ктж,ктп 9 сынып дене шынықтыру 2025-2026 жыл

ДЕНЕ ШЫНЫҚТЫРУ ПӘНІНЕН 9-СЫНЫПҚА АРНАЛҒАН

КҮНТІЗБЕЛІК ТАҚЫРЫПТЫҚ ЖОСПАР

«Дене шынықтыру» пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі аптасына 3 сағат, оқу жылына 102 сағатты құрайды

Түсінік хат

Күнтізбелік-тақырыптық жоспар Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігі бекіткен 2025–2026 оқу жылына арналған үлгілік оқу бағдарламасына (1-11 сыныптарға арналған) сәйкес жаңартылып жасалды[1][2]. Жоспарда оқу мақсаттары толық қамтылып, бөлімдер мазмұнына сай сабақ тақырыптары берілген. Апталық 3 сағаттық жүктеменің үшінші сағаты мұғалімнің таңдауы бойынша спорттық қозғалмалы ойындарға арналған (оқушылардың дене белсенділігін арттыру мақсатында)[3]. Жоспарға оқушылардың жеке жетістіктерін көрсету, дене дайындығы нәтижелерінің өсуін бақылау, қауіпсіздік техникасын сақтау және салауатты өмір салтын насихаттау бойынша шаралар енгізілді. Төменде тоғызыншы сыныпқа арналған «Дене шынықтыру» пәнінің төрт тоқсандағы тақырыптық бөлімдері мен оқу мақсаттарына бөлінген сабақтар тізбесі келтірілген.

Жалпы сипаттама:9-сыныптағы «Дене шынықтыру» пәні аптасына 2 сағат, жылдық жүктеме 68 сағат көлемінде жүргізіледі. Сонымен қатар, вариативтік компонент есебінен аптасына 1 сағат «Спорттық ойындарға» бөлініп, 34 сағат жоспарланды. Мұндай құрылым оқушылардың қозғалыс белсенділігін арттырып, спорттық және ұлттық ойындар арқылы дене дайындығын жетілдіруге мүмкіндік береді.

Мақсаты мен міндеттері:КТЖ-ның мақсаты – оқушылардың денсаулығын нығайту, қимыл-қозғалыс дағдыларын жетілдіру, салауатты өмір салтына баулу және ұлттық құндылықтарды дәріптеу.

Міндеттері:

Қауіпсіздік техникасын меңгерту және сабақ барысында сақтау дағдыларын қалыптастыру;

Жеңіл атлетика, гимнастика, спорттық және ұлттық ойындар арқылы дене сапаларын дамыту (шапшаңдық, төзімділік, күш, ептілік);

Жеке, жұптық және топтық жаттығулар арқылы ынтымақтастыққа тәрбиелеу, көшбасшылық қабілеттерін жетілдіру;

Алғашқы медициналық көмек көрсету негіздерін меңгерту;

ӨҚН тақырыптарын кіріктіру арқылы қауіпсіздік мәдениетін дамыту;

Дене дайындығы деңгейін жүйелі түрде бақылап, нәтижелерін бағалау.

Жоспардың мазмұны:КТЖ бөлімдерінде жеңіл атлетика, гимнастика, ұлттық ойындар, қысқы спорт түрлері, командалық және эстафеталық жаттығулар қамтылған.

ӨҚН (Өмір қауіпсіздігінің негіздері):Берілген КТЖ-да 15 ӨҚН тақырыбы қамтылған. Олар дене шынықтыру сабақтарымен кіріктіріліп, оқушылардың қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруға бағытталған:

Адамның табиғатта өз бетінше өмір сүруі

Медициналық көмек көрсету жолдары

Жер сілкінісінің алдын алу

Жер сілкінісінің алдын алу (қайталау)

Жердің опырылуы мен сел, көшкіннің алдын алу

Дауыл, боранның алдын алу

Дауыл, боранның алдын алу (қайталау)

Әсері мықты улы заттардан уланғанда алғашқы көмек

Әртүрлі жарақат алу жағдайындағы алғашқы көмек

Жаппай жарақат алу кезіндегі алғашқы көмек

Жаппай жарақат алу кезіндегі алғашқы көмек (қайталау)

Жара мен жарақат алу және басқа да келеңсіз жағдайларда алғашқы көмек

Денсаулық және салауатты өмір салты туралы жалпы түсінік

Денсаулық және салауатты өмір салты туралы жалпы түсінік (қайталау)

Ерекшеліктері:

Ұлттық ойындарды енгізу арқылы оқушылардың патриоттық сезімі дамиды;

ӨҚН тақырыптары арқылы төтенше жағдайларда дұрыс әрекет ету және алғашқы көмек көрсету дағдылары қалыптасады;

Сабақ барысында қауіпсіздік техникасын сақтау қатаң қадағаланады;

Оқушылар салауатты өмір салтын ұстануға бейімделеді.

