физика элективті курс 8 сынып оқушыларына арналған

БАҒДАРЛАМА элективті курс гимназиялық (лицейлік) компоненттің арнайы курстары

мектеп және оқушы компонентінің арнайы курстары

«ФИЗИКАЛЫҚ ҚҰБЫЛЫСТАРДЫҢ МУЛЬТИМЕДИАЛЫҚ

КОМПЬЮТЕРЛІК МОДЕЛІ»

8 сынып оқушыларына арналған

(8-сынып – 34 с.)

Иманова Салтанат Сапрабековна №119 мектеп-лицейдің физика пәнінің мұғалімі

Пікір жазғандар: Бисембаев Қ – Абай атындағы ҚазҰПУ-і, техника ғылымдарының докторы, профессор. Тиреуова С.М. - №119 мектеп-лицейдің жоғары санатты физика пәнінің мұғалімі.

Түсініктеме хат мазмұны

«Физикалық құбылыстардың мультимедиалық компьютерлік моделі» курсы 8-сыныпқа арналған физикадан стандартты курстың толықтырылуы болып саналады.

Ұсынылып отырған бағдарлама заманауи ақпараттық технологияларды пайдалану мен электронды ресурстар жасау, және оның мазмұнын жаңа динамикалық демонстрациялық модельдермен толықтыру арқылы жетілдіре отырып оларды білімді актуальдауда, бекітуде комплексті қолдану және тақырыптарға байланысты компьютерлік зертханалық жұмыстар атқару мен сабақ өткізу үлгілерін жасауда қолданылады.

Компьютерлік моделдермен жұмыс жасауды оқушылар аса қызығушылықпен атқарады. Компьютерлі класта сабақ қызықты болумен қатар оның оқыту пәрмені максимал болуы үшін не қажет? Ол үшін оқытушы келесілерді: 1.Модельмен жұмыс жасауда оқушыларға нақты міндет қою керек. Мұндай болмаса оқушылар экранда өтіп жатқан процестің физикалық мағынасына көңіл бөлмей тек ойнап отырады. Тәжірибе көрсеткендей кәдімгі оқушыға нақты модельге немесе виртуал лабораторияға қызығушылығы 3-5 минуттан артпайды, одан кейін «Әрі қарай не істеймін?» деген сұрақ туады. Тәжірибе көрсеткендей мұндай сабақтың нәтижесі мардымсыз болады. 2. Компьютерлік кластағы сабақ нәтижелі болуы үшін сабақ формасы қызығушылықпен өтумен қатар нетижесі де максимал болуы керек. 3. Таңдап алған компьютерлік модель немесе лабораторияға арналған сұрақтар мен есептер таңдалған ресурстардың функционалды мүмкіншілігіне қарай алдын ала құрастырылып берілуі керек. 4. Сабақ соңында оқушыларға қойылған сұрақтарға жауап беріп атқарған жұмыстарының есебін жасауды ұсыну керек. 5. Оқушыларға алдын ала жеке тапсырмаларды беру керек, егер оларды компьютерде жазылып, принтерден шығарылып берілсе тіптен жақсы. 6. Сұрақтарға жауап беріп немесе есептерді

Бағдарламаның мақсаты  физика пәнін оқытуды ақпараттық технологияның дамуына сәйкестендіріп жетілдіру

 оқу материалдарын компьютерлік бағдарламалармен, модельдермен байыту,оларды оқу процесінде кеңінен пайдалану үшін динамикалық демонстрациялық модельдермен толықтырып отыру  компьютерлік зертханалық жұмыстар жасау, жаңа динамикалық модельдерін қалыптастыру және оларды қолдану, әрі сабақ өткізу үлгілерін ұсыну. Бағдарламаның міндеті:

 физика пәнін оқытуды жетілдіруге арналған ғылыми, ғылыми- әдістемелік және оқу-әдістемелік әдебиеттер мен басылымдарға шолу жасап сараптау;  Тәжірибелік жұмыстың, сапалық, графиктік, есептеу мәніне абсалют және салыстырмалы қателігіне назар аудару

 физикалық құбылыстардың мультимедиалық компьютерлік моделін сипаттай білуге үйрете отырып, математикалық аппаратты дұрыс қолдана білу; есептеудің дұрыс шығарылғандығын айырықша көңіл бөлу керек

 физикалық процестерді түсінуге және есеп шығаруды жеңілдетуге икемдік беретін есептердін суреттеріне, графиктеріне, сызбаларына, кестелерге, физикалық тұрақтылар ға назар аудару.

