Дислалияны түзетуге арналған жеке бағдарлама

Түзете - дамыту бағдарламасы

(топтық және жеке сабақтарға арналған)

Оқушының (оқушылардың) аты жөні: ____________________________________________________________________________________

ПМПК қортындысы (болған жағдайда)__________________________________________________

Жасы ________________________________________________________________________________

Зерттеу жүргізілген_ күні________________________________________

Логопедиялық қортынды: _______________________________________________________________________________________

Оқушыны жеке дамыту бағдарламасы бойынша түзету жұмысының жоспары

Оқыту кезеңі

Коррекциялық жұмыстың негізгі мақсаты

Түзету жұмыстарының міндеттері

Ынталандыру

Баланың тіл кемістігін түзету үшін психологиялық дайындау

Баланың қызығушылығын әдемі, сауатты сөйлеуге бағыттау.

Өз өзіне деген сенімін арттыру, орындалар әр тапсырманың алдында және соңынан баланы мақтау.

«Мен жақсы баламын», «Мен әдемі сөйлеймін», «Мен ата анамның мақтанышымын» т.б әдістер арқылы баланың өзін өзі бағалауын арттыру.

«Баспалдақ», «Нысананы дәлде» ойындарын түзету жұмыстарына әрдайым қолдану.

Тыныспен жұмыс

Мұрынмен тыныс алып, ауызбен дем шығаруды қалыптастыру.

Ауа күшін тиімді пайдалануды үйрету.

Дұрыс тыныс алуды қалыптастыруға арналған ойындар.

«шар үрлеу», «желдеткіш» ойыны, «футбол»

Дауыс күшін реттеуге, дұрыс қалыптастыруға арналған жатығулар.

Баланы сөйлеу кезінде дыбыстардың дұрыс айтылымына мән беруге үйрету, өзін өзі қадағалауға үйрету

Дайындық кезеңі

Артикуляциялық аппаратты дыбыстарды қоюға дайындау

Артикуляциялық моториканы жетілдіру жаттығулары.

1.Жалпы артикуляциялық жаттығулар жасату

2. Қойылатын дыбысқа қатысты арнайы жатығуларды жасау

«Орманда адастық», т.б

«Асық» ойыны

«Адасқан әріптер» ойыны

Дыбысты қою

кезеңі

Дыбыс қою

Дыбысты жекелей айтып машықтандыру

«Арыстан ырылы», «Мотор», «Дыбысты дұрыс ата»,

«Табиғат шуылы» ойыны, «Құстардың дауысы» т.б

Машықтандыру кезеңі

Қойылған дыбысты дұрыс айтуға машықтандыру

Буын түрлерінде айту (ашық буындарда, жабық буындарда, тұйық буындарда) машықтандыру.

Қойылған дыбысты дауыссыз дыбыстармен қатар айтқызып тілдің қимылын жаттықтыру

«Буын ағашынан алма теру», ойыны

Қысқа сөздерде айту

Арнайы көрнекіліктер арқылы сөз басында, сөз арасына, сөз соңына қойып айту.

Қойылған дыбыстарды сөйлеу тілінің барлық құрылымдарында сауатты қолдану әрекетін қалыпастыруға дайындық. «Дымбілместен хат келді» ойындары.

Ырғақ ұстауды дамыту

Баланы ритмикалық анализ жасауға үйрету

Ырғақ ұстаудың қарапайымнан бастап күрделі түрлерін игеру.

Ырғақты жалпы және ұсақ моторикамен үйлестіру.

Ырғақты артикуляциялық моторикамен үйлестіру

Ырғақты нейропсихологиялық жаттығулармен үйлестіру

Қойылған дыбысты ырғақпен үйлестіре ьуында, сөздерде, қимыл әрекеттермен үйлестіре айту.

Саусақ жаттығулары

Жеке сабақта сөйлеу тілінің дұрыс қалыптасуына байланысты саусақ жаттығуларын тиімді қолдану. «Жапалақ», «шынжыр», «көзілдірік»

Фонетикалық есту қабілетін және икемділігін дамыту.

Сөйлеу тіліне жатпайтын дыбыстарды жалпы және локальды

қабылдау қабілетін дамыту. Сен не естідің? – Орман.

Бұл ненің үні? -Құстың шиқылы

Дыбысқа деген бағдарлау – іздеу реакциясын дамыту.

Дыбыстық белгілердің кең диапазонын, сөйлеу тілінің интонациялық, түрін баланың есінде бекіте отырып, қалыптастыру.

Ырғақ сезімінің сенсомоторлық компоненттерін дамыту.

Еркін зейінін дамыту.

Ажырату кезеңі

Аудиотренинг

Тілдік және тілдік емес дыбыстарды ажырату. «Табиғаттағы шуылдар». Табиғат шуларының дыбыстары жазылған аудио ссылкалар,

Тыныштықты тыңдау «Үнсіздік ойыны»

«Аңдар мен жануарлар қалай дыбыстайды ойыны»,

Фонематикалық қабылдауды дамыту. «Дыбысты ұстап ал», «Буынды қағып ал», «Көбелекті гүлге қондырайық» ойындары

Қойылған дыбысты өзге ұқсас дыбыстардан ажырата алуды үйрету

Буын ішінен дыбысты бөліп алу

Сөз ішінен жеке дыбысты бөліп қарау.

Сөзге дыбыстық талдау мен жинақтау жасау ды үйрету.

Дыбысты сөзге, сөйлемге,

тақпақ, жаңылтпаштарға қосып айту

Қойылған дыбыстарды сөйлеу тілінің барлық құрылымдарында сауатты қолдану әрекетін қалыпастыру

Дыбыстың сөздегі орнын анықтау.

Дыбыс пен таңбаны сәйкестендіру. «Монтоссори тақтасы»