Қорытынды:Бұл КТЖ жаңартылған білім мазмұны талаптарына сай жасалып, оқушылардың қимыл-қозғалыс белсенділігін арттырумен қатар олардың қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруға, алғашқы медициналық көмек көрсету жолдарын меңгертуге және салауатты өмір салтын дәріптеуге бағытталған.

ДЕНЕ ШЫНЫҚТЫРУ ПӘНІНЕН 9-СЫНЫПҚА АРНАЛҒАН КҮНТІЗБЕЛІК ТАҚЫРЫПТЫҚ ЖОСПАР

Ауыспалы тақырыптар

Сабақтың тақырыптары

Оқудың мақсаттары

Сағат

Саны

9Б

Мерзімі

Ескертулер

I-тоқсан 24 - сағат

I-бөлім

Жүгіру, сегіру, лақтыру техникасын жетілдіру

13 сағат

Қауіпсіздік ережесі.Спринттік жүгіруді жетілдіру

ӨҚН №1. Радиоактивтік заттардың қалдықтарынан туындайтын апаттар

9.3.4.1 денсаулыққа қатысты күрделі мәселелерді, техника қауіпсіздігін, денсаулыққа кері әсерін тигізуі мүмкін қауіп-қатерді төмендетуді түсіну және мұқият сипаттай білу

Спринттік жүгіруді жетілдіру

(60 м жүгіру)

ӨҚН №2. Радиоактивтік заттардың қалдықтарынан туындайтын апаттар

9.3.4.1 денсаулыққа қатысты күрделі мәселелерді, техника қауіпсіздігін, денсаулыққа кері әсерін тигізуі мүмкін қауіп-қатерді төмендетуді түсіну және мұқият сипаттай білу

Спорттық ойындар. Футбол ойыны Футбол. Ойын ережелері.

9.2.4.1 дене жаттығулары аясындағы іс-әрекеттерді оңтайландыру және балама түрлерін құруға қажет ережелер мен құрылымдық тәсілдерді бағалау және салыстыра білу

Жүгіру төзімділік дағдысын жақсарту (4х10 м жүгіру).

ӨҚН №3. Гидродинамикалық апаттар

9.3.3.1 түрлі дене жаттығуларын іс жүзінде орындау, олардың ағзаға тигізетін әсері мен энергетикалық жүйемен байланысын түсіндіру және сипаттау;

Жүгіру төзімділік дағдысын жақсарту

(200 м жүгірту)

ӨҚН №4. Радиоактивтік заттардың қалдықтарынан туындайтын апаттар

9.3.2.1 нақты дене шынықтыру сабақтарына арналған дене қыздыру жаттығуларын құру, түсіндіру және өткізу, олардың ағзаны қалпына келтіру тиімділігін бағалау

Спорттық ойындар. Футбол ойыны.

Футбол. Алаңдағы қозғалыстар.

9.1.2.1 қимыл-қозғалыс комбинацияларын және олардың кейбір дене жаттығуларындағы реттілігін жеткілікті техникалық деңгейде негіздеу және қолдана білу;

Жүгіру төзімділік дағдысын жақсарту

(400м жүгірту)

9.3.3.1 түрлі дене жаттығуларын іс жүзінде орындау, олардың ағзаға тигізетін әсері мен энергетикалық жүйемен байланысын түсіндіру және сипаттау;

Жүгіру төзімділік дағдысын жақсарту (эстафетаға 4х60 жүгірту)

9.3.2.1 нақты дене шынықтыру сабақтарына арналған дене қыздыру жаттығуларын құру, түсіндіру және өткізу, олардың ағзаны қалпына келтіру тиімділігін бағалау

Спорттық ойындар. Футбол ойыны.

