушы қоспалар қосылады.Бояулар қосып,түрлі-түсті борлар да алуға болады.

Бор — борлы қағаз жасауда қажетті өнім,сапалы баспа қағаздарын шығарғанда қолданады.Ұсақ бор ақтау жұмыстарына,қабырға,төбелерді әктеуде пайдаланады.Ағаш діндерін қорғау үшін қолданады.

Борды бояу өнеркәсібінде,ағарту жұмыстарына,резеңке,қағаз,қант жасағанда пайдаланады.Қант өнеркәсібінде қант қызылшасының түсін ағарту үшін,сіріңке өнеркәсібінің де қажетті өнімі ретінде жаратады. Полипропилен және полиэтилен өндіргенде қосымша зат ретінде қолданады. Адам ағзасына кальций элементі бар,жетіспеген жағдайда тағамға қосымша тамақ ретінде ұсынады.

Борды шыны өнеркәсібінде,шыныны қайнату кезінде қосады. химиялық әсерлерге қарсы қасиеті бар болғандықтан оны кеңінен қолданады.

І Негізгі бөлім.

Бордың физико-химиялық қасиеттерін тәжірибе жолымен анықтау.

Ақпарат жинау барысында келесі көрсеткіштер анықталды:

түсі;

үгілгіштігі;

былғағыштығы ;

қаттылығы.

«Бордың негізгі сапалық көрсеткіштері» кестесі

Сынама алынған жер №19 ЖОББМ

Түсі ақ

Үгілгіштігі орташа

Былғағыштығы орташа

Қаттылығы жоғары

Химиялық құрамы %:

85-98 CaCO3 0,2-0,3 MgO 0,5-0,6 SiO2 0,2-0,4 Al2O3

0,02-0,7 FeO + Fe2O3

Физикалық қасиеттері: Тығыздығы 2,70 – 2,72г/см; салмағы 1,42- 1,56 г/см; ылғалдылығы 30-33%

Мектеп борына сапалық талдау жасау

Бордың негізгі құрамына кальций карбонаты кіреді.Табиғи бордың құрамында ешқандай қоспалар болмайды.Қолданылып жүрген борлардың құрамында крахмал,ғаныш (гипс) сияқты байланыстырғыш заттары болады.