Дене жаттығуларының жүрек жұмысына әсері, 8-сынып

Бүгінгі сабақ не туралы?

https://twig-bilim.kz/kz/film/factpack-heart

Сабақтың тақырыбы : Дене жаттығуларының жүрек жұмысына әсері

Сабақтың мақсаттары : физикалық жүктеменің жүрек жұмысына әсерін зерттеу

Бағалау критерийлері:

Мөлшерлі жүктемеге дейін және кейін тамырдың соғуын санау арқылы жүректің соғу жиілігін салыстырады;

Жүрек қалай соғады?

Тыныштық жағдайда жүректің жиырылу жиілігі баяу ма, әлде жиі ме?

Дене жұмысы немесе жаттығу жасау кезінде жүрек бұлшық етінің жиырылуы арта ма, кеми ме? Неліктен?

Зертханалық жұмыс: Жүректің қалыпты жағдайдағы және жүктемеден кейінгі соғу жиілігін анықтау

Критерий:

Мөлшерлі жүктемеге дейін және кейін тамырдың соғуын санау арқылы жүректің соғу жиілігін салыстырады;

Дескрипторлар:

Мөлшерлі жүктемеге дейін және кейін тамырдың соғуын есептейді;

Тамырдың соғуын есептеу арқылы жүректің жиырылу жиілігінің өзгерісін анықтайды;

Жүктемеге дейінгі және кейінгі тамыр соғу жиілігін санап мәліметтерді кестеге толтырады;

Алған деректерді өңдеп, график түрінде көрсетеді;

Нәтижені салыстырып, талдайды;

Қорытынды жасайды.

Тамырдың соғуы

Жүрек жиырылған сайын артерия қабырғасында пайда болатын ырғақты тербеліс.

Тамырдың соғуы бойынша жүректің 1 минуттағы жиырылу санын анықтауға болады . Тамырдың соғу толқынының артериямен таралу жылдамдығы 10м/с құрайды.

Тамырдың соғуын анықтау жолдары

Тамырдың соғуы

Тамыр лүпілі (пульс) білезіктің ішкі жағынан, яғни кәрі жіліктің артериясынан,табанның сырт жағындағы артериядан оңай сезіледі.

Тамырдың соғу жиілігі ересек адамда тыныштық кезінде 60-70 соққыны құрайды және ол адамның дене еңбегіне, эмоциялық жай –күйіне байланысты өзгеруі мүмкін. Жүректің түрлі аурулары кезінде аритмия – тамырдың соғуында ырғақсыздық пайда болуы мүмкін

Қорытынды:

Дене жаттығулары кезінде жүректің соғуы жиілейді.

Себебі жүректің қан тамырлары арқылы қанды айдау жылдамдығы артады, оның есебінен дене мүшелері мен жасушалары оттегі және қоректік заттармен жақсы қамтамасыз етіліп, энергия жеткілікті болады.

Дене жаттығуларынан кейін жүректің жұмысы 4-5 минутта қалпына келсе, жүрек қызметі қалыпты болып саналады

Жүректің қалыпты қызметіне қажетті жағдайлар:

Дене жаттығуларын жасау

Қалыпты еңбек ету

Белсенді өмір салтын ұстану

Тиімді демалу

Жүректің оттегі және

қоректік заттармен

қамтамасыз етілуі

жақсарады,

жүрек бұлшықеттері

дамиды және

қан ағысының

мөлшері көбейеді

Зиянды әдеттерден арылу

Жүректің жаттыққандығын тексеру