Футбол.Доппен алдап өту тәсілдері

9.1.5.1 кең ауқымдағы дене жаттығуларының түрлі тактикаларын, стратегияларын және композициялық идеяларын құру, талдау және салыстыра білу

Секірудің түрлендірілген түрлері (Ұзындыққа бір орыннан секіру)

9.1.2.1 қимыл-қозғалыс комбинацияларын және олардың кейбір дене жаттығуларындағы реттілігін жеткілікті техникалық деңгейде негіздеу және қолдана білу

Секірудің түрлендірілген түрлері (Ұзындыққа жүгіріп келіп секіру)

9.1.2.1 қимыл-қозғалыс комбинацияларын және олардың кейбір дене жаттығуларындағы реттілігін жеткілікті техникалық деңгейде негіздеу және қолдана білу

Спорттық ойындар. Футбол ойыны Футбол. Шабуылда ойнау техникасы

9.1.5.1 кең ауқымдағы дене жаттығуларының түрлі тактикаларын, стратегияларын және композициялық идеяларын құру, талдау және салыстыра білу

ІІ-бөлім.

Спорт ойындары арқылы бірлескен жұмыс

11 сағат

Лақтыруды жетілдіруге арналған жаттығулар құрастыру

(150 г кіші допты нысанаға лақтыру)

9.1.1.1 үлкен ауқымдағы арнайы спорттық қимыл әрекеттерінің дәлдігін бақылауды және үйлесімділікті дамытуға арналған қимыл-қозғалысты салыстыру

Ойын техникасы

9.1.3.1 арнайы спорттық техникаларды орындау кезіндегі дағдылар мен реттілікті түрлендіре білу;

Спорттық ойындар. Футбол ойыны

Футбол. Айып добын орындау

9.2.2.1 көшбасшылық дағдылар мен команда құрамында жұмыс істей білуді бағалау;

Ойын техникасы

9.2.4.1 дене жаттығулары аясындағы іс-әрекеттерді оңтайландыру және балама түрлерін құруға қажет ережелер мен құрылымдық тәсілдерді бағалау және салыстыра білу

Ойын техникасы

9.1.1.1 үлкен ауқымдағы арнайы спорттық қимыл әрекеттерінің дәлдігін бақылауды және үйлесімділікті дамытуға арналған қимыл-қозғалысты салыстыру;

Спорттық ойындар. Футбол ойыны

Футбол.Командалық шабуыл

9.2.2.1 көшбасшылық дағдылар мен команда құрамында жұмыс істей білуді бағалау;

Ойын техникасы

9.1.3.1 арнайы спорттық техникаларды орындау кезіндегі дағдылар мен реттілікті түрлендіре білу;

Ойын тактикасы және тактикалық әрекеттер

9.1.2.1 қимыл-қозғалыс комбинацияларын және олардың кейбір дене жаттығуларындағы реттілігін жеткілікті техникалық деңгейде негіздеу және қолдана білу;

Спорттық ойындар. Футбол ойыны

Футбол.Командалық қорғаныс

9.2.1.1 өзгермелі жағдайға жауап қайтару, қимыл әрекеттерімен байланысты білімді бағалай білу

Ойын тактикасы және тактикалық әрекеттер

9.1.5.1 кең ауқымдағы дене жаттығуларының түрлі тактикаларын, стратегияларын және композициялық идеяларын құру, талдау және салыстыра білу

Ойын тактикасы және тактикалық әрекеттер

9.1.2.1 қимыл-қозғалыс комбинацияларын және олардың кейбір дене жаттығуларындағы реттілігін жеткілікті техникалық деңгейде негіздеу және қолдана білу;

Спорттық ойындар. Футбол ойыны

Футбол. Екі жақты ойын

9.2.4.1 дене жаттығулары аясындағы іс-әрекеттерді оңтайландыру және балама түрлерін құруға қажет ережелер мен құрылымдық тәсілдерді бағалау және салыстыра білу

ІІ тоқсан 24 - сағат

IІI-бөлім

Гимнастика арқылы денені басқару дағдылары

12 сағат

Қауіпсіздік ережесі.Топтық саптық жаттығулар

ӨҚН №5. Гидродинамикалық апаттар

9.3.4.1 денсаулыққа қатысты күрделі мәселелерді, техника қауіпсіздігін, денсаулыққа кері әсерін тигізуі мүмкін қауіп-қатерді төмендетуді түсіну және мұқият сипаттай білу

Топтық саптық жаттығулар.

(Арнайы жаттығуларды сапалы жасау.)

ӨҚН №6. Радиоактивтік заттардың қалдықтарынан туындайтын апаттар

9.3.4.1 денсаулыққа қатысты күрделі мәселелерді, техника қауіпсіздігін, денсаулыққа кері әсерін тигізуі мүмкін қауіп-қатерді төмендетуді түсіну және мұқият сипаттай білу

Спорттық ойындар. Баскетбол ойыны.

