Дәстүрлі оқыту туралы Қазақстан тарихы семинары

Дәстүрлі сабақ

Адамға тіл, құлақ қандай керек болса, білім де

сондай керек. А. Байтұрсынұлы. Оқытушы өз өмірінде 25 мыңнан астам сабақ береді екен. Білім сапасының жоғары болуы, оқытушының өз міндетіне, шеберлігіне байланысты. Әр оқытушының өзіндік әдіс - тәсілі бар. Қандай әдіс – тәсіл болса да, оқушыны ойлантуға жетелеумен бірге оны ортаға салуға, басқалармен пікір таластыруға жетелеуі тиіс. Оқытушы жұмысы ұдайы ізденісті, еңбек сүйгіштікті қажет етеді.

Дәстүрлі сабақ - қалыптасқан дәстүр бойынша оқу материалдарының дәлме-дәл кескіні. Дәстүрлі оқыту үрдісінде оқытушы оқушыларын толық қамти отырып оқытады. Дәстүрлі оқытуда оқытушы мен оқулық маңызды қызмет атқарады, олар оқушыларды білімге жетелейді. Дәстүрлі оқытуда оқу процесін басқарушы оқытушы және орындаушылар оқушылар болып табылады. Дәстүрлі педагогикалық әдістерге бақылау, әңгіме, тәжірибе,сауалнама, әңгіме, тест жүргізу, т.б. жатады. Дәстүрлі сабақта оқытушы – білімді жеткізуші. Дәстүрлі сабақтың түрлері: Жаңа оқу материалын оқу сабағы, дағдыны қалыптастыру, қайталау сабағы, Бекіту, Қорытынды сабақ, Аралас сабақ. Практикалық сабақ. Білімді тексеру сабағы. Дәстүрлі сабақ – жиі қолданылатын сабақ түрі. Сабақ үстінде өткенді қайталау, жаңа материалды меңгеру, пысықтау және тексеру, бағалау жұмыстары оқушы-лардың логикалық ойлау қабілеттерін арттырады. Сондықтан, ол оқытушының оқу ісін ұйымдастыруында және оқушылардың оқу материалын түсінуіне өте қолайлы. Дәстүрлі сабақ сабақтарда көптеп қолданылады. Сабақ құрылымы деп-сабақтың барысында оның құрамды бөліктерінің, кезеңдерінің бір-бірімен ұштасып, белгілі тәртіппен жүзеге асырылуын айтады. Сабақтың құрылымы бірнеше кезеңнен тұ

№ Сабақ бөлімінің аты Теориялық сабақ 2- сағ

Тәжірибелік

сабақ 4- сағ 1 Ұйымдастыру кезеңі 5-мин 5-мин

2 Үй тапсырмасын сұрау 20-мин 15-мин

3 Жаңа тақырыпты түсіндіру Жаңа тақырыпты бекіту

40-мин 10- мин

4 Тәжірибе жұмыстарын, манипуляцияларды орындау техникасын түсіндіру және көрсету

- 45-мин

5 Оқушылардың өзіндік жұмысына әдістемелік нұсқау беру

- 10-мин

6 Оқушылардың өзіндік жұмысы - 90-мин

7 Сабақты қорыту 5-7мин 10-мин

8 Үйге тапсырма беру 5-7мин 5-мин

Барлығы: 90-мин 180-мин

Сабақтың тақырыбы : Тақырып жоспарға, типтік

бағдарламаға тиіс болу қажет.

Сабақ 3 мақсатта құрылады.

1.Білімдік: оқушыларды білім, білік, дағды жүйесімен қаруландыру.

2.Тәрбиелік: Сабақ барысында оқушының алдына оқытушы бір тәрбиелік мақсатты қоя отырып, бірнеше мақсатты да қарастыруы мүмкін. Немесе бір тәрбиелік мақсатты бірнеше сабақ барысында қарастырады, өйткені оқушының бойында бір қасиетті бір сабақта тәрбиелеу мүмкін емес. Барлық адамгершілік қасиеттер оқытушы тарапынан тәртіп, әділдік. жолдастық, сыпайылық негізінде тәрбиеленуі қажет. Тәрбиелік мақсатты қоюда оқушының бойында патриоттық қасиеттерді тәрбиелеу өте маңызды аспектілердің бірі, өз Отанына деген сүйіспеншілік, оны қорғау, дамыту бойынша жауапкершілік бұл өте маңызды қасиеттердің бірі.

3.Дамыту: Бұл мұғалім үшін ең күрделі мақсаттардың бірі. Мұнда екі себеп бар. Біріншісі мұғалімнің сабақ сайын жаңа дамытушылық мақсатты құруға ұмтылуында және оқушының даму процесінің баяу жүретінін ескермеуінде.

Сабақтың түрі : Сабақтың түрі мен әдісі дидактикалық мақсатымен анықталады: жаңа білімді қабылдау, өткен сабақты қайталау,инновациялық техналогияны ендіру,тәжірибелік білік пен іскерлік дағдыны қалыптастыру. Сабақты әр түрлі етіп ауыстырып өтуге болады.Сонда ғана

оқушыларға қызықты әрі сабақ түсінікті болады.

Сабақтың әдісі : Оқытушы оқу материалын ауызша,

жазбаша жаттығулар, лабораториялық, тәжірибелік жұмыстар

жүргізу арқылы есептер шештіру, ситуациялар тудыру,

кестелер жасау арқылы түсіндіреді.Әдістерді қолданудағы

негізгі мақсат – оқушылар білімінің нақты, берік, саналы, сапалы

болып, оларды ойлауға, ұзақ есінде сақтауға, дамытуға

мүмкіндік тудыру. Олар – лекция, түсіндіру, әңгімелесу. Бұлар

көбіне сабақтың жаңа білімді хабарлау кезінде теориялық

мәселелерді түсіндіру барысында пайдаланады.

Сабақтың көрнекілігі– Оқытушы сабақта тақырыпқа

байланысты көрнекіліктерді (табиғи, жасанды, техникалық,

дыбыстық және көрнекі құралдар) пайдаланып тақырыпты

түсіндіреді. Оқу құралдарына оқу кітаптары, көрнекі және

техникалық құралдар жатады. Көрнекі құралдар – кестелер,

сызбалар, чертеждар, суреттер, фотосуреттер, альбомдар,

тарихи, экономикалық – географиялық карталар т.б.

Техникалық құралдар – үнтаспа, телеарна, бейнетаспа,

компьютер т.б. Көрнекі әдістерді пайдалану барысында

ақпараттық материалды игеру оқу процесінде көрнекі

құралдар сүлбе (схема), кесте, сурет, модельдер, приборлар,

техникалық құралдарды тікелей қолдануға тәуелді.

Бұлардың бәрі оқушының сезім тетіктеріне ықпал жасауға

негізделіп, сөздік және практикалық әдістермен бірге

пайдаланады. Көрнекіліктің түрлері: жасанды /макеттер,

муляждар, суреттер, карталар, фотографиялар, плакаттар,

т.б.( графикалық /схемалық-графикалық бейнелер,

таблицалар, кестелер т.б.дыбыстық /таспаға жазылған көркем

сөз, музыка, ұлы адамдардың ойлы сөздері, халықтың мақал-

мәтелдері, техникалық /киноаппараттар, диафильмдер,

диапозитивтер, диопроэкторлар, эпидиаскоптар, телевизор,