Филогенетикалық шежіре ағашы және кладограммалар ашық сабағы

Қысқа мерзімді жоспар

Бөлім:

Эволюциялық даму. Селекция негіздері. Тірі ағзалардың көптүрлілігі.

Педагогтің аты-жөні:

Аймуханов Роман Болатович

Күні:

Сыныбы: 10

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Филогенетикалық шежіре ағашы. Кладограммалар. Түсінік «Соңғы әмбебап жалпы ата-тек». Модельдеу «Кладограмма құру».

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

10.1.1.2 - филогенетикалық карталарды (кладограммалар мен филогенетикалық ағаштарды) құру және түсіндіріп беру

Сабақтың мақсаты:

Филогенетикалық ағаш туралы түсінік қалыптастыру.

Филогенетикалық ашты құрудағы әдістерін пайдаланып кладограмма моделін құру.

Тілдік мақсаттар

Пәндік лексика және терминология:

филогенетикалық шежіре, кладограмма, клада, тамыр, түйін, бұта, жапырақ, дивергенция, конвергеция, монофилитикалық топ, полифилитикалық топ, парафилитикалық топ, Соңғы әмбебап жалпы ата-тек (LUCA)

Ойлау дағдылары

білу, түсіну, қолдану

Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту

5 мин.

Ұйымдастыру кезеңі:

Оқушылармен амандасу, түгендеу.

Оқушылар шеңберде көршісінен ру сұрасып, байланыс орнату.

3. «Қалауым» әдісі бойынша 3 топтарға бөлу.

Көру қабілеті бұзылған ЕБҚ бар баланың алдыңғы қатарға отыруын қадағалау.

Әр оқушы бір-бірімен топтығымен бөліседі.

Мұғалім 3 оқушы таңдап, олар өз кезектерінде бір оқушыдан, олар екеу, бір оқушы өз таңдауымен топқа қосылады.

Мақсаты: Оқушылар бір-біріне жақын қатынас орнатады, дәстүрді құметтеу. Сыныптың барлығы қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі арттыру.

Жаңа сабаққа кіріспе

3 мин.

Ассоциация әдісімен ой қозғап, сұрақтарды ұжымдық талқылау. қазақтың шежірсі арқылы жаңа сабақ тақырыбы мен мақсатын ашу.

(Бұл сурет неге ұқсайды? Ал сіз шежіре сөзі араб тілінің شجرة – «ағаш» сөзінен шыққанын білдіңіз бе?)

Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара сыныптық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.

Мақсаты: Ашық, еркін ойын айтады

Тиімділігі: оқушының қалыптасқан түсініктерін, өмірдегі бір-бірімен байланыстарын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік ашады.

Слайд 1

Қазақтың шежіре суреті

Сабақтың ортасы

5 мин.

12 мин.

Жаңа сабақтың мазмұнын игеру үшін материал жүктелген дискқа сілтеме беру. ЕБҚ бар балаға материалды анық, түсті түрде басып беру.

Жұптастыра, материалдан жаңа терминдер, ұғымдарды мағынасын түсінгенін өзара тексерту.

Өзара бағалау бойынша нұсқаулық: Білімді тексеруге арналған кейбір сұрақтар: Неге....

Мұны қайдан білесіз....

Сізде қандай дәлелдер бар...

Сіз не ойлайсыз…

Сіз келісесіз бе…

Сіз түсіндіре аласыз ба…

Мұны істеу үшін не істеу керек…

ЕБҚ бар баланың жұбымен үйлесімді қатынас орнатуды назарда ұстау, қажет болса көмек беру.

a) Топтарға семантикалық карта татрату. Алдымен толқтырғаннан кейін, сол бойынша кладограмма моделін құрылады және таптар арасында қорғалады. Модель 2D, 3D болуы мүмкін, сондықтан қажет құралдар дайындау. (бұташықтар, тақыма жіп, А3 не А4 қағазы, жануарлар суреттері, түрлі түсті маркерлер, карандаш, сызғыш, желім, қайшы)

Нұсқаулық: Кладограмма моделін құряғанда тамырынан жапырағына қарай уақыт бағытымен сәйкес келетінін ұмытпаңыз. Құрылатын топқа ата-тек болатын ағзаны бірінші анықтап алыңыз.

b) Құрған кладограммаларынан Maniraptora, құстар, жорғалаушылар кластарын және жылықандылар топтарын монофилитикалық, полифилитикалық және парафилитикалық топтарға жіктеуді тапсыру.

Болжамды жауап төмендегідеу бейнеде алынады.

Жүз жылдан астам уақыт бұрын Дарвин былай деп жазды: «Мен уақыт келеді деп сенемін, бірақ бұл кезде өмір сүрмеймін, бізде табиғаттың әрбір ұлы патшалығының өте сенімді отбасылық ағаштары болған» (Буркхардт пен Смит, 1990).

Осындай барлық ағзалар кіретін ағаш құру мүмкін бе және оның түпкі тамырында тұрған ағза қандай қасиеттері болады деп ойлайсыз. Тұжырмдамаңызды делелдермен келтіуге тырысыңыз.

Соңғы әмбебап жалпы ата-тек (LUCA) туралы атылады.

Әр топта оқушылар планшет, ұялы телефондары арқылы өздерінің google аккаунттары кіріп материалымен танысады.

Жұптар өзара келісіп,бірі терминдерді, екіншісі оның анықтамаларын сұрайды. Кейін бірін-бірі бағалайды.

Топта оқушылар бір-бірімен білімдері мен пікірімен алмасып, картадағы ағзалардың белгілері танысады, моделдеу түрін таңдап дайындайды.

Топ өз модельдерінен 3 топты анықтан көрсетеді.

Барлық тірі ағзалардың ата-тегін болжамды қасиеттерімен танысады.

АКТ, e-mail қолдану пайдалана отырып ақпаратпен тиімді, әрі тез жұмыстауға машықтанады. Уақыт бойынша саралау.

Мақсаты: Оқыған ақпаратты өзара қайта сұрастыра отырып жаңа сөздерді, олардың анықтамасын есте сақтайды