Даланың дара ұстазы тақырыбына арналған ашық сабақ

Даланың дара ұстазы

Ы.Алтынсариннің «Қыпшақ Сейітқұл әңгімесі».

Сабақтың мақсаты: Білімділік. Ы.Алтынсариннің шығармашылығымен тереңірек таныстыру; әңгіменің тақырыбы мен жазушының идеялық мұратын мәтінге сүйене отырып ашу. Дамытушылық. Шығарманың эстетикалық, идеялық мәнін түсіне білуге; өзіндік талдау, жинақтау жасап, ойлай білуге дағдыландыру; жеке, топтық жүмыста шапшаңдық, тапқырлық танытуға, ойын әдеби тілмен өрнектей білуге төселдіру. Тәрбиелік. Отан, болашақ алдындағы борышын сезінуге, елін, жұртын сүюге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: модельдеу, салыстыру.

Сабақтың өту әдісі: сұрақ-жауап, талдау(анализ), жинақтау (синтез), шығармашылық.

Сабақтың көрнекілігі: геометриялық фигуралар, кеспе парақшалар, слайд.

Сабақтың өту барысы.

І. Ұйымдастыру (үш топқа бөлу)

ІІ. Мұғалімнің кіріспе сөзі...

ІІІ. Мәтінмен жұмыс. Блум жүйесі бойынша мәтінге талдау жасап, әр азат жолдағы түйінді ойды тауып, бөліп алу.

Мысалы. а) Анализ

1) Ел болу, авторлық идея

2) Қолайлы жер іздеу

3) еңбек күйі

4) Ел қауіпсіздігі

ә) Синтез

Ел қауіпсіздігі

Еңбек күйі

Ел болу

Қолайлы жер

б) Модельдеу. Ы.Алтынсариннің осы әңгімесі арқылы «Ел болудың» моделін асап бергендігіне көз жеткізу.

в) Шығарма кейіпкерлеріне талдау жасау. Кітаппен жұмыс арқылы Сейітқұлдың ағасының бейнесін ашу.

г) Венн диаграммасы.

Сейітқұл мен ағасын салыстыра отырып, арасындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтарды табу.

ІV. Жеке оқушылармен шығармашылық жұмыс.

1. Еркін жазу стратегиясы. «Даланың дара ұстазы» (Ы.Алтынсариннің шығармашылығы туралы шағын шығарма жазу)

2. «Өзен» өлеңін қара сөзге айналдырып жазу

3. Сейітқұлға мінездеме жазу.

V. Топтық жұмыс. Шығармашылық жұмыс. «Түсініктеме беру, түсіндірме сөздік жасау».

1. «Барымта» сөзіне түсініктеме беру.

2. Әңгімедегі басқа тілден енген сөздерді теріп жаз, ол сөздердің қолдану себебін түсіндір.

3. Әңгіме қай стильде жазылған? (баяндау, суреттеу, диалог т.б)

VI. Жетекші сұрақтар арқылы шығарманың идеясын ашу.

1. Қалай ойлайсыңдар, осы әңгіме арқылы Ы.Алтынсарин не айтпақшы болды?

2. Отырықшылық не үшін керек болды?

Осы сұрақтарға жауап ала отырып, оның арғы түбінде қазақтың құнарлы жерлерінен айырылып қалу қаупінен сақтандырған Ыбырайдың көрегендігі жатқанын сөз қылу.

VII. Топтық жұмыс.

Ы.Алтынсарин кім? Ол туралы не білеміз?