Гипербелсенді балалармен жұмыс туралы мақала

«ГИПЕРБЕЛСЕНДІ БАЛАЛАРМЕН ЖҰМЫС»

Бүгінде бала тәрбиесіне қатысты мәселе көтерілсе «гипербелсенді» терминін жиі естіп жатамыз. Индиго балалар көптің ортасынан оза шауып шыққан дара болса, ал, гипербелсенділер дегеніміз кім? Оның белгісі қандай? Пайда болу себептері неде? Мұндай бүлдіршіндерді қалай тәрбиелеу қажет?

Көп жағдайда ата-аналар баласының бір жерде отырмай, көп қозғалып, асығып-үсігіп жүретіндігін, айналып жүретіндігін және басқа балалар мен ересектерге кедергі келтіре отырып, қатты сөйлейтіндігін көріп жатады. Бұндай балалар өз қозғалыстарында икемсіз болады және қозғалыс координациясы мен бұлшықеттік бақылау әлсіз болғандықтан барлығын түсіріп, сындырып, жиі сүрініп, құлай беретін болады. Бұндай балалар әдетте бір нәрсеге ойларын жинақтай алмайды, не болса соған алаңдап, сұрақты өте көп қойып, жауабын тыңдамастан, кейіннен тағы да тез жалығатын басқа істерді бастап кетеді.. Осылардың барлығы қысқа уақыт аралығында болып жатады. Кейде осындай баланың энергиясы бірнеше адамға жететін секілді көрінеді. Сондықтан оларды гипербелсенді деп атайды.

Гипербелсенді баланың жалпы болмысын сипаттар болсақ, олардың ең алдымен ұйқысы тұрақсыз болады. Түнде оянып алып ойын ойнап, энергиясының көптігі сонша бір орында тыныш отыра алмайды. Байыз таппай секіріп, жүгіріп, дамылсыз, мазасыз күйде болады. Тез сөйлейді, соның салдарынан кейбір сөздерді толық айтпауы да мүмкін. Өзінің ғана қалауымен жүргенді ұнатады. Бұзықтыққа әуес болған соң айналасындағылардан шағым жиі түседі. Дәрігерлердің айтуынша, мұндай диагноз көп жағдайда туабітті болуы мүмкін.

«Мұны баладағы артықшылық, ауытқушылық немесе кемшілік деп те атауға болмайды. Анасы жүктілік кезінде күйзеліске түссе, оттегі тапшылығы орын алып, ағзаға қажетті дәрумендер жеткіліксіз болса, күні бойы компьютер мен смартфондарға тәуелділік те, немесе үнемі көлікте жүргенде гипербелсенді баланы дүниеге әкелуге себепші болып табылады. Сондай-ақ, жүктілік кезінде жатырдағы баланың салмағының көптігі босану кезінде әртүрлі ауыртпалық тудырады. Жалпы айтқанда босануы ауыр өтеді. Мұның да салдары бұл диагноздың қойылуына әсер етеді. Кесір тілігімен дүниеге келгендердің бірқатарында да осы диагноз табылып жатады. Мұндай балақайлардың сабақта зейін қоюы нашар, есте сақтау қабілеті төмен, қоршаған ортада өзге балалармен тіл табысуы қиын болады. Егер болашақ ананың жүктілігі қалыпты өтіп,…