Химиядан ашық сабақ материалы 10 сынып мұғалімдеріне

Сабақтың реті №3 Мерзімі: Сыныбы: 10 «А»

Пәні: химия

Сабақтың тақырыбы: Алюминий.

Мақсаты:

Білімділік: Оқушыларға алюминийдің периодтық кестедегі орны бойынша сипаттама беру,оның табиғаттағы кездесуі жайлы түсінік беру.

Дамытушылық: Алюминийдің алу жолдарымен,қасиеттерімен таныстыру.Оксид қабықшасы жайлы түсінік беру.

Тәрбиелік: Өз бетімен ойлау қабілеттерін дамыту, пәнге деген қызығушылығын арттыру

Сабақтың түрі:жаңа тақырыпты меңгеру

Сабақтың әдісі: әңгімелеу,сұрақ-жауап

Сабақтың көрнекілігі: Д.И.Менделеев кестесі,минералдар жәшігі,алюминий сымы,сынауықтар, бейнефильм,компьютер.

Пәнаралық байланыс:физика

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру-2 мин

Оқушылармен сәлемдесу, сабаққа дайындау,кезекшімен әңгіме,оқу құралдарын тексеру.

ІІ.Жаңа материалды үйретуге дайындық кезеңі:

Алюминий – практикалық маңызы зор металл. Ол негізінен жеңіл құймалар өндіру үшін пайдаланылады. Алюминий құймалары авиа, авто, кеме, ядролық реактор, химиялық аппараттар жасауда, құрылыста, т.б. салаларда, таза металл түрінде электртехникасында ток өткізгіш сымдар, тұрмысқа қажетті бұйымдар дайындау үшін қолданылады. Техникалық қасиеттері жағынан өте бағалы құймасы – дюралюминий. Оның құрамында 94% алюминий, 4% мыс және аздаған магний, марганец, темір, кремний болады

ІІІ Сабақтын мақсатын,тақырыбын айту.

IV.Жаңа тақырыпты түсіндіру кезеңі:

І .Алюминийдің сипаттамасы:

І. Алюминий ІІІ период, IІI топтың негізгі топшасының элементі. Реттік немірі 13, ендеше ядросында 13 протон мен 14 нейтроны бар (Аr=27), электрондарының жалпы саны да 13. Алюминийдің электрондық формуласы ls22s22p63s23p1, валенттілік электрондары 3s23p1 болғандықтан алюминий косылыстарында IIІ валентті.

ІІ. Ашылу тарихы:

Алюминий – жер бетіндегі элементтердің арасындағы тағы бір көшбасшы.Жер қыртысында алюминийдің таралуы 8%.

Алюминийдің атауы «алюмен»-ашудас деген латын сөзінен шыққан.Ежелден бұл тұзды адамдар басында маталарды бояуда, сосын қан тоқтатушы зат ретінде қолдана бастаған.

Алғаш рет металдық алюминийді 1825 жылы Дания физигі Ханс Кристиан Эрстед қызып тұрған алюминий оксидінен газ күйіндегі хлорды өткізу арқылы бөліп алған.Металдық алюминийді тотықсыздандыру үшін Эрстед алюминий хлоридін калий амальгамасымен өндеді.

2 жылдан соң неміс химигі Фридрих Велер калий амальгамасын таза металдық калиймен алмастыру арқылы алюминий алудың жаңа жолын тапты.

Алюминий алудың электролиттік әдісін табу үшін тағы 30 жыл қажет болды.Оны неміс химигі Роберт Вильгельм Бунзен және француз ғалымы Анри Этьенн Сент-Клер Девилль тапты.

ІІІ.Табиғи қосылыстары:

Боксит — Al2O3 · H2O (қоспасымен SiO2, Fe2O3, CaCO3)

Нефелин — KNa3[AlSiO4]4

Алунит — (Na,K)2SO4·Al2(SO4)3·4Al(OH)3

Саз -( каолиннің құммен қоспасы SiO2, әктаспен CaCO3, магнезитпен MgCO3)

Корунд (лағыл,көк жақұт) — Al2O3

Дала шпаттары — (K,Na)2O·Al2O3·6SiO2, Ca[Al2Si2O8]

Каолинит — Al2O3·2SiO2 · 2H2O

Берилл (изумруд, аквамарин) — 3ВеО · Al2О3 · 6SiO2

Хризоберилл (александрит) — BeAl2O4.

IV.Алынуы:

1.Өнеркәсіпте: