Каспий теңізінің экологиясы туралы ғылыми жұмыс

Қазақстан Республикасы оқу-ағарту министірлігі

Облыс,

аудан,

мектеп

(толық атауы)

Ғылыми жоба тақырыбы:

«Каспий теңізінің экологиясы»

Бағыты:

Автор:

Жетекші:

2022-2023 оқу жылы

Мазмұны:

І. Кіріспе

ІІ.Негізгі бөлім

Каспий теңізінің экологиялық жағдайы

Каспий теңізінің ластану себебтері

Каспий теңізін қорғау

ІІІ. Қорытынды

ІҮ. Қолданылған әдебиеттер тізімі

Бүгінгі таңда Каспий теңізінің экологиялық жағдайы өте күрделі, апат алдында тұр. Бұл экожүйе табиғаттың да, адамның да әсерінен өзгереді. Бұрын теңіз балық ресурстарына бай болған, бірақ қазір кейбір балық түрлеріне жойылу қаупі төнді. Сонымен қатар, теңіз организмдерінің жаппай аурулары, уылдырық шашатын жерлердің азаюы туралы ақпарат бар. Теңіздің жекелеген учаскелерінде өлі аймақтар пайда болды. Тағы бір проблема – теңіз деңгейінің ауытқуы, судың төмендеуі, су беті мен жағалау аймағының қысқаруы. Теңізге ағатын өзендерден келетін су мөлшері азайды. Бұған гидроқұрылыстар салу және өзен суларын су қоймаларына бұру ықпал етті.

Зерттеудің мақсаты: Каспий теңізінің экологиясы

Зерттеу жұмысының міндеттері:

Каспи теңізінің экологиясы туралы дереккөздерді жинақтау және талдау;

Теңіздің экологиясын зерттеу;

Алынған мәліметтерді қорытындылау

Күтілетін нәтиже: 1925 жылдан бастап Каспий теңізінің суы тартылып, барған сайын азайды. 1930 жылы бұл су арналары, шығанақтар сусыз қалды. Біртіндеп тартылған теңіз суы 100 километрге қашықтаса, кейіннен ол одан екі есеге жуық қашықтап кетті. Осы жобада Каспи табиғатына аяушылықпен қарау және оны келешек ұрпаққа сақтау.

Аннотация

Зерттеу жұмысының өзектілігі: Бұл зерттеу жұмысы өзекті, өйткені ол экологиялық проблемалардың біріне жатады. Каспий теңізінің түбіндегі су мен шөгінділердің сынамалары акваторияның фенолдармен және түрлі металдармен: сынаппен және қорғасынмен, кадмиймен және мышьякпен, никельмен және ванадиймен, бариймен, мыспен және мырышпен ластанғанын көрсетеді. Судағы осы химиялық элементтердің деңгейі теңізге және оның тұрғындарына айтарлықтай зиян келтіретін барлық рұқсат етілген нормалардан асады. Тағы бір мәселе – теңізде оттегі жоқ аймақтардың пайда болуы, бұл апатты салдарға әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, бөтен организмдердің енуі Каспий теңізінің экожүйесіне зиян келтіреді. Бұрын жаңа түрлерді енгізу үшін өзіндік полигон болған.

Зерттеу нысаны: Каспий теңізі

Зерттеудің әдіс-тәсілдері: сараптау, ой қорыту, жалпылау, салыстыру, жинақтау және талдау.

Зерттеудің теориялық және практикалық маңыздылығы: Зерттеу барысында алынған нәтижелерді өлкетану, жаратылыстану, биология сабақтары мен тәрбие сағаттарда қолдануға болады.

Аннотация

Актуальность исследовательской работы: данная исследовательская работа является актуальной, так как относится к одной из экологических проблем. Пробы воды и отложений на дне Каспийского моря свидетельствуют о загрязнении акватории фенолами и различными металлами: ртутью и свинцом, кадмием и мышьяком, никелем и ванадием, барием, медью и цинком. Уровень этих химических элементов в воде превышает все допустимые нормы, наносящие существенный вред морю и его обитателям. Еще одна проблема-появление в море бескислородных зон, что может привести к катастрофическим последствиям. Кроме того, проникновение инородных организмов наносит ущерб экосистеме Каспийского моря. Раньше существовал свой полигон для внедрения новых видов.

