Ғылым мен мәдениеттің дамуы, 6 сынып сабақ жоспары

Қазақстан тарихынан кеңейтілген сабақ жоспары

Мектеп: «Б Момышұлы атындағы мектеп-гимназия»КММ

Мұғалімнің аты-жөні:Шыныбаева И

Мерзімі:

Қатысқандар:

Сынып: 6

Қатыспағандар:

Сабақ тақырыбы:

Дін және мәдениеттің өркендеуі. Ғылым мен білімнің дамуы Орта ғасырлардағы көрнекті қайраткерлер.

Сабақ мақсаты

орта ғасырлардағы ғылымның дамуына әл-Фараби мен басқа ғалымдардың қосқан үлесін анықтау;

М. Қашғари, Ж. Баласағұни және А. Ясауи еңбектерінің түркі кезеңінде қоғамды сипаттаудағы тарихи құндылығын түсіндіру

Орта ғасырлардың өркендеуі кезеңіндегі Қазақстан аумағындағы ғылым, қоғамдық ой, әдебиеттің даму ерекшеліктерін ұғыну.

Ойлау қызметінің деңгейлері

Білу, ұғыну, пайдалану, бағалау

Бағалау өлшемдері

Оқушы:

түркі кезеңінің қоғамы туралы тарихи, философиялық және әдеби шығармаларды біледі;

түркі ғалымдарының математика, астрономия, география, медицина, логика ғылымдарына қосқан үлесін анықтайды;

Әл-Фарабидің өмірбаянын біледі;

М. Қашғаридің «Түрік тілінің сөздігі» және Ж. Бала- сағұнидың «Құтты білік» еңбектерін орта ғасырлардағы ғылымның бағалы әдеби жәдігерлері ретінде біледі;

түркі елдерінің әлемдік өркениетке қосқан үлесін бағалайды.

Тілдік мақсаттар

Оқушылартөмендегілексикаментерминологияны пайдалана алады: ғылыми және әдеби еңбектер.

Оқушылар диалогке/хатқа қажетті төмендегі сөз тіркестерін пайдалана алады: Қожа Ахмет Ясауи –

«Даналық кітабы», әл-Фараби – «Ғылымдардың жіктемесі туралы сөз», Әбу Райхан Бируни «Өткен буындардың ескерткіштері», «Масғуд кестелері», Жүсіп Баласағұни

«Құтты білік», Махмұд Қашғари «Диуан лұғат ат-түрк», Ахмет Иүгнеки – «Ақиқат сыйы».

Оқушылар төмендегі пайдалы тіркестерді пайдаланады:

X-XII ғғ. – түркі мәдениетінің «Алтын ғасыры» деп аталады,

себебі … .

Құндылықтарға баулу

ЖүсіпБаласағұнидың«Құттыбілік»шығармасынан алынған үзінді мысалында білімге келіп-кететін құндылық

емес екендігіне тәрбиелеу. Біздің бабаларымыздың ғылыми және әдеби мұрасын ұғынуға және оны құрметтеуге баулу.

Пәнаралық байланыс

Дүниежүзі тарихы, география, дінтану.

Тақырыпбойынша осыныңалдындағы

білім

Исламныңтүркіғылымыменруханимәдениетінің өркендеуіне тигізген ықпалын біледі.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған

кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығулар түрлері

Ресурстар

Сабақтың басталуы. Ұйымдастыру сәті

(7 мин.)

Сабақтың психологиялық ахуалы:

Талқылау сұрақтарынан бастаймын:

Түріктердің рухани және материалдық мәдениетінің басты жетістіктері қандай?

Әлемдік мәдениеттің дамуына түріктер қандай үлес қосты?

Ғылым дегеніміз не? Ғылымның қандай түрлерін білесіздер?

Сабақтың оқу мақсаттары мен бағалау критерийлерімен таныстырамын.

Жаңа тақырып бойынша қысқаша түсінік беріп өтемін.

Н.С. Бакина және т.б.

Қазақстан тарихы оқулығы

6-сынып. Алматы, Атамұра, 2018 ж. Практикалық тапсырма.

X-XIII ғғ. ғылым мен әдебиет

Жаңа мате- риалды оқу 15 (мин.)

ФТ тапсырма

Семантикалық карта. Дұрыс жауапқа «+» белгісін қояды

Ғұламалар

Туған жылдары

870-950 ж.ж