Көру қабілеті бұзылған балаларға технологияны оқыту әдістері

Көру қабілеті бұзылған балаларға көркем еңбек және технология пәнін оқытудың тиімді әдіс тәсілдері.

“Қазіргі білім беру саласында оқытудың озық технологияларын меңгермейінше, сауатты әрі жан-жақты маман болу мүмкін емес...” – деп, Н.Ә.Назарбаев айтқандай қазіргі заман талабына сай білім беру озық технологияларды қолдануды мақсат етіп отыр. Сол сияқты мүмкіндігі шектеулі балаларға да білім мен тәрбие беру үлкен жауапкершілікті талап етеді.

Әрбір мемлекет қоғамында мүмкіндігі шектеулі балалар өмір сүріп, білім алып, тәрбиеленуде. Олар белгілі бір ортаға, қоғамға тәуелді. Мүмкінділігі шектеулі балалардың денсаулығын қадағалау дәрігерлердің қызметі болса, тәрбиеленуі ата-аналар құзырында, ал білім беру мен тәрбиені қатар ұйымдастыру педагог-психологтардың міндеті. Көру қабілеті бұзылған балаларға оқу процесін қабылдау және танымдық қабілеттерінің қалыптасу қиындығы тән құбылыс, өйткені дені сау бала, мүмкіндігі шектеулі балаларға қарағанда қоршаған ортаны 83% көру жүйесі арқылы, 11% есту арқылы, 3,5% мұрын арқылы, 1,5 сипап сезу арқылы, 1% дәм сезу ақылы танып біледі. Ал көру қабілеті бұзылған бала не істейді? Қоршаған ортаны қалай танып біледі? Осы орайда балаларға сол таным мен түйсікті сезінуге және үйретуге ықпал ететін фактор – оқытушылар.

Көру қабілеті бұзылған баланы, сол сыныпқа сабақ беретін педагог, баланың қабілетін жіті тексеріп және денсаулығына байланысты қойылған диагнозына қарай оқытуы тиіс. Бұл топтағы балалардың диагноздары, көзінің көру мөлшерлері, қабылдауы, ойлау ерекшеліктері, зейіні, есте сақтау қабілеттері әр түрлі деңгейде болып келеді. Көру қабілеті бұзылған балалар үш топқа бөлінеді. Олар: 1-топ мүлдем көрмейтін балалар; 2-топ көру деңгейі төмен балалар;3-топ көру деңгейі функционалдық бұзылған балалар. (қыли, амблиопия)1 - топтағы балаларға брайль жүйесінде оқытылу ұсынылады. Брайль жүйесі – бұл бедерлі нүкте арқылы оқыту мен жазу, сурет салу. Аталған жүйемен оқыту үшін арнайы құралдар (прибор, брайль дәптері, грифель) қолданылады.

Көру қабілеті бұзылған балаларды оқыту мен тәрбиелеу процесі олардың қоғамда өмір сүруге, еңбек етуге әлеуметтік тұрғыдан бейімделуін қамтамасыз етуге бағытталған. Осы орайда бейнелеу және технология пәндерін оқытудың да маңызы зор.

Бейнелеу өнері сабақтарында көру қабілеті бұзылған балаларды сурет салуға үйрету барысында тек қана жалпы білім беру принциптерін, әдістері мен тәсілдерін қолданып қана қоюға болмайды.Көру қабілеті бұзылған балаларды оқытудың өзіндік ерекшеліктерін, қиындықтарын ескеру қажет. Олай болмаған жағдайда балалардың сурет салу, ақпаратты қабылдау, талдау қабілеттері нашар дамиды.

Көру қабілеті бұзылған балаларда сурет салу дағдыларын қалыптастыруға қажетті көру және қозғалыс қабілеттерінің өзара байланыстары нашар болып келеді. Графикалық қозғалыстарды бақылау деңгейі төмен болғандықтан, сурет салу кезіндегі қолдың қозғалысының дәлдігі, жылдамдығы да кемиді. Осыған байланысты суреттің сапасы да нашарлайды. Мұндай жағдайда көру қабілеті бұзылған балалардың сурет салуға деген қызығушылығы төмендейді немесе тіпті сурет салудан бас тартулары да мүмкін. Осыған байланысты көру қабілеті бұзылған балаларды сурет салуға үйрету барысында көмекші құралдарды қолдану қажеттілігі туындайды.

Үлгімен сурет салу, нұсқа мен пішін бойынша қоршап сызу-бұлар сурет салу дағдыларының сапасын жақсартатын тиімді көмекші құралдар болып табылады. Үлгімен сурет салу,…