Объект исследования: Каспийское море

Методы и приемы исследования: анализ, обобщение, обобщение, сравнение, обобщение и анализ.

Теоретическая и практическая значимость исследования: полученные в ходе исследования результаты могут быть использованы на уроках краеведения, естествознания, биологии и в воспитательных часах.

Abstract

Relevance of the research work: this research work is relevant, as it relates to one of the environmental problems. Samples of water and sediments at the bottom of the Caspian Sea indicate contamination of the water area with phenols and various metals: mercury and lead, cadmium and arsenic, nickel and vanadium, barium, copper and zinc. The level of these chemical elements in the water exceeds all permissible norms, causing significant harm to the sea and its inhabitants. Another problem is the appearance of oxygen-free zones in the sea, which can lead to catastrophic consequences. In addition, the penetration of foreign organisms damages the ecosystem of the Caspian Sea. Previously, there was a landfill for the introduction of new species.

Object of research: The Caspian Sea

Research methods and techniques: analysis, generalization, generalization, comparison, generalization and analysis.

Theoretical and practical significance of the study: the results obtained in the course of the study can be used in the lessons of local history, natural science, biology and in educational hours.

«Каспий теңізінің экологиясы»

тақырыбындағы ғылыми жұмысының зерттеу күнделігі

Бағыты:

Автор:

Жетекші:

Мерзімі

Жұмыс мазмұны

Зерттеу әдістері

Ескерту

Маған ұстаз тарапынан бірнеше ғылыми жұмыстың тақырыбы ұсынылды

Тақырып таңдау

Өзекті тақырыпты таңдау

«Каспий теңізінің экологиясы» тақырыбы бойынша материалдар іздеу үшін тапсырмалар берілді.

Материалдар іздеу

«Каспий теңізінің экологиясы» тақырыбы бойынша ғылыми жұмыстың жоспарын құрдым

Жоспар құру

Ұстазым ғылыми жұмыстың ережелерімен таныстырды

Тақырыпқа байланысты мәліметтер іздеу

Жинаған мағұлматымды қайтадан қарап, оқып шығып, ұстазыма көрсеттім.

Әңгімелесу, ұстазбен сұхбаттасу

Бүгін кіріспе бөлімді бастап жаздым.

Жоспар құрдым, зерттеу бөліміне Каспий теңізінің экологиясы туралы маңызды мәліметтерді іздей бастадым.

Жинақтау, саралау

Интернет желісінен өзіме керекті мағлұматтарды іздедім. Каспий теңізінің экологиясы және тарылуы туралы ақпараттарды интернет және телебағдарламалар арқылы таныстым.

Тақырыпқа байланысты мәліметтер іздеу

Кітапханаға барып мәлімет таптым.

Газет беттерінен көптеген құнды ақпараттарды алдық

Тақырыпқа байланысты мәліметтер іздеу

Жаңа мәліметтерді жоспар бойынша негізгі бөлімге кірістірдім.

Тақырыпқа байланысты мәліметтер іздеу

Қорытынды бөлімді компьютерге жаздым. Зерттеу бөліміне көптеген жаңа тың идеялар тауып көрсеттім, дәлелдедім.

Қорытынды бөлімді компьютерге жаздым.

Қағаздарымды шығарып мектепшілік ғылыми жобаларға дайындала бастадым. Ғылыми жобама пайдаланылған әдебиеттерден сілтеме жасадым.

Баяндау, оқу, мазмұндау

Ұстазым екеуміз бірге отырып компьютер арқылы презентация құрдық.

Слайд жасау

Ұстазым маған жобаның күнделігін толтыруды үйреттті

Күнделік толтыру

............... атындағы жалпы орта мектебінің .... «...» сынып оқушысы .............................................. «Каспий теңізінің экологиясы» атты ғылыми жұмысы жайлы

К Ү Н Д Е Л І Г І

(20....-20.... жыл)

Атқаратын жұмыс тізімі

Мерзімі

Жетек-ші қолы

Нәтижесі

Ғылыми жұмыстың тақырыбын айқындау мақсатында ғылыми жетекшімен кеңесу, пікірлесу

«Каспий теңізінің экологиясы» тақырыбындағы зерттеу жұмысы бектілді

Ғылыми жетекшімен үнемі кеңесе отырып, зерттеу жұмыстарын жүргізу.

Жұмыстың мақсатымен, міндетімен таныстым. Орындау барысы туралы мағлұмат беріп, пайдаланатын әдебиеттерді көрсетіп берді.

Зерттеу тақырыбы негізінде интернет, тың деректермен, іс-құжаттармен жұмыс жасау,

олардың ішінен қажеттілерін іріктеу

Берілген материалдармен танысып, өзіме қажетті мағлұматты алдым.

Ғылыми жетекшіден кеңес алу

Қажетті материалдарды жинақтап, саралап-жүйеледім.

І. Кіріспе

Каспий теңізі-Еуропа мен Азия аралығында орналасқан жер шарындағы ең үлкен тұйық көл. Үлкендігіне қарап, оны теңіз деп атайды. Аты б.з.б. XVI ғасырдың аяғында осы теңіз жағасында қоныстанған Каспи тайпаларына байланысты қалыптасқан. Грузияда Каспи қаласы қазір де бар. Сонымен бірге Гиркан (I ғасыр), Хазар (ІІ-Х ғасыр), Хвалын (Х-ХІІІ ғасыр) және т.б. тарихи атаулары бар. Олар соңғы үш мың жылдағы өмір сүрген халықтардың қойған аттары.

Каспий теңізі неоген дәуірінің аяғында жер қыртысының көтерілуінен Қара теңізден бөлінді. Бұл кезді Каспий теңізінің пайда болған уақыты деп есептеуге болады. Каспий теңізінің жалпы ауданы 376 мың км2. Оның беті теңіз деңгейінен 28 м. төмен жатыр. Теңіз солтүстіктен оңтүстікке қарай 1200 км-ге созыла орналасқан. Теңіздің ендірек жері - 435 км, ал енсіз жері - 193 км. Каспий теңізінің жағалау сызығының ұзындығы - 7000 км. Оның суы 5 мемлекеттің жағалауын шайып жатыр. Жағалау сызығының Қазақстан үлесіне - 29% (2340 км), Ресейге - 9%, Әзірбайжанға - 20%,Түрікменстанға - 21%, Иран Ислам Республикасы - 14% тиеді. Каспий теңізі өңірі көптеген Еуразия халықтарының этно және мәдени бастауының маңызды бір ошағы саналады, яғни тарихи-мәдени өлке болып табылады.

Каспий өңірінің тоғыз жолдың торабы болуы ондағы этногенетикалық үрдістерге айтарлықтай өсерін тигізді.

Бүгінгі таңда Каспий теңізінің экологиялық жағдайы өте күрделі, апат алдында тұр. Бұл экожүйе табиғаттың да, адамның да әсерінен өзгереді. Бұрын теңіз балық ресурстарына бай болған, бірақ қазір кейбір балық түрлеріне жойылу қаупі төнді. Сонымен қатар, теңіз организмдерінің жаппай аурулары, уылдырық шашатын жерлердің азаюы туралы ақпарат бар. Теңіздің жекелеген учаскелерінде өлі аймақтар пайда болды. Тағы бір проблема – теңіз деңгейінің ауытқуы, судың төмендеуі, су беті мен жағалау аймағының қысқаруы. Теңізге ағатын өзендерден келетін су мөлшері азайды. Бұған гидроқұрылыстар салу және өзен суларын су қоймаларына бұру ықпал етті.

Зерттеудің мақсаты: Каспий теңізінің экологиясы