Баскетбол. Ойын ережелері.

9.3.4.1 денсаулыққа қатысты күрделі мәселелерді, техника қауіпсіздігін, денсаулыққа кері әсерін тигізуі мүмкін қауіп қатерді төмендетуді түсіну және мұқият сипаттай білу

Акробатикалық элемент-тердің жиынтығын құру

(Топтастыру жаттығуларын жасау)

ӨҚН №7. Мектеп жасындағы балалардың жара-қат алуының және жарақат алған кездегі естен тануының алдын алу шаралары.

9.3.2.1 нақты дене шынықтыру сабақтарына арналған қыздыру жаттығуларын құру, түсіндіру және өткізу, олардың ағзаны қалпына келтіру тиімділігін бағалау;

Акробатикалық элемент-тердің жиынтығын құру

(Жинақтаушы жаттығуларды орындау)

9.1.2.1 қимыл-қозғалыс комбинацияларын және олардың кейбір дене жаттығуларындағы реттілігін жеткілікті техникалық деңгейде негіздеу және қолдана білу

Спорттық ойындар. Баскетбол ойыны.

Баскетбол. Ойыншының алаңдағы қозғалысы.

9.1.2.1 қимыл-қозғалыс комбинацияларын және олардың кейбір дене жаттығуларындағы реттілігін жеткілікті техникалық деңгейде негіздеу және қолдана білу

Акробатикалық элемент-тердің жиынтығын құру

(Гимнастикалық керемеде жаттығулар жасау)

9.3.2.1 нақты дене шынықтыру сабақтарына арналған қыздыру жаттығуларын құру, түсіндіру және өткізу, олардың ағзаны қалпына келтіру тиімділігін бағалау;

Акробатикалық элемент-тердің жиынтығын құру

(Гимнастикалық сырықта жаттығулар жасау)

9.1.2.1 қимыл-қозғалыс комбинацияларын және олардың кейбір дене жаттығуларындағы реттілігін жеткілікті техникалық деңгейде негіздеу және қолдана білу

Спорттық ойындар. Баскетбол ойыны.

Баскетбол. Допты екі қолмен беру және қабылдау әдістері

9.1.4.1 қимыл-қозғалысты сапалы орындау кезіндегі өзінің және өзгелердің біліктіліктерін бағалай білу;

Гимнастикалық снарядта жүйелі жаттығулар құру

(Гимнастикалық атта нұсқама көрсету)

9.1.5.1 кең ауқымдағы дене жаттығуларының түрлі тактикаларын, стратегияларын және композициялық идеяларын құру, талдау және салыстыра білу;

Гимнастикалық снарядта жүйелі жаттығулар құру

(Еденде жатып орындалатын жаттығулар)

9.1.4.1 қимыл-қозғалысты сапалы орындау кезіндегі өзінің және өзгелердің біліктіліктерін бағалай білу;

Спорттық ойындар. Баскетбол ойыны.

Баскетбол. Допты бір және екі қолмен ұстау

9.2.5.1 өзінің және өзгелердің шығармашылық қабілеттерін бағалау және талдай білу, оны шешудің қарапайым балама жолдарын ұсыну

IV-бөлім

Қазақтың ұлттық және халықаралық ойындары

12 сағат

Халықаралық ойындар

(шахмат ойыны)

9.3.5.1 басқа адамдардың дене жаттығуларының тәжірибелерін байытуға арналған дағдыларды бағалай білу

Халықаралық ойындар

(дойбы ойыны)

9.2.7.1 жарыс кезінде әділ ойнау, патриотизм және ынтымақтастыққа жататын мінез-құлық көрсетуді талдай білу;

Спорттық ойындар. Баскетбол ойыны.

Баскетбол. Қорғаныста ойнау әдістері

9.3.5.1 басқа адамдардың дене жаттығуларының тәжірибелерін байытуға арналған дағдыларды бағалай білу

Зияткерлік ойындар

(шахмат ойыны)

9.2.5.1 өзінің және өзгелердің шығармашылық қабілеттерін бағалау және талдай білу, оны шешудің қарапайым балама жолдарын ұсыну

Халықаралық ойындар

(шахмат ойыны)

9.3.5.1 басқа адамдардың дене жаттығуларының тәжірибелерін байытуға арналған дағдыларды бағалай білу

Спорттық ойындар. Баскетбол ойыны.

Баскетбол. Допты торға тастау