Кіші жүз ханы Әбілхайырдың Ресей бодандығын қабылдауы

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің есімі:

СЫНЫП: 8

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар:

Сабақ негізделген оқу

мақсаты (мақсаттары)

8.3.1.2 – Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау;

8.3.2.2 – Қазақ хандығының сыртқы саясатының нәтижелерін анықтау

Сабақтың тақырыбы

Кіші жүз ханы Әбілхайырдың Ресей бодандығын қабылдауы: себептері мен мақсаттыры

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

Ұлы жүздің Ресей империясына қосылуының себептері жөнінде түсінеді, отаршылдық басып алудың салдарын ашып көрсетеді

Оқушылардың басым бөлігі:

Кіші жүздің Ресей империясының құрамына кіруі, патша өкіметінің отарлық саясатының басталуы туралы оқып үйренеді.

Кейбір оқушылар:

Білімді сыныптастарына түсіндіріп оқулықтан тыс ресурстар қоса алады.

Бағалау критерийі

Қазақстанның ресей империясы құрамын кіргеннен бастап қазіргі уақытқа дейінгі аралықты сәйкестердіре алды

Кіші жүз қазақтарының Ресейге қосылу себебін біледі.

Әбілхайыр хан туралы мәліметтерді жинақтай алады.

Ресейге қосылудың тиімді және тиімсіз жақтарын ажыратып, өзіндік баға береді.

Тілдік мақсаттар:

Оқушылар:

Лексикалық минимум: заманауи, кеңес, пішін, туа біткен, бел, талғамсыздық, қажет етпейді, мүлде жараспайды.

Пән лексикасы және терминология:

Әбілхайыр хан, көңіл-күй, бодандық,

Жаңа сөздер мен терминология.

Алақай! Бәрекелді! Әттеген-ай! Қап! Пай-пай! Жә! Тәйт! Ойпырай! Шөре-шөре! Құрау-құрау!

Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:

Келесі көріністе сіздер ………………………….. тамашалайсыздар.

Назарларыңызға ұсынылған қойылымда ………………… куәгері боласыздар.

Құндылықтар

Құрмет, ынтымақстастық, өмір бойы оқу, азаматтық жауапкершілік, ашықтық.

Жаһандық азаматтыққа тәрбиелеу

Төзімділікке, сабырлылыққа тәрбиелеу

АКТ дағдысын қолдану

Осы сабақ барысында оқушылар Power Point бағдарламасынан тақырыпқа қатысты көрнекі құралдарды пайдаланып, интербелсенді тақтаны қолданады.

Пәнаралық байланыс

Музыка, қазақ тілі,тарих.

Алдыңғы тақырып

Қазақстан территориясындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер

Жоспарланған

уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде

жоспарланған жаттығулармен қатар,

ескертпелерді жазыңыз)

Ресурстар

Басталуы 5 минут

Топқа бөлу 2 минут

Психологиялық ахуал қалыптастыру:

«Көрші»

Мақсаты: әрбір қатысушының сол топтың бір мүшесі екендігін сезінуі, бір-біріне жылылық сыйлау.

Нұсқаулық:

Көршіңді оң жақтан құшақта,

Көршіңді сол жақтан құшақта.

Оң жақтағы көршіңе бір жымиып,

Сол жақтағы көршіңе бір жымиып,

Бүгінгі тренинг барысы,

Біз үлкен отбасы.

І Өткен тақырыптан сұрақтар

Жоңғар хандығының құрылуы: 1635 жылы Батыс Моңғолия

Жоңғар хандығының жоғарғы билеушісінің лауазымы: Қонтайшы

ХҮІІ ғасырдың ортасында жоңғар мемлекетінің күш- қуатын арттырған қонтайшы:Батыр (1635-1653жж.)

Батыр қонтайшының тұсында қазақтар мен жоңғарлар арасында шайқастар өткен жылдар:

1635, 1643 (Орбұлақ), 1652ж.

1653 жылы Батыр қонтайшы қайтыс болып, таққа отырған: Қалдан-Бошоқты(1671-1697жж.)

ХҮІІ ғасырдың 40 жылдарынан бастап, Қазақ хандығына қауіп төндірген мемлекет:Жоңғар

ХҮІІ ғасырдың 80 жылдары жоңғар әскерлері жетті: Сарысу өзеніне дейін

Қазақ жеріне жойқын жорықтар ұйымдастырған Жоңғарияның мақсатыҚазақ елінің тәуелсіздігін жойып, жерін өзіне қарату.

1710 жылы қазақ жүздерінің белгілі өкілдері бас қосып, жоңғарларға соққы беру мәселесін талқылаған жер: Қарақұм

Жіпте жайылған фотосреттерді алып, түріне сай топтарға бөлінеді.

Ортасы 20 минут

Хронологиялық кесте толтыру алады» Махмұд Қашқари: «Малы аз, көшіп-қонуға мүмкіндігі жоқтар қарапайым халықты жатақтар деп атаған.олар қолөнерді, балық аулауды кәсіп еткен» Жазба деректер: «Қимақтар қамыс қаламмен жазған»

Қимақтар қай жерді мекендеген? Карта арқылы көрсету.

Қазақ елінің ауыр сыртқы жағдайын Кіші жүз ханы Әбілқайыр Ресей империясының қолдауы арқылы шешпекші болды. Әбілқайыр ханның мақсаттары:

Қалмақтар мен башқұрттардың Қазақ жерін шабуылдауын тоқтату.

Петербург билеушілеріне арқа сүйеп, аға хандыққа таласта қарсыластарын жеңу.

Жайықтың төменгі ағысы, Есіл, Ертіс, Ор өзендері бойындағы қазақтардың мал жайылымдары үшін бейбіт өмірді сақтау.

Қазақ жері арқылы өтетін керуен жолдарының қауіпсіздігін қалпына келтіру.

Ең басты мақсаты – жоңғарларға қарсы күресте Ресеймен байланыс орнату.

Әбілқайыр хан 1726 жылы Ресей империясының құрамына кіруге өтініш білдіріп, елшілерін жіберген болатын. Бірақ елшілікке күмәнданған патша үкіметі хан ұсынысын жауапсыз қалдырған. Кіші жүз ақсүйектерінің талабы: Ресеймен әскери одақ құру.

Әбілқайыр хан талабы: Ресейдің құрамына кіру.

1730 жылғы қыркүйек – Петербургке аттанған елшілері Сейітқұл Қойдағұлұлы, Құтлымбет Қоштайұлына Ресейдің құрамына кіру туралы құжат тапсырды.

1731 жылғы 19 ақпан – Кіші жүзді империя құрамына қабылдау туралы хан ұсынысын императрица Анна Иоанновна қабылдады.