Дәрумендер денсаулық кепілі бойынша 7-сынып жоспары

Қысқа мерзімді сабақ жоспары

Сабақтың тақырыбы: Дәрумендер-денсаулық кепілі

Мектеп: Б.Саттарханов атындағы Түркістан облыстық олимпиада резервінінің мамандандырылған мектеп-интернат-колледжі

Күні: 20.10. 2017ж

Мұғалімнің есімі:Джакипова Ұ.

Сынып: 7

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабаққа негізделген оқу мақсаты

(мақсаттары)

Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну.Сөйлеу тіліндегі интонация,кідіріс,логикалық екпіннің мәнін түсініп қолдану

Сабақ мақсаттары

Бағалау критерийлері:

Барлық оқушылар: тақырыпты түсінеді

Оқушылардың басым бөлігі: дәрумендердің қважеттілігін анықтай алады

Кейбір оқушылар: дәрумендердің адам ағзасы үшін пайдасын топтастыра алады

Дәрумендердің пайдасын анықтайды

Мәліметтер бойынша мәтін құрастырады

Мәтіндегі ақпарат пен көзқарасты анықтайды

Тілдік мақсат

Дескриптор

Пәнаралық байланыс

Құндылықтарға баулу:

Негізгі сөздер мен тіркестер Денсаулық, спорт, тазалық,әңгіме, дәрумен

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Талқылауға арналған тармақтар дәрумендердің пайдасы,сұхбат

Тыңдалған мәтіннің мағынасын анықта алады

Мәліметтерді тақырыпқа сай жазады

Өзіндік көзқарасы бар

Дене шынықтыру,биология

Өзіне және айналадағы адамдарға құрмет;

Ынтымақтастық;

Жауапты азаматтық позиция;

Отбасы мүшелеріне, құндылықтарға деген құрмет;

Өмір бойы білім алу.

Алдыңғы тақырып

Дәрілік шөптердің пайдасын анықтау

Жоспар :

Жоспарлан

ған уақыт

Өзіңді өзің бағала , мәтін оқыту , О/1,Ж/3,Ж/4 жаттығулармен жұмыс

Ресурс

тар

Басталуы

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен сәлемдесу,сыныпты түгендеу

Өтілген тақырыпты пысықтау

Кеспе қағаздар

Ортасы

Дәрумен — адам мен жануарлардың тіршілігіне, олардың ағзасындағы зат алмасудың бірқалыпты болуы үшін аз мөлшерде өте қажетті биологиялық активті органикалық қоспалар. Дәрумен (латынша vіta – тіршілік) туралы ілімнің негізін 1880 жылы орыс дәрігері Николай Лунин салды. 1912 жылы поляк дәрігері Казимеж Функ сол кезге дейін жасалған тәжірибелер нәтижесін қорытындылап, ғылымға дәрумен терминін енгізді.

Дәрумендердің көпшілігі ферменттердің негізгі құрамдас бөлігі болып табылады. Ағзада үздіксіз жүріп жататын химиялық реакциялар, мысалы, ішкен тағамның, мал азығының ыдырап, қорытылуы, ферменттердің қызметіне байланысты. Тағамның құрамында дәрумен жеткіліксіз болса, адам әр түрлі ауруға шалдығады. Ал дәруменді (әсіресе, А және D дәрумендерін) шамадан тыс көп қабылдау ағзаның улануына (гипервитаминоз) соқтырады. Ол көбінесе, жас балаларда жиі кездеседі. Қазір барлық дәрумендерді суда еритін дәрумен, майда еритін дәрумен және дәрумен тектес заттар деп бөледі.

Дәруменнің мал үшін де маңызы зор. Мал азығында дәрумен жеткіліксіз болса, малдың өнімі төмендейді, олар жүдеп, әр түрлі ауруларға шалдығады. Мал азығында А, Д, Е, К дәрумендері жеткілікті мөлшерде болуы қажет. Мысалы, А дәрумені жетіспеген жағдайда сиыр не бие көз ауруына шалдығады, сүті кемиді, сондай-ақ олар қысыр қалуы, іш тастауы мүмкін. Малға қажетті дәрумен балауса шөпте, жоңышқада, сүрленген шөптерде, тағыда басқа болады. Қыста адәруменозға шалдыққан, тағыда басқа түрлі жағдайлармен жүдеген малға дәрумен концентраттарын, сәбіз, балық майы, тағыда басқа дәрумені мол азық беру керек. Мал азығындағы дәрумен мөлшерін көбейту үшін арнайы дәрумен препараттары мен құрғақ ашытқылар шығарылады.

Құнарлы тағамдар

Дәрумен жетіспеушілік, авитаминоз – күнделікті ішетін тағамда дәрумендердің жетіспеуінен, олардың бойға сіңуінің бұзылуынан не дәрумен синтезделуінің тежелуінен туатын аурулар. Егер адам үнемі дәрумені аз, бірыңғай тағаммен (консервіленген, кептірілген, рафинадталған) тамақтанса, ағзаға, негізінен көмірсулар (қант, тағы да басқа) ғана түсіп, ақуыз бен…