 оқушылардың теорияны берік меңгеруін, практикада яғни ақпараттық құралдар көмегімен виртуалды лаборатория негізінде тексеру

 лабораториялық жұмысты орындау барысында теориялық білімдерін эксперименттік түрде дәлелдеуіне назар аудару.

Бағдарламаның өзектілігі:

Мектеп физика курсындағы компьютерлік модельдердің көпшілі бөлігі «ФИЗИКОН» компаниясының: «Физика в картинках», «Открытая физика 1.1», «Открытая физика 2.0, часть I» и «Открытая физика 2.5, части I и II» мультимедиа курстарында қамтылғаны бізге белгілі. Көрсетілген курстардағы компьютерлік модельдер физикалық тәжірибелердің алғашқы шарттарын өзгерту арқылы оқушылардың көптеген виртуалдық тәжірибелер жүргізе алатын мүмкішіліктері бар. Бұл курстардағы кейбір модельдерде тәжірибе өту барысын бақылаумен қатар сәйкес графикалық тәуелділіктерді сызып көрсете алады. Мұндай модельдер аса бағалы, өйткені оқушылар графиктерді оқу мен оларды сызуда әжептәуір қиындыққа ұшырайды. Компьютерлік модельдерді дәстүрлі сабаққа да оңай ендіруге және оларды қолданып оқытудың жаңа түрлерін ұйымдастыруға болады. Мысал ретінде осы ресурстарды пайдаланып өтуге болатын сабақтардың үш түрін қарастырайық: 1.Білімді бекіту сабағы- есептер шығару және нәтижелерін компьютерлік тексеру Мұндай сабақта мұғалім жеке есептерді оқушыларға өз бетінше шығарып нәтижесінің дұрыстығын компьютерлік тәжірибе жүргізу арқылы тексеруін ұсынады. Компьютерлік тәжірибе жүргізіп шығарылған есептердің нәтижелерін тексеру оқушыларды

Жаңа материалдан алған білімді қорытындылау және жүйелеу этапында оқушыларға компьютерлік моделді немесе виртуалды лабораторияны қолданып өз бетінше кішігірім зерттеулер жүргізіп қажетті нәтиже алу ұсынылады. Көптеген компьютерлік моделдер мен виртуалды лабораториялардың мұндай зерттеулерді әп-сәтте жүргізуге мүмкіншіліктері

бар. Мұндай жағдайда оқытушы зерттеудің тақырыбын құрып, тәжірибені жүргізу және оны жоспарлау барысында оқушыларға көмектесуі керек. 3.Алған білімді және игерген дағдыны комплексті қолдану сабағы – компьютерлік лабораториялық жұмыс

Мұндай сабақ өткізу үшін, ең алдымен сәйкес таратылатын материалдарды, яғни лабораториялық жұмыстардың бланкілерін дайындау керек. Бланкіде тапсырмалардың күрделілігін өсу ретімен орналастыру қажет. Алдында танысу сипатындағы қарапайым тапсырмалар мен тәжірибелік есептер, одан кейін есептеуге арналған тапсырмалар және соңында шығармашылық немесе зерттеулік сипаттағы тапсырмалар берілуі керек. Шығармашылық және зерттеулік сипаттағы тапсырмалар оқушылардың құштарлығын арттырады және қосымша мотивациялау факторы болатынын айта кету керек. Көрсетілген себептерге байланысты сабақтардың соңғы екі этаптары ерекше нәтиже береді, өйткені оқушылар өз бетінше шығармашылық жұмыс атқару барысында білім игереді. Бұл білімдер оларға қорытынды нәтижеге жетуіне керек. Мұндай жағдайда мұғалім оқушыларға білім қалыптастыру үрдісінде көмекші ретінде ғана қатысады.

Тұрақтылау (мазмұндық) бөлім

Физика 8-сынып. Барлығы: 34 сағат I. Физика пәнін оқытуда заманауи ақпараттық жүйелерді пайдаланудың қазіргі кездегі жағдайы, оқыту қарқындылығын арттырудағы компьютерлік модельдерді қолданудың дидактикалық принциптері. (4 сағат) Физиканы оқытуда жаңа ақпараттық технологияны пайдалану. Компьютерлік моделдерді қолданудың дидактикалық принциптері. Физикаға арналған мультимедиа ресурстарына және оларды қолдану әдістемелеріне шолу.

II. Жылу құбылыстары (4 сағат) № 1 зертханалық жұмыс «Температуралары әр түрлi суды араластырғандағы жылу мөлшерлерін салыстыру». № 2 зертханалық жұмыс жұмыс.«Мұздың меншiктi балқу жылуын анықтау» III. Электростатика бөлімі (8 сағат) Нүктелік зарядтардың өрісін зерттеу.Зарядтардың өзара әсерлесуі. Жазық конденсатор өрісін зерттеу.Зарядталған бөлшектің электр өрісіндегі қозғалысын зерттеу

IV.Тұрақты электр тогы (10 сағат) №7 компьютерлік зертханалық жұмыс. Тұрақты ток тізбегін зерттеу. №8 компьютерлік зертханалық жұмыс. Өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау.№9 компьютерлік зертханалық жұмыс. Электр тізбегінде бөлінетін қуатты және ток көзінің пайдалы әсер коэффициентін зерттеу.№10 Компьютерлік зертханалық жұмыс. Алдын ала зарядталған конденсаторды кедергі арқылы тізбектеп тұйықтау.№11 Компьютерлік зертханалық жұмыс. Индуктивтілік катушка мен кедергіні тізбектеп ток көзіне қосу

V. Электромагниттік құбылыстар (4 сағат) №12 Компьютерлік зертханалық жұмыс. «Тұрақты магниттiң қасиеттерiн оқып- үйрену және магнит өрiсiнiң бейнесiн алу». №13 Компьютерлік зертханалық жұмыс. «Электромагниттi құрастыру және оның әсерiн сынау»

VI. Жарық құбылыстары (4 сағат) №14 Компьютерлік зертханалық жұмыс. «Шынының сыну көрсеткiшiн анықтау»

№15 Компьютерлік зертханалық жұмыс.«Жұқа линзаның фокустық қашықтығын және оптикалық күшін анықтау»

Нормативтік бөлім

Курсты оқып-үйрену барысында оқушылар:

Мектеп бағдарламасындағы теорияны практикамен меңгеруге тиіс; Мектепте зертханалық, демонстрациялық және физикалық практикумдарда есептеу техникасын пайдалану тиіс

Есеп шығарудың дағдылары мен мәдениетін қалыптастыруға үйренуі қажет;

Деңгейлік есептер шығаруда теориялық білімдерін қолдана білулері тиіс; Сабақты өткізудің формалары: дәстүрлі сабактар, лекциялар, семинарлар, интеллектуальды турнирлер, виртуальды лабараториялық жаттығулар, ақпараттық технологияны пайдалану

Оқушылардың танымдық іс-әрекеттерін ұйымдастыру формалары: жекелей, топпен.

Курс оқушылардың шығармашылық және зерттеушілік іс-әрекеттерін қалыптастырудың негізі болуы мүмкін. Күтілетін нәтиже: топта бірлескен жұмысқа дағдыланады, білімді функционалдық және шығармашылықпен қолдана алады; сыни ойлау; зерттеу жұмыстарын жүргізуге машықтанады; ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолданады;демонстрациялық және физикалық есептеу техникасын қолданады.

«Физикалық құбылыстардың мультимедиалық компьютерлік моделі»

(8-сынып)

Р/С Тақырыптың аты Оқу мақсаты Сағат саны Білім

өнімі

Барлығ

Лекция

Тәжіри

I-бөлім.Физика пәнін оқытуда заманауи ақпараттық жүйелерді пайдаланудың қазіргі кездегі жағдайы, оқыту қарқындылығын арттырудағы компьютерлік модельдерді қолданудың дидактикалық принциптері Барлығы 4 сағат:теория-3,тәжірибе-1

1. Физиканы оқытуда жаңа ақпараттық технологияны пайдалану

Ақпараттық мәдениеттің негізін қалыптастыру және кері байланыс негізінде программалап оқыту теориясын жасау;

1 1 Ауызша түсіндіру

2 Компьютерлік моделдерді қолданудың дидактикалық принциптері

Физиканы оқытуда жаңа ақпараттық технологияны пайдалану;

1 1 Теориялы

қ білімдерін

толықтыр

ады 3/4 Физикаға арналған мультимедиа ресурстарына және оларды қолдану әдістемелеріне шолу

Компьютерлік модельдер мен виртуалды лабораторияларды пайдаланып,компьютерлік лабораториялық жұмыстарды жүргізу;

2 1 1 Ауызша түсіндіру, көрсетілім

II-бөлім. Жылу құбылыстар Барлығы 4 сағат:теория-2,тәжірибе-2